The Chronicle of Melrose Abbey: A Digital Edition, https://melrosechronicle.gla.ac.uk
The ‘Chronicle of Melrose’ is 120 folios currently divided into two separate bound volumes: British Library Cotton MS Julius B XIII, ff. 2–47; and British Library Cotton MS Faustina B IX, ff. 2–75. It was created and maintained by many scribes at Melrose Abbey across the 12th and 13th centuries.
tribus annis quibus predictus & uenerabilis Gyruensis siue Weretnuthensis monasterii presbyter & mona
chus Beda finem fecit recitare seriem & statum temporum breuissime tamen decurrere aggredimur, & ab ipsius Bede
uerbis exordium sumimus, quorum hanc esse formam certissime constat.
Anno dominicę incarnationis septingentesimo xxxoio Berhctwaldus archiepiscopus
longa consump
tus ętate defunctus est die vo iduum
Ianuarii, qui sedit annos xxxvii menses vi dies xiiii.
Pro quo anno eodem factus
est archiepiscopus uocabulo Tatwinus de prouintia Merciorum, cum fuisset presbyter
in monasterio quod uocatur Briodun. Consecratus est in Dorouerni ciuitate a uiris
uenerabilibus Da
niele Wentano, & Ingwaldo Lundoniensi, & Alwido
Lichesfeldensi & Aldulfo Rofensi,
antistitibus die xa Iunii mensis dominica, uir relligione & prudentia insignis sacris quoque
litteris
nobiliter instructus. Itaque in presenti ęcclesiis Cantuariorum Tatwinus
& Aldulfus episcopi presunt. Por
ro prouintię Orientalium Saxonum Hingwaldus
episcopus, prouintię Orientalium Anglorum Eadbertus &
Eadhelacus episcopi,
prouintię Occidentalium Saxonum Daniel & Fortherus episcopi, prouintię Merciorum
Alwi
nus episcopus, & eis populis qui ultra amnem Sabrinam ad occidentem
habitant Walstodus episcopus, prouintię
Wictiorum Wilfridus episcopus, prouintię
Lindisfarorum Cimberhctus episcopus preest. Episcopatus Uectę insule ad
Daniel
que episcopo manens - ministerium sibi
episcopale ab Occidentalium Saxonum antistite querit. & hęe omnes pro
uintię
ceteręque australes ad confinium usque
Humbrę fluminis cum suis quoque regibus regi Merciorum
Ethelbaldo subiectę sunt.
At uero prouintię Northamimbrorum cui rex Ceowlfus praeest iiiior nunc episcopi
presulatum tenent Wilfridus in Eboracensi ęcclesia,
EthelwaldususEthelwaldus. The suffix –us is written in full and also as an abbreviation.
Acca in Hagustaldensi ęcclesia, Pictelmus in ea que
Candida Casa uocatur, quę nuper multiplicatis fideli
um plebibus in sedem
pontificatus addita ipsum primum habet antistitem. Pictorum quoque nacio tempore hoc
& fędus habet pacis cum gente Anglorum & catholicę pacis ac ueritatis cum
uniuersali ęcclesia particeps
existere gaudet. Scotti qui Britanniam incolunt suis
contenti finibus - nichil contra gentem Anglo
rum insidiarum moliuntur aut fraudium.
Britones quamuis & maxima ex parte domesticos sibi odio
gentem
Anglorum & totius catholicę statum ęcclesie moribus improbis impugnent tamen &
diuina sibi
& humana prorsus resistente uirtute - in neutro cupitum possunt
obtinere propositum, quippe qui
quamuis ex parte sui sint iuris nonnulla tamen ex
parte Anglorum sunt seruicio mancipati. Qua
arrident[e]
uati se suosque liberos
depositis armis satagunt magis accepta tonsura monasterialibus as
scribereascribere. The double s may be
because the word is divided between two lines.
Hic est in
presentiarum uniuersę status Britannię, anno aduentus Anglorum in Britanniam circiter
ccolxxxo
vo dominicę incarnationis dccoxxxio in cuius regno perpetuo exultet terra &
congratulante
in fide eius Britannia, letentur insuleinsulę.
Anno dccoxxxoiiio eclipsis
facta est solis xviiio kalendarum Septembrium circa horam
diei terciam
Anno dccoxxxoiiiio luna
sanguineo rubore perfusa quasi hora integra pridie kalendarum Febr’ cir
ca
gallicantum, dehinc nigredine subsequente ad lucem propriam est reuersa.
[H]
gentis ab eo editę sumere potuimus.
Quę uero amodo sequntur hinc inde e diuersis locis excerpta sunt.
Eodem anno
obiit Tatwinus archiepiscopus.
Anno dccoxxxovo Nothelmus archiepiscopus
Cantuarię ordinatus est. Egberth Eboraci antistes pri
mus post Paulinum accepto ab
apostolica sede pallio genti Northamimbrorum in archiepiscopatum confirmatus est
Anno dccoxxxovio Nothelmus pallio a Romano pontifice suscepto ordinauit iii
episcopos Cuthbertum
uidelicet, Heordwaldum, & Ethelfridum. Obiit Beda doctor
uenerabilis in Gyruum.
Anno dccoxxxoviio Aldwinus Lichesfeldensis
episcopus obiit, & pro eo Witta & Totta Mercis ac Middelan
glis consecrati
sunt antistites. Eodem anno Ceolwlfus rex Norhumbrię nobilissimus cum viii annis
regnasset monachus effectus Eadberto filio patrui sui regni sceptra reliquit, qui
Eadbertus regna
uit uiginti uno annis.
Anno dccoxxxoviiio Suebricht
Orientalium Saxonum rex defunctus est.
Anno dccoxxxoixo Nothelmus archiepiscopus
Cantuarię & Aldulfus l
Anno dccoxlo
Cuthbertus xius archiepiscopatum Cantuensis ęcclesię
suscepit tempore Zacharię & DunDun and Aldulfo appear to run together as one word.
dulfo Rofensi successit. Adelwald Lindisfarnensis episcopus migrauit ad Dominum,
& Kinewlf in episcopa
tum subrogatus est. Eodem anno Adelardus rex Westsaxonum
cum xiiii annis regnasset defunc
tus est & regnauit pro eo Cudredus. Obiit
Sanctus Acca Hagustaldensis, cui successit Sanctus Fredebertus episcopus.
Anno
dccoxloio monasterium in Eboraco succensum est ix kal’ Maii die
dominica. Obiit Ewain rex Scottorum cui succes
oxloiio
sit Murezaut filius eius
oxloiiio
Anno dccoxliiiio factum est prelium inter Pictos &
Britones. Eodeme; it was underpointed for deletion and over-written with a majuscule E.
num & Adelbaldus
rex Merciorum pacificati uiribus coniunctis contra Britannos pugnauerunt.
rex Scottorum
cui successit
Ewen filius eiusoxlovo uisi sunt in aere ignei ictus quasi stellę
discurrentes tota nocte kal’ Ianuarii quod omnibus intuentibus magno fuit monstro. Eodem
anno domnus Wilfridus secundus Eboracensis episcopus
obiit. Mortui sunt etiam
eodem anno episcopi, Inguald Lundoniensis, & antistes Wiccensis.
Anno dccoxlovio obiit Daniel episcopus Wincestrię.
Anno dccoxloviio Selred
Estanglorum rex obiit, cui successit Elfwaldus. Obiit Ewen
rex Scottorum
oxloviiio
cui successit Hed Albus DB:
Could be read
Abbus (as in Andersons, The Chronicle of Melrose, p. xxvii). filius eius
oxloixo Edbrichtus rex Cantuariorum filius Wihredi
obiit, cui successit Adelbricht.
Eodem anno Elfwaldus rex Estanglorum obiit,
regnumque sibi HumHum and Beain run together as one word.
runt.
Hoc etiam anno Kenric filius Cudredi regis Westsaxonum annis paruus sed uigore
mag
nus occisus est in pugna militari.
Anno dccolo Adelbertus rex Norhumbrię Kiniwlfum
Lindisfarnensem episcopum in urbem Beb
ban captiuum duxit, basilicamque Petri in
Lindisfarnea fecit obsideri. Cudhredus contra ad de
bellandum superbum regem Mercię
dimicauit. Alwich episcopus obiit, cui Aldulfus successit.
Anno dccolio Cudredus rex contra Adeldun
suum consulem audacissimum pugnauit, qui sedi
cionem mouerat contra eum. Cui consuli
cum iam pene uictoria contigisset tandem accepto
Anno dccoloiio eclipsis lunę facta est
pridie kal’ Augusti.
A[nno] dccoloiiio Cudredus rex cum predicto consule Adelduno
sibi pacificato occurrit apud Bereford superbo
regi Merciorum Adelbaldo, qui
Cantuarienses cum Merciensibus adduxerat necnon & Orientales Saxones &
An
glos. Cumque inuicem pugnaretur Deus qui superbis resistit - fortitudinem
Adelbaldi dissipauit, qui & in fu
A[nno] dccoloiiiio Bonifacius qui &
Winfridus archiepiscopus Francorum martyrio coronatus est cum l tribus. Eodem an
no
Cudredus rex pugnauit contra Britannos, & ex eis stragem magnam fecit.
A[nno]
dccolovo Cudredus obiit, & regnum Sigeberto cognato suo reliquit.
A[nno]
dccolovio Sigebertus rex Westsaxonum cum insolenter agens
intolerabilis esset a regno expulsus est
Qui fugiens abscondit se in silua quę
uocatur Andredeswald, ubi inuentus a quodam porcario
interfectus erat, cuius
dominum scilicet Humbram consulem, ipse rex nequiter occiderat. Ei successit Kinewldus
iu
uenis egregius de regia stirpusestirpe.
The –us abbreviation symbol is not required.
migrauit ad Dominum. Luna
quoque ętate xva sanguineo rubore superducta est viii kal’
Decembris.
A[nno] dccoloviio Adelbaldo regi Merciorum occiso apud
Secandune successit Beornred, quem Offa eodem
anno expulit, & regnum pro eo
super Merciam xxxix annis obtinuit.
A[nno] dccoloviiio Eadbertus rex Northumbrię
tonsura capitis pro Deo accepta apud Eboracum sub ar
chiepiscopo Egberto factus est
canonicus, regnumque Osulfo filio suo reliquit, qui cum anno uno regnas
set a suis
nequiter occisus apud Methelwongtune ix kal’ Augusti Mol Adelwaldum regni reli
quit
heredem.
A[nno] dccoloixo Edelwald qui & Moll cepit regnare in Norhumbria, mense
Augusto.
A[nno] dccolxo
dirissimum prelium iuxta Eladunum commissum est in quo cecidit Oswinus. EdwaldEdelwald.
dictus est
uictoriam habuit. Hoc anno Unnust rex Pictorum obiit. ¶Egfridus.
A[nno] dccolxoio Cuthbertus archiepiscopus carne solutus est
Edelbertus rex Cantuarię obiit, cui successit
A[nno] dccolxoiio Edelwold
prefatus rex accepit reginam, Eðeldridam.
A[nno] dccolxoiiio
A[nno]
dccolxiiiio nix ingens gelu
ligata a principio hyemis pene usque ad medium ueris terram oppressit.
Eodem anno
Ceolwlfus quondam rex - tunc seruus Christi & monachus ad cęlestia migrauit.
Frehel
mus abbas obiit. Defuncti sunt etiam hoc anno episcopi, Totta gentis
Merciorum cui successit Eadbertus,
& Freðewaldus Candidę Casę, cui successit
Pictwinus.
A[nno] dccolxovo ignei ictus in aere uisi sunt. Adelwaldus Moll
occidit Oswinum fortissimum ducum
suorum, quia contra eum surrexerat. Eodem anno
idem Adelwaldus regnum Northumbrię quod
vi annis tenuerat amisit, cui successit
Aldredus, & ipse regnauit viii annis. Bregwinus
archiepiscopus Cant’ obiit,
cui successit Lambertus. Obierunt etiam alii duo episcopi Hemeli Merciorum, cui
suc
cessit Cuthfridus, & Aldulfus Lindisiensis cui successit Ceolwlfus.
A[nno] dccolxovio Egbertus Eborac’ archiepiscopus in pace Christi quieuit,
cui successit Albertus. Friðebertus
Hagustaldensis episcopus de hac luce migrauit
ad Dominum x kal’ Ian’, cui successit Alchmundus. Friðe
waldus episcopus Cestrensis
obiit.
A[nno] dccolxoviio
Etha fidelis anachorita in Creic iuxta Eboracum feliciter obiit.
A[nno] dccolxoviiio Eadbertus quondam rex in clericatu & seruicio Dei feliciter obiit. Ipso
anno Stepha
nus papa & rex Francorum Pipinus obierunt. Rex Alcredus Norhumbrię
accepit reginam Osgeiuam.
A[nno] dccolxoixo Earnredus tyrannus
Ceteractam succendit, qui & ipse incendio periit eodem anno.
A[nno] dccolxxo
A[nno] dccolxxoio Sibaldus abbas obiit. Ecgric lector ad consorcium transiit
electorum. Offa rex Merciorum
Hestingos sibi per arma subegit.
A[nno] dccolxxoiio Pittellus dux & Sunuthulfus abbas obierunt in pace.
A[nno] dccolxxoiiio Hadwinnus antistes ęcclesię Migensis obiit, pro quo Leuthfridus subrogatus
est.
Wlfeht abbas Beuerlacensis migrauit ad Dominum. Albertus Eboracensis suscepit
pallium ab Adriano papa
A[nno] dccolxxoiiiio Aldredus rex suis
destitutus mutauit regnum exilio, cui ¶sibi
directum.
successit Ædelredus filius Moll. Offa rex Merciorum pugnauit contra
Kentenses apud Ottanfor
de, & clade horrenda utrinque peracta triumphauit. Ipso
anno uisi sunt in cęlo rubea signa
post occasum solis, & horrendi serpentes
uisi sunt in Sudsexe cum magna admiratione.
A[nno] dccolxxovo antiqui Saxones
unde gens Anglorum descendit ad Christum conuersi sunt. Eodem anno
Cynothus rex
Pictorum obiit. & Eadulfus dux per insidias captus fraudulenter occiditur. Karolus
rex Francorum famosissimus Saxones debellauit, & prouintiam Bowheri olim a
Francis oppres
sam suo subiecit imperio.
A[nno] dccolxxovio Pecthwine
episcopus Candidę Casę migrauit ad Dominum, cui successit Eðelbertus.
A[nno] dccolxxoviio Kinewlfus rex Westsaxonum pugnauit contra Offam regem Merciorum circa
Benetu
ne, set ab eo fugatus est. Eðelbertus qui Picthwine successerat apud
Eboracum consecratus est.
Aldulfus, Kinulfus & Ecga duces Eðelredi regis, ipso
precipiente fraudulenter occisi sunt ab
Adelbaldo & Heardberto principibus iii
kal’ Octobris.
olxxoviiio Adelbaldus &
Heardbertus duces Eðelredi regis Northumbrię rebellantes
domino suo occiderunt
Aldulfum filium Bose primatem exercitus apud Kingescliue, & postea occi
derunt
Kinulfum & Ecgan eiusdem regis duces apud Hylatyrnum. Unde rex a facie
eorum
fugit, & illi constituerunt regem pro eo Alfwoldum Osulfi regis filium.
A[nno]
dccolxxoixo Eðelredo expulso Alfuuodus suscepit regnum
Northumbrię.
A[nno] dccolxxxo Osbaldus & Ethelardus duces congregato exercitu Bearn patricium regis
Alf
woldi in Seletune succenderunt, ix kalendas Ian’. Albertus archiepiscopus
migrauit ad Christum, quo
adhuc uiuente Eanbaldus ordinatus est, & ipso anno
pallium sibi directum suscepit.
Kiniuulfus episcopus relictis curis secularibus
Higbaldo commisit episcopatum. successit.
Seluad filius
eius
olxxxoio Alchmundus Hagustaldensis
episcopus ad Christum transiit vii idus Sept’, cui successit Tylbertus.
A[nno]
dccolxxxoiio fuit concilium apud Acle.
A[nno] dccolxxxiiio Werburga quondam regina
Merciorum, tunc uero abbatissa, defuncta est. Eodem an
no Kiniuulfus episcopus de
quo supra diximus feliciter obiit.
A[nno] dccolxxxiiiio Kineuulfus rex Westsaxonum occiditur a
Kinehardo fratre Sigeberti, quia
rex statuerat eum exulare.
A[nno] dccolxxxovo Kineuulfo successit Brichtricus.
A[nno] dccolxxxovio Bothwinus
uenerabilis abbas Ripensis beato fine quieuit cui successit
Albertus. Eodem anno
Aldulfus consecratur episcopus ab Eanbaldo archiepiscopo Tylberto & Higbaldo
presulibus apud Corebrigiam, multisque muneribus ditatus ad suam ęcclesiam est
remissus. Rach
trida quoque regina tunc abbatissa obiit. Kinehardus in ultionem
domini sui Kineuulfi regis ab
Osredo rege interfectus est. Adrianus papa legatos
in Britanniam direxit - ut fidem catholicam
A[nno] dccolxxxoviio sinodus congregata est in Pincanhale. Albertus abbas Ripensis migrauit ad
Christum, pro
quo Sigredus ordinatus est.
A[nno] dccolxxxoviiio Elfwaldus
rex innocenter necatus est ab eius patricio Sigan nomine, & corpus ipsius in
Hagus
taldensi ecclesia sepultum. In loco autem interfectionis eius cęlitus emissa
lux uidebatur. Constructa est
ibidem ecclesia in honore Sanctorum Oswaldi &
Cuthberti consecrata. Successit ei Osredus nepos ipsius.
A[nno] dccolxxxoixo Osredus prodicione suorum a regno fugatus est.
A[nno] dccoxco
xc has
been written over an erasure. Ethelredus rex filius Moll de exilio
liberatus est & regno suo restitutus. Qui Eardulfum ducem capi
ens & ad
Ripum perducens ibi eum occidit extra portaportam would be expected after extra.
& psallentibus circa eum & pro eo fratribus post mediam noctem uiuus inuentus
est. Badulfus ad Candidam Casam ordinatur
A[nno] dccoxcio rex EthredusEthelredus.¶episcopus.
miserabiliter peremit in Wonwaldremere. Lambertus
archiepiscopus Dorouernensis migrauit ad Christum,
cui successit
EthelredusEthelredus is the form found in Henry of
Huntingdon, Historia Anglorum (ed. Greenway, p. 256). Note
also Cambridge Corpus Christi College MS 139 (Historia Regum)
f. 65v has Ethelherdus, with herdus
written over an erasure. British Library MS Royal 15 A VI (Historia post Bedam) has Æthelheardus.
A[nno] dccoxcoiio Osredus de exilio cum
exercitu rediit, quo eum deserente captus occiditur iussu Ethelredi re
gis, &
sepelitur apud Tynemutham. Ethelredus rex accepit Elfledam reginamreginam Elfledam. Note also Cambridge Corpus Christi College MS 139 (Historia Regum) f. 65v has Elfledam filiam
Offe.
A[nno] dccoxcoiiio uisi sunt in
aere flammei dracones, quod signum duę pestes subsecutę sunt, prius
intolerabilis
fames, deinde seuicia gentis paganorum, Danorum scilicet & Norwagensium, qui eodem
anno Lindis
farnense monasterium destruentest has been corrected from an s.
cusserunt. Eodem anno Sigga dux
qui Elfwaldum regem occiderat propria sed prophana morte periit.
A[nno] dccoxcoiiiio Norhumbri occiderunt regem suum Eðelredum filium Moll. Osbaldus uero
patricius in regnum elatus
post xxti vii dies a regno
expellitur, qui suscepto relligionis habitu postea factus est abbas. Eardulfus
uero filius Earnulfi qui ut supradiximus post occisionem reuixit de exilio reuocatus
rex est constitutus. Egfridus rex
Cant’ obiit, cui successit Eadbrich Pren.
Adrianus sulleuatus est ad celi mansionem, cui Leo successit.
Gens predicta
paganorum monasterium regis Egfridi apud Donemutham spoliauerunt, nec impune.
Nam
beati Cuthberti meritis quidam eorum sunt occisi, quidam naufragati, quidam uiuentes
capti
& mox ad litus interfecti.
A[nno] dccoxcovo rex Francorum
Karolus Hunorum sibi gentem subiciens, fugato eorum principe & exercitu
superato - spolia pauperibus & ęcclesiis diuisit id est de auro & argento onera
plaustrorum xv quorum singula
bis bini trahebant boues.
A[nno] dccoxcovio Offa rex Merciorum qui uallum magnum a mari usque ad mare fecerat - postquam
xxxix annis
regnauerat defunctus est. Cui succedens filius suus Egfridus post v
menses obiit. Deinde Cenwlfus reg
num suscepit, & xxvi annis pacifice tenuit.
Iste etiam pater Kenelmi ma
episcopus Eborac’ obiit, cui successit alter Eanbaldus, ordinantibus eum
episcopis, Eðelberto, Higbaldo, Badulfo.
A[nno] dccoxcoviio Eðelbertus
episcopus defunctus est & in sua id est Hagustaldensi ecclesia sepultus, cui
successit Headre
dus. Romani amputauerunt linguam Leoni pape & oculos eruerunt,
& eum a sede apostolica fuga
uerunt. Sed ipse per uirtutem Dei iterumuidere (‘to see’)
here.
A[nno]
dccoxcoviiio interfectores Ethelredi regis cum duce Wada bellum inierunt
contra Eardul
fum Eðelredi successorem, apud Billingahoh - iuxta Waleleie, in quo
multi ceciderunt, sed duce Wa
da in fugam uerso uictoriam habuit Eardulfus.
Lundonia repentino igne cum magna hominum
multitudine consumpta est. Cenwlf rex
Merciorum Kentenses predacione crudelissima uastauit, re
gemque illorum
comprehendens & dehonestans suo regnum ipsius adiecit, quod de eo Cuthredus tunc
suscepit
A[nno] dccoxcoixo Brorda princeps Merciorum
qui & Hildegils uocabatur obiit. Abbas quidem nomine Mora a Til
thegno prefecto
suo lugubri morte interemptus est. Moll quoque dux iussu Eardulfi regis occiditur.
Al
dux interfector Eðelredi regis in ultionem
domini sui occiditur a Thormundo duce. Osbaldus quondam dux &
patricius &
ad tempus rex - iam uero abbas obiit, sepultus Eboraci in ęcclesia.
A[nno] dccco Headredus Hagustaldensis ęcclesię presul obiit, cui
successit Eanbertus. Alchmundus qui fuerat ante
Eðelredum filius Aldredi regis a
tutoribus Eardulfi regis comprehensus eius iussione occiditur. Uentus ualidissi
mus
urbes & uillas perplures subuertit, & arbores radicitus euulsit ix kal’ Ian’.
Mare suos terminos transgre
ditur, pecora quoque magna pestis inuoluit. Rex Karolus
imperatoria fretus maiestate, Romanos qui Leonem
papam dehonestauerant morti
addixit, sed precibus eiusdem papę mortem indulsit, eosque in exilium trusit.
A[nno] dcccoio Edwinus qui &
Eda quondam dux Norhumbrorum - iam tunc abbas feliciter obiit xviii kal’ Feb’, sepultus
in ęcclesia sua apud Geinforda. Eardulfus Norhumbrorum rex &
KinewlfusKenwlfus: see Kenwlfum in British Library MS Royal 15 A VI (Historia
post Bedam) and Cambridge Corpus Christi College MS 139 (Historia Regum) f. 68r (where the same event is expressed
differently).
sed episcoporum ac
principum consilio pacem inter se iureiurando confirmauerunt, quamdiu uiuerent
tenendam.
A[nno] dcccoiio
Brichtricus rex OccidentaliumSaxonum here (cf. the year 814). Cambridge Corpus Christi College MS 139
(Historia Regum) f. 68r also omits this (it has Brythric Occidentalium rex).bonorum
semper.
accusatrix - alteri paratum & datum - porrexit. Quę mare transiens cum
innumerabilibus thesauris muneraobtulit munera
regi.
lit regi Karolo. Cui rex Optio tibi datur eligendi quem
uolueris, aut me aut filium. At illa cum esset ueneria filium
elegit eo quod
iunior erat, & sic utroque caruit. Rex autem dedit illi monasterium, in quo
sanctimonialium sumpto ha
bitu sub specie hypocrisina latebat, & a quodam
proprię gentis ignobili uiro constuprata & deprehensa, atque
a monasterio
precepto regis eiecta deinceps per uicos & castella mendicans in Pauia
miserabiliter obiit. Brich
trico autem successit Egbertus regali prosapia
oriundus.
A[nno] dcccoiiio
A[nno] dcccoiiiio
successit.
ovo decessit Adelhardus Cant’ archiepiscopus, cui successit
Wiffredus.
A[nno] dcccovio
Eardulfus rex Norhumbrorum a suis fugatus est & deinceps rege diu carebant.
A[nno] dcccoviio Cuthredus rex
Cant’ qui Egfrido successerat obiit, & iei successit Baldredus.
A[nno] dcccoviiio
A[nno]
dcccoixo
A[nno] dcccoxo
A[nno] dcccoxio
A[nno] dcccoxiio
A[nno] dcccoxiiio Karolus magnus rex
Francorum decessit, cui successit Ludouicus filius eius.
A[nno] dcccoxiiiio Egbertus rex
Occidentalium Saxonum predauit in regnis aliorum ab oriente usque in occi
dentem,
nec fuit qui resisteret.
A[nno] dcccoxvo Sanctus Leo migrauit e seculo, cui Stephanus
successit.
A[nno] dcccoxvio
A[nno] dcccoxviio
Alchstanus suscepit episcopatum Scireburnensis ęcclesię, quam rexit annis l.
A[nno]
dcccoxviiio
A[nno]
dcccoxixo
A[nno] dcccoxxo
A[nno] dcccoxxoio Cenwlf rex Merciorum obiit, cui Ceolwlfus successit.
A[nno] dcccoxxoiio
oxxoiiio Ceolwlfus regnum Merciorum
amisit, quod ei Beornulfus diripuit;
A[nno] oxxoiiiio Estangli occiderunt Beornulfum regem Merciorum in prelio, cui successit
Luceden. Eodem
anno maximum prelium fuit inter Britones & gentem Dauenescire,
apud Gauelforde. Egbertus rex West
saxonum fugauit Baldredum regem Cant’, &
obtinuit regnum eius.
A[nno] dcccoxxvo Luceden rex Merciorum occisus est & quinque consules
eius cum eo. Wilac successit. in
regnum eius on the line below followed on
from Wilac successit, only to realise it follows obtinuit in the next annal.
oxxovio
¶regnum eius.
A[nno] dcccoxxoviio Egbertus rex
Occidentalium Saxonum fugauit regem WilacWilac regem.
A[nno] dcccoxxoviiio rex Egbertus motus pietate
Wilac regi Merciam concessit tenere de se. Quo
anno idem rex Egbertus sibi
Nordwalanos armatę manus potencia subiugauit.
A[nno] dcccoxxoixo Wlfredo
archiepiscopo CantuasiensiCantuariensi. The first s has been underscored for
correction.
A[nno] dcccoxxxo
A[nno] dcccoxxxoio
A[nno] dcccoxxxoiio Daci redierunt in Angliam, & predauerunt
Peseige.Sepeige.
A[nno] dcccoxxxoiiio aduecti sunt Dani cum xxxv puppibus magnis - apud Karrum, contra quos
pug
nauit Egbertus rex, set preualentibus eis perierunt ex parte Egberti episcopi
duo Herefridus & Wig
fridus, & duo duces Dudda & Osmodus.
A[nno]
dcccoxxxoiiii venit naualis
exercitus Danorum in Westwaliam, quibus associati Walani
pugnauerunt contra
Egbertum, set contriti sunt ab eo apud Hengestesdune. Obiit
Eokal rex
oxxxovo
Scottorum cui successit Dungal
filius eius
Duneual[dus] or Duneual[do].
oxxxvio
A[nno] dcccoxxxoviio
A[nno] dcccoxxxoviiio Egbertus rex Westsaxonum & iam monarcha totius Anglię decessit.
A[nno] dcccoxxxoixo Aðeuulfus filius Egberti suscepit regnum Westsaxonum, &
alter frater eius Aðelstanus reg
num Cant’. Eodem anno Aðelwlfus pugnans contra
Danos in una parte regni sui misit Wlfar
dum consulem contra eos qui cum xxxiiibus nauibus apud Hamtonam appulerant, qui & uictoriam
habuit.
Misit etiam Eðelelmum contra alios apud Port, qui ab eis occisus est.
A[nno] dcccoxlo Heredbertus
consul pugnauit contra Danos apud Merscware, a quibus ibidem occisus est. Eodem
anno stragem magnam fecerunt Dani in Cantia, & Mercia, & Estanglia.
A[nno]
dcccoxloio Dani predauerunt circa Cantuariam, & Rouecestriam,
& Lundonias. Eodem anno Lu
douicus rex Francorum Karoli magni filius &
successor obiit, cui successit Karolus Caluus filius eius. Obiit Dun
oxloiio
gal rex Scottorum Alpinus filius
Eokal ei successit JT: There is an erasure in the margin, probably written by
the same scribe and relating to this verse. The first word (
primus) is dimly perceptible. A signpost (obiit rex
F’) has been written over some of the erasure.
oxloiiio Adeuulfus rex cum parte
exercitus sui quem per multa loca diuiserat pugnauit contra eos
qui appulerant ut
supradiximus apud Karrum, set illi uictores extiterrunt. Obiit JT: There is an erasure in the margin, probably written by
the same scribe and relating to this verse.
Rex Scottorum
Kinedus is perceptible underneath the signpost Karrum. Alpinus rex Scottorum cui successit Kined filius
oxloiiiio eius de quo dicitur. Primus in Albania fertur regnasse Kinedhus
oxlovo Filius Alpini prelia multa gerens
Expulsis Pictis, regnauerat octo bis annis
oxlovio Atque Forteviet mortuus ille fuit. Iste uocatus est
quia primus leges Scoticanas
instituit quas uocant leg
es Mac Alpin
oxloviio Alcstanus uenerabilis episcopus cum Sumersetis & dux Osredus cum Dorsetis contra Danos
pugnantes optinuerunt uictoriam apud Pedredesmuðe.
A[nno] dcccoxloviii
A[nno]
dcccoxloixo Aðelwlfo regi nascitur filius Elfredus in Berrocscire,
matre nobili & religiosa Osbur
gafilia here.olo
A[nno] dcccoloio Ceorl Deuonanię comes pugnauit contra Danos apud
Wincanbeorh & uicit. Mag
nus Danorum exercitus cum ccctis l nauibus appulerant in Tamesemutham & Cantuariam uastauerunt, &
Bricht
wlfum regem Merciorum qui cum exercitu suo contra illos ad pugnam uenerat in
fugam uerterunt. Quod audi
ens Athewlfus rex congregato exercitu cum filio suo
Aðelbaldo in loco qui Aclea dicitur eis occurrit
A[nno] dcccoloiio rex Merciorum
Bertalfus decessit, cui successit Burchredus. ¶& pugnans superauit.
Ipso anno
rex Aðelstanus Cantuariorum frater Athelwlfi & comes uel dux Alchere paganorum
exercitum
superantes apud Sandicum de nauibus eorem ix rapuerunt.
A[nno]
dcccoloiiio Burchredus rex Merciorum suffultus auxilio regis Aðelwlfi -
Westsaxonum mediterraneos
Britones id est Walenses suę dicioni subegit. Aðelwlfus
misit Alueredum filium suum Leoni pape
consecrandum in regem, qui eum loco filii
suscepit & unxit.
A[nno] dcccoloiiiio dux Alchere cum
Kentensibus, & Huda dux cum Sudriensibus pugnantes contra paga
nos apud insulam
occisi sunt. Eardulfus suscepit episcopatum Lindisfarnensem. Burchredus ac
cepit
filiam Aðelwlfi. Wlfere factus est archiepiscopus Eboracensium.
A[nno] dcccolovo
rex Aðelwlfus decima parte regni sui Dei ęcclesiis data, Romam profectus ibi anno
uno moratus est & filius eius Alueredus cum eo. Unde rediens filiam Karoli Calui
regis Fran
corum Iuditham accepit in uxorem.
A[nno] dcccolovio
A[nno] dcccoloviio
A[nno] dcccoloviiio defuncto rege Westsaxonum Athewlfo, Adelboldus filius eius
regnum susci
piens - uxorem patris sui infami scelere duxit in coniugem Iuditham
Karoli filiam
Rex Scottorum Douenaldus
[ ] ejusfrater eius (‘his brother’).oloixo Sanctus Aedmundus Orientalium Anglorum
suscepit regnum. Obiit Kinedus rex Scotorum cui succes[sit]
olxo rex Aðelbaldus obiit, cui successit Aðelbertus - qui etiam
post mortem Ade
sui regnum acceperat Cantię
& Sudrię & Subsaxonię. ¶Douenaldus de quo dicitur. Rex Douenaldus ei successit
olxoio
quatuor annis. In bello miles
strenuus ille
fuit. Regis predicti frater fuit ille Kinedi,
olxoiio
Qui Scone fertur subditus esse
neci.
Rex Scottorum Constatinus filius
Kinediolxoiiio scanctussanctus.Obiit Douenaldus rex Scottorum, Fit
In bello pugnans Dacorum corruit armis. Nomine Nigra Specus
est ubi pugna fuit
olxoiiiio Eðelbertus rex Westsaxonię
& Cantię obiit, cui successit Eðelredus frater eius;
A[nno] dcccolxovo paganorum exercitus quo duces erant Iwarus & Hubba uenit in Angliam,
& perhen
A[nno] dcccolxovio exercitus paganorum quem Iwarus & Hubba
rexerunt ¶dinauerunt in Estanglia
uenit Eboracum.
Norhumbri autem regem suum Osbrich abiecerant, & alium degenerem acceperant
A[nno] dcccolxoviio Osbrich & Ælla propter communem utilitatem pacificati
¶qui uocabatur Ælla.
Eboracum adeunt, fractoque
muro irruentes in paganos occisi sunt
ambo reges, & innu
mera suorum multitudo cum eis, residui uero pacem fecerunt
cum eis. Illi autem scilicet Dani sub suo dominio
fecerunt Egbertum regem super
Norhumbros. Eodem anno Alchstan episcopus Scireburnensis obiit.
A[nno] dcccolxoviiio cometis uisa est. Iwarus & Hubba de Norhumbria ueniunt Snotingaham,
quibus restitit rex Merciorum Burchredus, suffultus auxilio regis Eðelredi, &
Alueredi fratris eius. Aluere
dus accepit uxorem filiam Eðelredi comitis Gainorum
congnomento magni, & Eadburgę quę erat
de regali progenie Merciorum.
A[nno] dcccolxoixo Iwarus & Hubba redeunt in Northumbriam debachantes
& perdentes plurimos.
A[nno] dcccolxxo Iwarus & Hubba cum multis Danorum milibus Estangliam
ueniunt, & Sanctum Eadmundum
A[nno]
dcccolxxoio uenit paganorum exercitus in Uuestsaxoniam usque ad
Redingum, quorum duces fuerunt duo reges
Basrechg & Haldene. Quibus occurrens
comes Bearroccensis Eðelwlfus occidit comitem unum Sydroc Se
nem apud Englefeld.
Post iiiior dies rex Aðelredus affuit cum Alueredo fratre
suo, commissoque prelio multi ex
utroque parte corruerunt, ubi & prefatus
comes Aðelwlfus occubuit. Item post iiiior dies rex
Aðelredus & Aluere
dus frater eius pugnauerunt contra eos apud Æssendun. Pagani
uero fecerun
duo predicti
reges, alteram uero uniuersi comites. Tunc Eðelredus diuiso exercitu suo in duas partes
cum
una congressus est contra duos reges & unum occidit scilicet Basrecg.
Alueredus uero cum altera parte pug
nauit contra comites, & occidit iiiior Sydroc Iuuenem, Osbernum, Freanam, Haroldum. Item post
dies paucos congressi sunt apud Basingum & Daci uicerunt, ubi corruit
Alchmundus episcopus. Item preli
um habuerunt apud Redingum. Post hęc obiit rex
Eðelredus, cui successit frater suus Alueredus. Cui
uxor sua Elswitha duos filios
Edwardum, & Agelwardum genuit, & tres filias, Elfleðam, Eðel
giuam, &
Elfðritham. Expleto autem mense pugnauit contra paganos apud Wiltonam, sed Daci
uice
runt quia multi erant, & Angli pauci. Erant enim multis preliis uexati, in
quibus ceciderunt ex
paganis rex unus, & nouem comites.
A[nno] dcccolxxoiio Alchwinus Wictiorum episcopus obiit, cui successit uir doctissimus
Werefridus, ordinatus ab
Ethredo Cant’ archiepiscopo. Qui iussu regis Alueredi
libros Dialogorum beati Gregorii de Latinita
te transtulit in linguam Saxonicam. Ea
tempestate Norhumbri regem suum Egbertum, & Wlfere
archiepiscopum expulerunt.
Paganorum exercitus a Redingo Lundonias adiit, & ibidem hyema
uit, cum quo
Mercenses pacem pepigerunt.
A[nno] dcccolxxoiiio memoratus paganorum
exercitus cum rege Haldene hyemauerunt in Lin
dissi apud Torkeseiam. Egbertus rex
Norhumbrorum obiit, & Ricsic factus est rex, & Wl
fere archiepiscopus in
sedem suam receptus est.
A[nno] dcccolxxoiiiio Aldene cum exercitu suo
mouens de Lindissi in Repedun hyemauit, ubi
congregati sunt ad eum tres alii
reges, scilicet Godrun, Osketin, & Andwen, & expulerunt
Burhredum regem de
regno Merciorum, qui Romam pergens ibidem obiit, & in ęcclesia Sanctę
Marię
sepultus est in scola Saxonum, & commendauerunt Daci regnum Merciorum Ceolwlfo.
A[nno] dcccolxxovo pars exercitus cum Haldene Norhumbriam dominio suo
subdentes mane
bant ibi. Altera pars cum tribus regibus apud Grantebrige hyemauit.
Alueredus rex
nauali prelio contra vii naues paganorum congrediens unam cepit,
& ceterę fugerunt.
Eardulfus episcopus & Edredus abbas corpus Sancti
Cuthberti de Lindisfarnia tollentes per vii annos
passim uagabantur.
A[nno]
dcccolxxovio Ricsig rex Norhumbrorum obiit, cui successit Egbertus.
Exercitus trium regum uenit ad
Werham & Westsaxoniam, cum quibus Alueredus rex
pacem pepigit, obsidesque accepit. Sed ipsi
proxima nocte fędere dirupto
discedentes predauerunt apud Exancestre id est Caerwisc. Rollo paga
nus, genere
Danus cum suis Normanniam intrauit & optinuit, qui postea baptizatus uocatus est
Rodbertus.
A[nno] dcccolxxoviio naualis exercitus paganorum in mari periit,
cum cxxti.nauibus here.tiiiibus
nauibus nauigauerunt Deuonaniam, ubi a ministris Alueredi regis necati sunt &
cum eis m’ccti
xxti uiri.
Alter exercitus de Exancestre adiit Chipenham cum mira multitudine quę nuper uenerat
de Dacia. Alueredus uero rex fugientibus suis - cum paucis relictus est & in
nemoribus se absconde
bat. Sed tandem oraculo confortatus per beatum Cuthbertum
uenit contra inimicos suos ad locum qui
rex eorum Godrun futurum se Christianum promisit.
olxxoviiio Godrun baptizatus est
quem rex Alueredus de sacro fonte suscepit, & dedit ei postea
The Chronicle of Melrose, pp. xxviii–xxix) note:
‘…connected with year 879, there is an earlier note, apparently: Hedus unum a[nnum]. Part of an earlier note underlay the
Verse Chronicle; but only xvii. a[nnos] remains visible.
The numbers indicate the reign-lengths of the kings called Hed and Grig, and since
the number eighteen agrees with the account given in the Verse Chronicle, and with
very few other Chronicles of the Kings, it seems probable that these earlier notes
also were derived from the Verse Chronicle, before the time when that chronicle
was entered in the Chronicle of Melrose.’Occiditur Constantius
rex etc. (obiit has been substituted at the end of
the line). The Andersons (The Chronicle of Melrose, p. xxvii)
suggested that the erased words were probably filius Ludouici
obiit.
olxxoixo nouus paganorum exercitus in Angliam ueniens mansit in ¶Occiditur Constantius DB: Read
Constantinus. rex Scottorum
Hic postquam primum regni compeueratcompleuerat.
Rex Scotorum Het occiditur, post quem Grig sua iura gerens annis deca :/
naldi :/rex fit & octo. In
DundurenDundurne.
erat. Qui dedit ecclesie libertates
Scoticane Que sub Pictorum lege
redacta fuit. Huius ad imperium
fuit Anglia tota peracta
Quod non leua dedit sors sibi bel
la terens.olxxxo Godrun cum suis inhabitare cępit Estangliam. Exercitus qui
uenerat in Fulenham
mare transiit, & apud Gant uno anno permansit. Ludouicus
rex Francorum filius Karoli Calui obiit.
A[nno] dcccolxxxoio idem exercitus
ueniens in Franciam bellum intulit & inuenit. Hiis diebus mul
ta Francorum
monasteria desolata sunt. Nam & fratres cenobii Sancti Benedicti ossa ipsius de
tumulo
eruentes huc illucque discurrebant.
A[nno] dcccolxxxoiio idem
exercitus uenit per fluuium Mese in Franciam, & ibidem hyemauit. Rex
Alueredus
nauali prelio naues paganorum uicit, duabus comprehensis.
A[nno] dcccolxxxoiiio predictus exercitus occupans Cundoth ibidem grassatur per annum unum. Rex
Alueredus ut supradictum est occisis Iwar & Haldene uastatas Norhumbrię
partes cępit incolere.
Tunc Sanctus Cuthbertus abbati Edredo per uisionem
assistens precepit ut episcopo & toti Anglorum & Danorum gen
ti diceret,
quatinus Guthredum filium Ardecnut quem Dani uendiderant in seruum cuidam uiduę apud
Wi
tingeham - dato redemptionis precio redimerent, & in regem super Northumbros
leuarent quod & factum est
& regnauit super Eboracum, Egbertus uero ultra
Tinam. Tunc instaurata est sedes in Cuncacestre
quę prius fuerat in
Lindisfarnia.
A[nno] dcccolxxxoiiiio Marinus papa dona multa inter quę &
particulam ligni crucis Domini Alueredo regi
Anglorum misit, & pro eius amore
scolam Saxonum ab omni tributo & thelone liberauit.
A[nno] dcccolxxxovo supradictus paganorum exercitus diuisus est in duas partes, quarum una in
orientalem seces
sit Franciam, altera in Angliam rediens Rouecestriam obsedit, quam
rex Alueredus ab obsidione deie
cit. Misit rex Alueredus naualem exercitum ad
defensionem Estanglię, ubi naues pyraticę xvi inuentę
sunt & comprehensę in
Sturemutha. Redeuntes uero magno exercitui paganorum obuiarunt, & cum eis
con
gressi uicti sunt. Eodem anno Karolus rex Francorum in uenatione apri dentibus
laceratur, qui Ludouico
fratri suo succederat. Erat autem pater eorum Ludouicus
frater Iudithę reginę, quam rex Aðelwlfus duxerat. Obiit Marinus p.Papa. Either there was only space in the inner margin for a
p, or most of the word was cut away in the cropping
process.
A[nno] dcccolxxxovio paganorum exercitus de orientali Francia in occidentalem
rediit, & per flumen Secanum
nit Parisius, & obsidens ciuitatem anno uno
nichil preualuit. Rex Alueredus Lundoniam obsidens cepit,
uenientibus ad eum
Anglis & fugientibus Dacis, qui Eðelredo Merciorum comiti restauratam com
A[nno] dcccolxxxoviio paganorum exercitus Parisius deserens iuit per Secanum ¶mendauit ciuitatem.
usque ad Marnam, inde ad Caedzi
ubi per annum grassantes ostium fluminis Iorna intrauerunt,
ibique per annum magno
regionis dampno morati sunt. Karolus rex Francorum ab Ernulfo filio fratris
sui de
regno expulsus post xl dies obiit. Tunc diuisum est regnum Francorum in partes v. Idem
Ernulfus obtinuit regiones ad orientem Rheni fluminis, Rodulfus mediterraneum
regnum,
Odo occidentale, Brengar & Wido omnes Longobardiam, &
omnes regiones ex illa parte montium.
A[nno] dcccolxxxoviiio rex
Alueredus construxit duo monasteria, unum monachorum in loco qui dicitur
Eaðelingeie, alteram sanctimonialium iuxta orientalem portam Sca
giuamu was evidently begun as another letter and changed to a u in the process of writing.abbatissim.
A[nno] dcccolxxxoixo Eðelredus Cant’ archiepiscopus obiit, cui
successit Plegmundus.
olxxxo
A[nno]
dcccoxcio Godrun Athelstan
rex Estanglorum obiit.
A[nno] dcccoxcoiio Wlfere archiepiscopus
Eboracensis obiit, anno presulatus sui xxxoixo.
A[nno] dcccoxcoiiio rex paganus Hesteng cum
lxxx parionibus
nis, &
edificauit sibi munitionem apud Middeltune.
A[nno] dcccoxcoiiiio Guthredus rex
Northumbrorum obiit.
A[nno] dcccoxcovo
A[nno] dcccoxcovio
A[nno] dcccoxcoviio paganorum exercitus fabricatis nauibus longis
& sceleribusceleribus
(with a soft c). Cf. scanctus, s.a. 863 (Cotton MS Faustina B IX, f. 5v).
terram Westsaxonum grauiter uexabant. Aduersum quas rex Alueredus alias multo longiores & altiores
Constantini DB:
Constantini was erased when the verse itself was added
and rewritten above.
Rex Scottorum Douenaldus filius
Scocia regnauit rex Dou[e]
naldus. Hic Constantino filius ort[us]
erat. In uilla fertur rex iste
perisse Forensi Vndecimo reg[ni]
sole rotante sui.
oxcoviiio Rollo primus Normannorum
dux Carnotum obsedit. Sed episcopus eiusdem urbis Walzelinus exi
ens & tunicam
Sanctę Marię in manibus ferens Rollone fugato ciuitatem liberauit.
A[nno] dcccoxcoixo
A[nno] dcccco Eðelbaldus Eboracensis
archiepiscopus ordinatur.
A[nno] dccccoi!o obiit,9) to indicate an alternative word order: obiit v kal’ Nouembris & Wintonię sepelitur.
Edwardus filius eius cognomento Senior uir strenuus, qui
de manibus Danorum Estsaxoniam, Estangliam, Mercięque
prouintias quam plures
potenter extorsit. Huius frater Athelwoldus contra uolun
rem quandam sacratram uirginem, & tenuit Winburnam contra regem.
Sed inde fugatus recessit Nort
humbriam, & ibi rex & princeps regum eorum
factus est. Habuit etiam rex Edwardus iiiior filios ex
Eguinna muliere nobilissima primogenitum suum Aðelstanum, ex regina uero Edgiua Edwinum,
Ed
mundum, Edredum quatuor quoque filias Eadburgam uirginem, & aliam uxorem
Ottonis imperatoris RomaRomanorum.
tertiam uero uxorem Karoli regis Francorum, & quartam uxorem Sihtrici regis
Norhumbrorum. Hoc anno
Earnulfus episcopus Lindisfarnensis obiit, cui Cuthredus
successit.
A[nno] dccccoiio
A[nno] dccccoiiio
sanctus presbyter Grimbaldus & magister Alueredi regis, & uenerabilis de Scotia
Virgilius abbas, & strenuus
comes Athulfus frater Elswithę reginę uxoris
Alueredi regis obierunt. ¶extiterunt.
A[nno] dccccoiiiio Kentenses cum multitudine
Danicorum pyratarum pugnantes apud Holme uictores
[Anno] dccccovo luna obscurata est
horribiliter. Christi famula Elswitha regina decessit, quę monasteri
um
sanctimonialium construxit Wintonię.
[Anno] dccccovio paganorum exercitus pacem fecit cum rege Edwardo. Rollo qui
& Rodbertus primus dux Nor
mannorum decessit, cui filius suus Willelmus Longa
Spata successit. Cometis uisa est.
[Anno] dccccoviio
[Anno] dccccoviiio Kaerlegion que nunc Legacestria dicitur, iussu regis Edwardi restaurata est. Eodem anno periit .'.
filius Hedus
oixo
Obiit
DB:
The erasure appears to be obiit. Perhaps it was later
replaced by periit, which was written in the vertical
tramlines. .'.Dofnaldus rex Scottorum post quem Constantinus item cuius pater Hed fuit albus Bis deca rex annis uixerat
hic quinquennis in urbe Religionis [ibi]
iure fruens obiit.
oxo ossa Sancti Oswaldi regis & martiris de Barðeneia in
Merciam translata sunt.
[Anno] dccccoxio in prouintia Stanfordensi in loco qui dicitur
Totenhale inter Anglos & Danos insigne pre
lium habetur, & tandem Angli
uictoria potiuntur.
[Anno] dccccoxiio Eðelredus dux Merciorum obiit, post quem uxor eius Ælfleda
filia regis Alueredi regnum rexit Merciorum.
[Anno] dccccoxiiio Ælfleda Merciorum domina construxit bu
[Anno] dccccoxiiiio Ælfleda construxit Tamewrthe. Sihtricus
occidit regem Niellum.
oxvo Werefridus sanctus episcopus Wictiorum id est
Wigornię obiit, cui successit Adelhunus. Elfleda construxit
A[nno] dccccoxvio rex inuictissimus Edwardus
Bedefordam in suam accepit in dicionem, ¶Edesbiri & Warewic.
urbemque in australi parti fluminis Usę condi precepit. Elfleda construxit ChCherebiri.
A[nno] dccccoxviio Elfleda misit exercitum in
Waliam, & uictis Walensibus fregit Bretallanmere, ubi cap
ta est uxor regis
Walensium cum xxiiii hominibus & in Merciam ducta.
A[nno] dccccoxviiio Elfleda expugnauit
Derebiam & optinuit, ubi iiiior duces fortissimos
amisit.
A[nno] dccccoxixo
Elfleda conquisiuit Legacestriam, & postea obiit apud Tamewrthe.
A[nno]
dccccoxxo rex Edwardus
exheredauit filiam sororisfiliam
and the first syllable of sororis has been underlined for
correction, but the underlining has been cancelled by being scored through
repeatedly.
Glademutham. Rex Sihtricus infregit Deuenport. Karolus qui & Martellus destructor
ecclesiarum rex
A[nno] dccccoxxoio rex Scottorum cum tota gente sua, &
Reinaldus ¶Francorum filius Ludouici filii Karoli Calui, obiit.
rex Danorum
Norhumbriam incolentium, & re[x]x, the upper part of g and a following i have been written: the i has been
obscured by the s of Sihtricus, which
has been written over it, but the unfinished g has been
allowed to stand without correction.
A[nno] dccccoxxoiio rex Egelwardus frater Edwardi regis obiit.
Aðelhuno successit Wilfredus.
A[nno] dccccoxxoiiio
A[nno] dccccoxxiiiio inuictissimus rex
Anglorum, Danorum, Cumbrorum, ,Historia Regum) f. 84r) that the erased word was Scottorum (which would readily fit the space if the final
syllable was contracted as in the preceding three words).
Senior obiit, cui successit Athelstan filius eius, sacratus ab
archiepiscopo Dorobernensi Athelmo.
A[nno] dccccoxxovo strenuus rex Aðelstanus dedit
sororem suam Sihtrico regi Norhumbrorum. Wigredus episcopus Lindisf’ consecratur.
A[nno] dccccoxxovio rex Sihtricus obiit, cuis regnum Aðelstanus adiecit imperio
suo, expulso Gutferðo filio eius.
Regem quoque Britonum Huwal, & regem
Scottorum Constantinum, & regem Wentorum Wuer prelio uicit &
fugauit, qui
pacem ab eo petentes firmatum sacramento fędus cum eo pepigerunt.
A[nno] dccccoxxoviio
A[nno] dccccoxxoviiio
A[nno] dccccoxxoixo Wilfredo
Wictiorum episcopo defuncto successit Kinewaldus.
A[nno] dccccoxxxo
A[nno] dccccoxxxoio
¶Brinstanum.
A[nno] dccccoxxxoiio Sanctus
Friðestanus Wintoniensis episcopus ordinauit pro se in episcopum uirum relligiosum
A[nno] dccccoxxxoiiio obiit Sanctus Friðestanus. Edwinus frater regis Aðelstani
in mari periit.
A[nno] dccccoxxxoiiiio rex Aðelstanus uastauit Scotiam usque
Dunfoeder & Wertermore terrestri exercitu,
nauali uero usque Catenes, eo quod
Constantinus pactum fęderis dirupit. Sanctus Brinstanus episcopus Win
A[nno]
dccccoxxxovo Elphegus monachus beati Dunstani propinquus suscepit
episcopatum Wintonię. ¶tonię obiit.
A[nno] dccccoxxxovio
A[nno]
dccccoxxxoviio Anlafus rex Hybernię ostium Humbre fluminis cum dc & xv
nauibus ingreditur, cui rex
Aðelstanus & frater eius Edmundus occurrit apud
Brunanburch, & commisso prelio regulos v & vii duces oc
A[nno] dccccoxxxoviiio
¶cidunt, & cum triumpho reuersi sunt.
A[nno]
dccccoxxxoixo Radulfus rex Francorum Conradi ducis Burgundię filius obiit.
o\o
xxx
o
feria.ta indictione xiiii sepultus apud
urbem Maidulfi, cui
successit Edmundus frater eius.
A[nno] dccccoxloio Norhumbri fidelitatem quam
Edmundo iurauerant postponentes Noreganorum
regem Anlafum sibi elegerunt in
regem, qui Hamtonam ueniens eam obsedit, nichilque proficiens
uertit exercitum ad
Tamewrtham, & uastatis omnibus cum rediret, occurrit ei rex Edmundus,
&
mox committeretur prelium nisi sedassent eos duo archiepiscopi, Odo & Wlstan. Pace
igitur facta
mox periit. Filius
uero Sihtrici nomine Anlaf regnauit in loco patris sui.
[Anno] dccccoxloiio rex Edmundus v ciuitates Lincolniam, Snotingaham, Deorbeiam, Legacestriam,
Stanfor
dam manibus Danorum penitus extorsit.
[Anno] dccccoxloiiio cum Elfgiua regina sancta regi Edmundo peperisset Eadgarum Sanctus
Dunstanus, tunc abbas Gle
stonię, post episcopus Wigornię deinde archiepiscopus
Cantuarię audiuit uoces psallentium in sullimi, & di
centium. Pax Anglorum
ęcclesię exorti nunc pueri nostrique Dunstani
gem Sihtrici filium, tam uiribus cedentem quam uerbis
credentem, de lauacro salutari suscepit, & postea
Reinoldum regem dum ab
episcopo confirmaretur tenuit. Obiit Constantinus rex
Scottorum. Huic rex Malcolmus
Regis
Dofnaldi filius ille fuit
Interfecerunt
in Ulum hunc Morauie
nses.
Gentis apo
statice fraude
doloque cadit
oxloiiiio rex Edmundus Anlafum &
Reinoldum de Norhumbria expulit, quia pacem cum eo factam infregerunt.
[Anno]
dccccoxlovo rex Edmundus terram Cumbrorum uastauit, & sibi
subiugatam Malcolmo regi Scottorum commendauit.
[Anno] dccccoxlovio magnificus rex
Anglorum Edmundus cum dapiferum suum de manibus pessimi cleptoris Leoue
ne
occideretur uellet eripere ab eodem interficitur, feria iiia die Sancti Augustini doctoris Anglorum indictione iiiita
apud Widechirche, & Glastonie sepelitur. Successit ei Edredus frater eius, a
Sancto Odone archiepiscopo consecratus. Qui
eodem anno Norhumbriam sibi
rebellantem conquisiuit, & Scotti sine bello se ei subdiderunt.
[Anno] dccccoxloviio Anlafus qui a regno Norhumbrię fugatus fuerat cum classe rediens regno
restitutus est. ¶erunt.
[Anno] dccccoxloviiio Norhumbri abiecto Anlafo
fidelitatem iuraueruntiurauerunt fidelitatem.
[Anno] dccccoxloixo Norhumbri fidelitatem tenere
nescientes Eyricum quendam de stirpe Danorum super se regem leua
[Anno] dccccolo rex Anglorum Edredus
Norhumbriam deuastat, in qua uastatione combustum est monas ¶uerunt
terium quod
Sanctus Wilfridus construxerat in Ripun. Norhumbenses timore coacti regem quem sibi
fecerant
abiecerunt, Eyricum filium Haroldi qui fuit ultimus rex illorum, nam ei
successerunt comites primus Osulfus qui
postea socium habuit Oslacum, quibus
successit, Walleuus senior, post quem U
del frater eius, post hunc frater eius Aldredus, illi
successit Eadulfus filius Cospatrici filii Uhctredi predicti. Eadulfo successit
Siwardusus,Siwardus. The final syllable is
written both in full and as a contraction.Osulfo
filio.
mitis, cui expulso successit Cospi, post eum
Cospatricus filius Maldredi, quem Cospatricum Maldredus habuit ex Aldgitha filia
Uhctredi comitis, & Elfgiuę filię Eðelredi regis. Iste Cospatricus erat pater
Dol
fini, Walleui, Cospatrici. Post eum datus est comitatus Walðeuo, Siwardi comitis
filio capto Wal
ðeuo, commissa est comitatus cura Walchero episcopo, quo interfecto
rex dedit comitatum Albio,
cui reuerso patriam successit Rodbertus de Mulbreio.
Sed eo capto ipsi reges deinceps te
nuerunt comitatum in manu sua primus Willel’
iunior, deinde Henricus, postea Stephanus &
post eum Henricus secundus.
A[nno] dccccoloio Sanctus Elphegus Winton’ episcopus huic mundo ereptus est
cui successit Elfsius
A[nno] dccccoloiio rex Anglorum
Edredus Wlstanum Ebor’ archiepiscopum in artissima custodia posuit.
citur. Post
hunc Indulfus totidem
regnauerat annis Ens Constan
tini filius Edhayde. In
bello pug
nans ad fluminis hostia
Colliu Dacorum gladiis protinus
occubuit.
oloiiio Wlstano a custodia soluto
episcopalis honor apud Dorcacestrum restauratur.
A[nno] dccccoloiiiio
A[nno]
dccccolovo rex Anglorum Edredus egrotans accersiuit Sanctum Dunstanum
abbatem & confessorem
suum. Quo ad palatium tendente uox desuper ipso
audiente sonuit dicens. Rex Edredus
nunc in pace quiescit. Quam uocem equus non
sustinens in terram corruit & interiit.
Sepultus est rex Wintonie, cui
successit Edwius filius fratris sui Edmundi, & Sanctę Ealf
giuę reginę,
consecratus ab Odone archiepiscopo.
A[nno] dccccolovio beatus Dunstanus abbas ab
Eduuio rege iusticię causa proscriptus mare tran
¶siit
obiit, cui successit Oskitellus.
The Chronicle of Melrose, p. xxix) note: ‘a faint
note, ending: iiii. et dimidium. This was possibly derived
from the Quator et semis of the Verse Chronicle, later
entered at year 961.’olovii
Mercenses & Norhumbri contemnentes Edwium regem elegerunt fratrem eius Edgarum,
qui mox beatum Dunstanum de exilio reuocauit, & defuncto Kinewaldo,
Wigornensem ei
episcopatum dedit, & ab Odone archiepiscopo
consecrato.consecratus. The final syllable is
underlined for correction in light brown ink. By comparison with the use of consecratus in 946 and 955, it is likely that this, rather
than consecratur, was the reading in the exemplar.
obiit, cui successit Lotarius. Litera
dominicalis D.
A[nno] dccccoloviiio Sanctus Odo Cant’ archiepiscopus migrauit ad
Christum, cui successit episcopus Wintoniensis Elflius,Elfsius.
Brihtelmus ordinatur pro eo.
A[nno]
dccccoloixo Elfsius Dorobernensis archiepiscopus dum Romam pro pallio
pergeret in Alpinis mo
ntibus frigore defecit. Eodem anno rex Edwius defunctus
Winthonie sepultus est, cuius frater
Edgarus tocius regni Anglorum
monarchiai has been lightly stroked
through for deletion (probably a post-medieval correction).o aduentus Anglorum
in Britanniam dcxo ab aduentu Sancti Augustini
cccolxoiiio. Ipso anno Brihtelmus Dorsete
sium episcopus, ad
primatum Cant’ sedis eligitur set quia minus uidebatur idoneus, iussu regis ad sedem
suam rediit. De hinc beatus Dunstanus Wigornensis episcopus, nutu diuino
diuino, & sapientum
consilio prime metropolis Anglorum, primas,
& patriarcha constituitur. Cuius doctrina & eruditione
multum proficiens
rex Edgarus, abiectis a cenobiis clericorum secularium neniis, monachorum
xla constituit monasteria.
A[nno] dccccolxo Sanctus Dunstanus Romam
profectus, indictione iiia pallium a Iohanne papa suscepit.
Redi
ens autem precibus obtinuit a rege, ut predecessoris sui Odonis fratruelis
Oswaldus humilis
monachus ad episcopatum Wigornensem ordinaretur pontifex.
Consecratus est igitur a beato
Dunstano sanctus uir uir Oswaldus.
A[nno] dcccclxio
Rex JT: There is an erasure in the margin, probably
written by the same scribe and relating to this verse. Scottorum Indulfus
occiditur, post quem Quatuor et semis rex Duf regnauit aristis Malcolomo natus
regia iura gerens hunc interfecit gens perfida Morauiensis Cuius erat gladiis cesus
in urbe Fores. Sol abdit radios, ipso sub ponte latente Quo fuit absconsus quoque
repertus erat
olxoiio
A[nno] dccccolxoiiio Adelwoldus uenerabilis abbas, a beato Dunstano educatus,
Brihtelmo successit
in episcopatum Wintonie. Sanctus Adelwoldus iussu regis Edgari
expulsis clericis, uetus mona
sterium Wintonie cum monachis instituit.
A[nno]
dccccolxoiiiio rex Anglorum pacificus Edgarus, Ordgari ducis Dompnanie
filiam nomine
Elsthridam post mortem uiri eius Elwoldi gloriosi ducis Estanglorum
in matrimonium accepit,
ex qua duos filios Edmundum & Egelredum suscepit
habuit etiam prius ex Elfleda
candida Ordmeri ducis filia Edwardum postea regem
& martirem, & Sancta Wltritha
uirginem Edgitham Deo deuotam. Eeodem anno
rex Edgarus monachos in nouo monasterio
& Middiltona collocauit, illis
Etelgarum istis Kineardum abbates constituens.
A[nno] dccccolxovo
Rex JT: There is an erasure in the margin, probably
written by the same scribe and relating to this verse. Duf Scottorum
interficitur, post quem Filius Indulfi totidem quoque rex fuit annis Nomine Culenus
uir fuit insipiens. Fertur apud aput LoinasDB: The three
minims are ambiguous. The Andersons (
The Chronicle of
Melrose, p. xxv) preferred Lonias, and suggested
amending this to Lonais (p. xxvi, n. 5). illum
truncasse Radhardus Pro rapta nata quam sibi rex rapuit.
olxovio
A[nno] dccccolxoviio rex Edgarus in monasterio Rumesie quod auus suus rex Edwardus
contruxeratconstruxerat.
A[nno] dccccolxoviiio Aldredus
episcopus apud Sanctum Cuthbertum in Conkecestre obiit, cui successit Elflius.Elfsius.
A[nno]
dccccolxoixo rex Anglorum pacificus Edgarus, Sanctis episcopis Dunstano
Dorobern’ Oswa
ldo Wigorn’ Etelwoldo precepit, ut expulsis clericis in maioribus
monasteriis per
Merciam monachos locarent, quod exsequens Sanctus Oswaldus,
monachos in Wigornensi
ecclesia posuit, eisque Wisinum uirum religiosum
prefecit.Rex JT: There is an erasure in the
margin, probably written by the same scribe and relating to this verse.
Rex Scottorum Kined filius Malcolmi is dimly visible.
Scottorum Culenus perimitur, post quem Inclitus in Scocia fertur regnasse Kinedus,
Malcolmi natusDB: A number of words in the verse in this section have faded
(through rubbing?), but are still legible. quatuor et deca bis.
IisteDB: Read Iste. Fotherkerne telis fit et
arte peremtus Nate Cuncari Fimb’ hele fraude cadens.olxxo Sanctus Ethelwaldus episcopus Sancti Swithuni reliquias de
tumulo leuauit, & in ecclesia
apostolorum Petri & P’ clementissime
recondidit.
A[nno] dccccolxxoio clito Edmundus regis Edgari filius obiit,
Ordgarus dux Dompnanie socer
regis quorum primus in monasterio Rumesie, secundus
Exacestre honorifice est sepultus.
A[nno] dccccolxxoiio OshitellusOskitello.propinquus.
Wigorn’ episcopus, qui a Stephano papa pallium suscepit.
A[nno] dccccolxxoiiio rex Anglorum pacificus Edgarus, anno etatis sue xxxo die pentecostes
a beatis presulibus Dunstano & Oswaldo, & a
ceteris tocius Anglie episcopis in ciuitate Accaman
ni cum maximo honore &
gloria, in regem totius insule tunc primum consecratur. Interiecto deinde tempore
illi cum ingenti classe septentrionali Britannia circumnauigata ad ciuitatem Cestram
appulit,
cui subregali viiito Kineth scilicet rex
Scotorum, Malc’ rex Cumborum Maccus plurimarum rex insu
larum & alii v Dufnal,
Sifert, Huwal, Ia
runt, &
quod sibi fideles & terra & mari asi
die quadam scafam ascendens illisque ad re
arripiens eam per cursum fluminis De
perite gu
simili nauigio comitante, a
palacio ad monasterium Sancti Iohannis baptiste nauigauit, vbi
facta oratione
eadem pompa ad palatium remeauit quod dum intraret optimatibus fertur dixisse
tunc
demum quemque suorum successorum se gloriari posse regem Anglorum fore cum tot regibus
sibi ob
sequentibus potiretur pompa talium honorum.
A[nno] dccccolxxoiiiio terremotus per totam Angliam factus est maximus.
A[nno] dccccolxxovo Anglici orbis basileus, flos & decus antecessorum regum
pacificus rex Edgarus, non minus memorabilis Anglis quam Romulus Romanis, Cirus Persis,
Alexander Macedonibus,
Karolus magnus Francis, Arcturus Britanniis,
postquam cuncta regaliter consummauit, anno eta
tis sue xxxoiio, viiio idus Iulii
ex hac uita transiuit, filiumque Edwardum postea martirem, & reg
ni, &
morum reliquit heredem. Corpus uero illius Glastoniam delatum regio more est tumulatum.
Is
dum uiueret iiimdc robustas sibi congregauerat
naues, ex quibus paschali emensa solemp
nitate, omni anno mcc in orientali, totidem
in occidentali, totidem in septentrionali, insule pla
ga coadunare, & ad
occidentalem cum orientali classe, & illa remissa ad borealem cum
occidentali,
ipsaque remissa cum boreali ad orientalem classem remigare eoque modo totam in
sulam
omni estate circumnauigare consueuerat, uiriliter hoc agens ad defensionem, contra
ceterosceteros, British Library MS Royal 15 A
VI (Historia post Bedam) and Cambridge Corpus Christi College
MS 139 (Historia Regum) f. 86v have exteros.
regni sui, & suum, suorumque ad bellicos usus excercitium. Hieme uero &
uere infra regnum
usquequaque per omnes prouincias Anglorum transire, &
quomodo legum iura, & suorum statuta
decretorum a principibus obseruarentur,
ne pauperes a potentatibus preiudicium passi obpri
merentur, diligenter solebat
inuestigare. In uno fortitudini, in altero iusticie studens,
in utroque rei
publice, & regni utilitatibus consulens. Hinc hostibus circumquaque timor,
& omnium sibi subditorum, erga eum excreuerat amor, cuius decessu totius regni
pertur
batus est status, & post tempus leticie quod illius tempore uigebat
pacifice tribulacio cepit undique
aduenire. Orta namque sedicione magna, monachis
de monasteriis eiciendis, &
rege eligendo tandem a gentibus sanctis
archiepiscopis Dunstano & Oswaldo & ceteris catho
licis uiris qui aduerse
parti resistebant, monachi suas sedes constanter tenuerunt.
Cometis stella uisa est in autumno.
A[nno] dccccolxxoviio
Historia post Bedam) and Cambridge Corpus Christi College
MS 139 (Historia Regum) f. 87r is fames
ualida Angliam inuasit (‘an intense famine seized England’).
ratur. De hinc apud
Calne dum alia sinodus celebraretur, totius Anglie maiores natu qui
ibidem
agregati fuerant, excepto Sancto Dunstano de solario coruerunt, quorum
quidam
mortui sunt quidam uero mortis periculum uix euaserunt.
A[nno] dccccolxxoviiio rex Anglorum Edwardus iussu nouerce sue AlstritheAlftrithe. See also 979, Ailtritha.
perfossus in loco qui Coruesgate
dicitur a suis iniuste perimitur, & apud Werham non regio more se
pelitur. Cuius
frater Eldredus clito egregius moribus elegans, pulcher uultu, & decorus aspectu
post paschalem festiuitatem die dominica xviiio kal’
Maii, a sanctis archiepiscopis Dunstano & Os
waldo, & x episcopis in
Kingistun in regem est consecratus, qui xxx & viiio
annis in multis calamita
tibus regnauit, pro fratris sui nece apud
read autem, as in British Library MS Royal 15 A VI (Historia post Bedam); the passage is absent from Cambridge
Corpus Christi College MS 139 (Historia Regum) f. 87r.
ei beatus Dunstanus profetico spiritu plenus
his uerbis, quoniam inquit aspirasti ad
nominiosa mater tua, propterea audi
dius de domo
tua seuiens in te omnibus diebus uite tue, interficiens de semine
tuo quo usque
regnum tuum transferatur in regnum alienum, cuius ritum & linguam gens
cui
presides non nouit, nec expiabitur nisi longa uindicta peccatum tuum & peccatum
matris tue, & peccata uirorum qui interfuerunt consilio nequam. Igitur post
hec nubes per totam
Angliam media nocte, nunc sanguinea, nunc ignea uisa est. De
hinc in radios ua
rios, & colores diuersos mutata circa auroram disparuit.
A[nno] dccccolxxoixo obiit papa Iohannes, cui successit Benedictus.
AiltrithaAilfritha in the exemplar. See
also AD 978, Alstrithe.
di regis interfectrix, duo monasteria id est Warewelle, & Ambresbiri,
causa penitentie
construxit. Dux Merciorum Elferus, cum multitudine populi Werram
uenit, Sanctique Edwardi regis
& martiris, corpus de tumulo leuari precepit,
ubi multa miracula facta fuerant. Quod
dum esset nudatum sanum atque incolume ab
omni clade atque contagione inuentum est,
lotum deinde nouisque uestimentis
indutum, ad Scatesbiri est delatum, & honorifice
tumulatum.
A[nno]
dccccolxxxo obiit papa
Benedictus, cui successit Dionisius cusxl.
SuthamtoniamSuthamtonia. Presumably the
suspension-stroke above the final a is an error.
deuastatur, & eius ciues omnes fere, uel occisi, uel captiui
sunt abducti. Postea in
sula TenethblandTenedland
in British Library MS Royal 15 A VI (Historia post Bedam);
Teneland in Cambridge Corpus Christi College MS 139 (Historia Regum) f. 87r.
A[nno] dccccolxxxoio Sancti Patroci confessoris, monasterium in Cornubia, ab
eisdem piratis con
sumtum est, & in ipsa Cornubia, & in Dompnania, circa
ripas maris, frequentes predas
agebant.
A[nno] dccccolxxxoiio obiit
Dionisius papa, cui successit Bonefacius, eodem anno obiens, cui successit
papa
Benedictus. Ad prouincias Dorsetensium iiiior naues
piratarum applicantes Por
dand uastauerunt. Ciuitas Lond’ igne cremata est.
A[nno] dccccolxxxoiiio dux Merciorum Elferus propinquus regis Edgari Angl’
decessit,
eiusque ducatum filius eius Alfricus suscepit.
olxxxoiiiio Sanctus Ethelwoldus Winthon’ episcopus kal’ Augusti
migrauit ad Christum,
cui successit Sanctus Elfegus Bathonicus abbas. Hic in
monasterio de Horehirst de Horehirst read Dehorehirst: British Library MS Royal 15 A VI (Historia post Bedam) has Deorhirst;
Cambridge Corpus Christi College MS 139 (Historia Regum) f.
87r has Deorhyrst.
nis habitum
suscepit.
A[nno] dccccolxxxovo
A[nno] dccccolxxxovio rex Anglorum
Eldredus propter quasdam dissensiones ciuitatem Hrofi
obsidens nichil profecit,
unde iratus discedens, terras Sancti Andree Apostoli deuastauit.
Dux Merciorum
Elfricus, filius ducis Elferi Anglia expellitur.
A[nno] dccccolxxxoviio Lotharius rex Francorum obiit, cui successit Ludouicus. Febris hominum &
lues animalium que Anglice dicitur Stric perualida, Angliam ubique uexauit.
A[nno] dccccolxxxoviiio Wecedport a Danicis piratis deuastatur, cum quibus
Dompnani
enses congredientes, licet satrafa illorum & miles fortissimus
Strenwoldus, cum multis
aliis perempti sunt, Angli tamen loco dominantur funeris.
Sanctus Dunstanus Dorobern’ archiepiscopus
migrauit ad Christum, cui successit
Etelgarus Seolesigensis episcopus, & uno anno tribusque mensibus
tenuit.
Ludouicus miser rex Francorum obiit, cui successit Hugo filius Hugonis Capeht.
A[nno] dccccolxxxoixo
A[nno] dcccc cxdcccc oxco
.
Possibly the cx was corrected by over-writing from ix.Elfsius: see Elfsio in Cambridge Corpus Christi
College MS 139 (Historia Regum) f. 87v (where the same event
is expressed differently).
A[nno] dccccoxcoio Edhelre Dorobernensi
archiepiscopo defuncto successit Siricius. Gipewic a Danis depo
pulatur. Deinde
occiso in prelio strenuo duce Orientalium Anglorum Britinoto, & utrinque
infi
nita multitudine. Dani iuxta Meldunam uictores fuerunt. Quo etiam anno consilio
Sirici Dorobern’ archiepiscopi, & ceterorum nobilium, tributum Danis, quod
erat xemm librarum pri
mitus datum est, ut pacem firmam
tenerent. Sanctus Oswaldus archiepiscopus monasterium Ramesege
dedicauit, quod
ipse & amicus Dei Ethelwinus dux Orientalium Anglorum construxerat.
A[nno]
dccccoxcoiio Sanctus Oswaldus archiepiscopus pridie kal’ Marcii ante
pedes pauperum ubi mand
atum solito more faciebat transiuit ad Dominum, & in
ecclesia sancte Marie quam ipse a fundamentis
construxerat sepultus est, cui
Adulfus Medeshastendensis abbas successit. Obiit dux Ethe
lwinus.
A[nno]
dccccoxcoiiio exercitus Danorum Baembrae infregit, & spoliauit,
deinde Lindeseiam, & Nor
himbriam, magna ex parte consumsit.
A[nno]
dccccoxcoiiiio obiit papa Benedictus, cui successit, Iohannes, eodem anno
obiens, cui alter Iohannes
nus Calws filius Culini
ta iiiior trieribus,
Londoniam adueuntur, vnde non sine magno sui exercitus detrimento a ciuibus re
alereThe Chronicle of
Melrose, p. xxv) suggested that integalere should
be read as integrale (perhaps translatable here as ‘all in
all’). The same verse was incorporated into Bower’s Scotichronicon, with indegale for integalere (Scotichronicon, ii, p.
382, n. d); the editors (John and Winifred MacQueen) emended this to inregale, (‘unroyal’), (ibid., pp. 382, 383), which has
been followed here.
et semis annis Ipsum Ki
nedus
Malcolomida ferit
ferro, & flamma, insaniunt, tributum uero xvim librarum eis persoluebatur. Postea,
Anlafum regem,
confirmatum a Sancto Elfego rex Eilredus in filium adoptiuum suscepit
& in
patriam non amplius reuersurum cum honore remisit. Obiit Ricardus primus dux
Norman
norum, cui successit Ricardus filius eius. Rex
Scottorum Kined occiditur, post quem Rex Constantinus Culeno filius ortus*
oxcovo Aldunus episcopus transtulit de Cestre in Dunelmum corpus
Sancti Cuthberti. Obiit papa
KinedususKinedus. The –us contraction is unnecessary.DusDuf.
Rex Scottorum Constantinus necatur, post quem Annorum spacio rex Grim
The Chronicle of Melrose, p. xxv).
qui genitus Duf erat. Quo trunca[tus]
erat Bardorum Campus habetur
A nato Kined nomine M[al]
colomi
oxcovio obiit Siricius Dorobern’
archiepiscopus iste clericus a Cantia perturbatis, mo
nachos instituit. Alfricus
Dorobern’ archiepiscopus consecratur.
A[nno] dccccoxcoviio Danorum
excercitus qui remanserat in Anglia destructus magna,
wistole, monasterio ingenti preda ad naues onustus repedauit, & in
eodem lo
co hiemauit.
A[nno] dccccoxcoviiio memoratus paganorum
excercitus, ad hostium fluminis, Fronte app
ulsus, Dorsetaniam maxima exparte
deuastans, frequenter insulam Uectam adiit.
Aduersus tantam tempestatem multociens
congregatus est excercitus, set miserabili
infortunio, hostes fiebant
uictores.
A[nno] dccccoxcoixo paganorum excercitus hostium Tamesis
ingressus, per flumen Medewa
ie Rouecestre aduehitur, eamque paucis diebus obsident,
ubi cum Cantuariensibus du
rum bellum geritur, set hostes uictores existunt, unde
occidentalem Cantie plagam
fere totam sunt demoliti.
A[nno] mo Danorum classis Normanniam peciit. Rex Anglorum Eildredus
terram Cumbrorum fere
totam depopulatus est. Obiit Hugo rex Francorum, filius
Hugonis Capeth, cui successit Robertus
filius eius.
A[nno] moio paganorum excercitus de Normannia Angliam reuectus, hostium
fluminis ingredi
tur, & urbem Excestram nichil proficientes expugnant, unde
nimis exasperatus more
solito, uillas succendendo, agros depopulando, homines
cedendo, per Dompnaniam uaga
tur quare Dompnanienses, & Sumersietunenses in unum
congregati, certamem cum eis ineunt.
Angli uero terga uertentes fugam ineunt,
& hostes uictores fiunt.
A[nno] moiio rex Anglorum Eilredus, habito cum suis consilio, pro pace
tenenda, xxmiiiior
persolue
re statuit. Eodem anno rex Eilredus uxorem duxit Emmam, Anglice Elfgiuam
uoca
tam, ducis Normannorum Ricardi primi filiam. Adulfus Eborac’ archiepiscopus,
ossa Sancti Osw
aldi archipresulis e tumulo leuauit, & in scrinio honorifice
locauit, & non multo post obiit,
cui successit abbas Wlstanus.
A[nno]
moiiio rex destruxit.
Wintoniensem provinciam, vnde Wiltonienses, & Suthamtunienses, uiriliter contra
hostes
congregati, duce Alfrico uomere incipiente, & inerti timiditate
uehementer ex
terito, ab inimicis sine pugna diuerterunt, quod uidens Suanus cum suo
exercitu Wi
ltoniam & SarbiriamSarbiriam see Serbyriam in British Library MS Royal
15 A VI (Historia post Bedam); the fuller form, Serasbyriam, is in Cambridge Corpus Christi College MS 139
(Historia Regum) f. 89r.Rex JT: There is an erasure in the
margin, probably written by the same scribe and relating to this verse.
Scot torum Grim necatur post quem
The Chronicle of Melrose, p. 18.
In uico Glamnis
rap[uit]The Chronicle of Melros, p. xxvi,
n. 10) point out that rapuit does not scan, and suggest
that this should read rapiebat: see the note in the
translation regarding the omission of mors here.The Chronicle of Melrose, p. xxvi, n. 11) a
later hand has ‘erroneously’ added an extra i superscript
(to read periit).
Abbatis Crini iam dicti filia regis Vxor erat Bechoc nomine digna
si[bi].
oiiiio rex Danorum Suanus, cum sua classe Norwic aduectus, illam
deuastauit, & incendit.
Tunc magne strenuitatis dux Estanglorum Vlfketel, quia
eximprouiso uenit,
nec spacium congregandi contra eum excercitum habuit, habito
cum suis consilio pacem cum eo
pepigit, quam non multo post Theodforda concremata,
Ulfketel, suum
congregantes exercitum, cum hostibus audacter congreditur, multisque ex
his, & ex illis cesis, Dani uero uix euaserunt, & ut ipsi testati sunt
durius bellum in Anglia
nunquam experti sunt. Obiit papa Iohannes, cui successit
Gregor’.
A[nno] movo dira
fames Angliam inuasit, unde rex Danorum Suanus Danamarchia adiit,
post non longum
tempus reuersurus. Obiit papa Gregor’, cui successit Iohannes, ipso anno obiens, cui
successit Silue
ster, qui & Gerbertus. Istum dicunt fecisse Gerbertum
hominium diabolo, ut eum faceret ad ho
nores terrenos ascendere, de quo dicitur,
transit ab R’ Gerbertus in R’ fit papa vi. ge’ser.punctus between papa and vi
and the use of initial v rather than u before a vowel (which is only found in numerals in this scribal profile)
suggests that papa vi is what was written; ‘pope six’ makes
little sense, however, and ge’ser is even more obscure, so it
is impossible to translate the sentence as it stands. The line Transit ab R Gerbertus in R papa uigens R was well known. For example, it is
found in the chronicles of Dunstable Priory and Waverley Abbey (Annales Monastici, ed. Henry Richards Luard, 5 vols, Rolls Series (London,
1864–9), ii, p. 169, and iii, p. 11); the chronicle of Helinand of Froidmont (PL, ccxii, col. 917); Orderic Vitalis’ Historia Ecclesiastica (The Ecclesiastical History of
Orderic Vitalis, ed. Marjorie Chibnall (Oxford, 2022), i, p. 156); and in an
addition (after 1216) to a manuscript of the poem Karolinus
by Giles of Paris (d. 1223/4) (M. L. Colker, ‘The ‘Karolinus’ of Egidius
Parisiensis’, Traditio 29 (1973) 199–325, at p. 241, see pp.
213–15 for the manuscript).
Id est, de archiepiscopatu Remensi, ad archiepiscopatum Rauennane ciuitatis, quem
tunc temporis
interius postea compunctum, & exterius
horribiliter aflictum, manus & pedes abscisos
diabolo proiecisse dicunt, &
sic truncum obisse, & inter beatos collocatum.
A[nno] movio obiit
Alfricus Dorobern’ archiepiscopus, cui Elfegus Wintoniensis episcopus successit, &
pro illo
Kenulfus substituitur episcopus. Danorum classis Angliam aduecta, cede
& incendio
queque consumens, Cantiam, Suthsaxoniam, Suthamtonensem prouinciam,
Bar
rochire deuastans, ad naues cum preda repedauit.
A[nno] moviio obiit papa Siluester, cui
successit Iohannes. Rex Eilredus necessitate compulsus, pro pace
ulterius seruanda
xxxvim librarum tributum Danis singulis annis persoluere,
concessit. Quo anno etiam rex Edricum cognomento Streone perfidum, & postea
patrie pro
ditorem, licet gener regis fuerit, Merciorum constituit ducem.
A[nno] moviiio obiit papa
Iohannes, cui successit Iohannes. Rex Eilredus naues per totam Angliam inten
te
precepit frabicari,fabricari.ut ab exterorum irruptione defenderet.
A[nno] moixo obiit papa
Iohannes,
cum innumerabili excercitu Danorum, ad Tenetland insulam
applicuerunt, deinde ciui
tatem Cantuarie infringere incipientibus, dextras dederunt
ciues, & Orientales Cant’
& eis iiim librarum
pro firma pace dederunt, postea nisi perfidus dux Edricus impedisset,
plene de
eisdem rex triumphasset Eilredus.
A[nno] moxo memoratus Danorum excercitus, omnem fere australem Angliam,
usque ad Lincoln
ensem prouinciam deuastantes, concremauerunt, & uictoriam de
Estanglis, heu in prelio
obtinuerunt.
A[nno] moxio obiit papa Sergius, cui successit Benedictus. Dani ferro,
flamis, urbem Cant’ miserabili
ter consumunt Sanctum Elfegum archiepiscopum,
spoliata principali Christi ecclesia, & Godwinum
Rofensem episcopum, &
Leofrunam abbatissam capiunt, Elfredum etiam regis prepositum, monach
os quoque
& clericos, & populum utriusque sexus innumerabilem. Sanctus uero Elfegus
uinctus
tenetur, & uariis iniuriis afficitur, & grauiter sauciatur, ad
classem ducitur, in carcere
truditur, ibique viitem
mensibus affligitur. Monachi, uiri, mulieres, infantuli, deciman
tur, nouem
trucidantur, decimus uite reseruatur iiiior monachis,
dccctis uiris, decimato
rum summa perficitur. Interim
ira Dei in populum homicidam deseuiens, ex eis ii milia per
diros internorum
cruciatus prostrauit, nec tamen Deo & sancto pontifici satisfaciunt.
A[nno] moxiio perfidus dux
Edricus Streona, & omnes primates Angl’ London’ congregati, promissum
Danis
tributum, xlmviiito librarum
persoluebant. Interea sacrosancta dominice diei sabbato
Sancto Elfego a Danis
proponitur condicio, ut si uita, & libertate uellet potiri iiim librarum persoluat, illo nolente necem eius, usque ad
aliud sabbatum protelant. Quo
adueniente, spiritu ffororis.
eorum concilium protractum,
auersis securibus, deiciunt lapidibus, ossibus bouinis
capitibus ob
motus pietate, securim capiti eius infixit, qui statim in Domino obdormiuit.
Corpus uero
& a ciuibus in ecclesia Sancti
Pauli honorifice sepelitur.
A[nno] moxiiii
o Sanctus Edmundus Suanum
tirannum & blasfemum, in placito apud Gainesburc ipsum
uidentem, &
exclamantem armatus occidit, quo mortuo filium eius Cnutum classis
Danorum
constituit. Ac maiores natu Angl’ Elredum regem, de Normannia reuo
cauerunt.
A[nno] moxiiiio Leuingus
Dorobern’ archiepiscopatum suscepit. Suanus rex Danorum, cum ualida cla
sse Angliam
deuectus, ubique fere per Angliam feribundus debaccans, obsidibus acceptis sibi
illam subegit quod uidens rex Eilredus cum uxore & filiis, in Normanniam, ad
Ricardum ducem pro
fectus est.
A[nno] moxvo rex Eilredus egrotare cepit. Edmundus Ferreum Latus, filius
eius, regni curam habuit
Cnuto uero per multa loca predas agenti multi obsides
dederunt, cui & Edricus perfidus se
submisit.
A[nno] moxvio rex Eilredus, episcopi,
abbates, & nobiliores Anglie, Cnutum sibi in regem ele
gere. Ciues uero
Lundonienses, & pars aliqua nobilium, Edmundum Ferreum Latus in re
gem leuauere.
Qui postquam secties cum Cnuto congressus fueret ubi semper fere uic
tor exstiterat
pace facta inter ipsum & Cnutum, & Angliam inter eos diuisa. At quidam
proditor sub purgatoria domo Edmundum ad requisita nature nudatum
inter celanda
percussit, & mortuus est.
de.xx ⁊ xix.
o idus Nouembris, copulatus est
in matrimonium Alexander filius nobilissmi Alexandri
regis Scott’ Margaretae filie
Nicolai comitis Flandre, anno etatis peulle xi an
norum, ⁊ pueri fere xx ⁊ facta est
apud Roquebwrk in capella Sancti Iohannis ew
ew was for ewangeliste.
Anno moxviio rex Cnutus filius Suani totius Anglie
suscepit imperium. Postea occiso Ed
wino clitone germano regis Edmundi filios
eiusdem regis Edmundum ⁊ Ædwardum
ad regem Swauorum occidendos misit, qui nolens
pueros innocentes perimere eos ad regem
Ungarie Salomonem nutriendos misit.
Edmundus processu temporis ibidem uitam finiuit Ed
wardus uero Agatham filiam
germani imperatoris Henrici in matrimonium accepit ex qua
Margaretam postea
Scottorum reginam ⁊ Christinam sanctimonialem uirginem ⁊ clitonem Ædga
rum suscepit.
Cnutus rex duxit in uxorem Emmam quondam reginam ex quaHistoria Regum) f. 94v has ex qua genuit Ardecnutum.
tum postea
Danorum ⁊ Anglorum regem ⁊ Gunnildam filiam que nupsit postea Hen
rico Romanorum imperatori.
Anno moxviiio in
natiuitate Domini rex Cnutus perfidum ducem Edricum StreonaRex Cnutus perfidum ducem Edricum Streona is written over an erasure. These
words were also written in the lower margin of the page by the same scribe, in
preparation for this correction.
quiquia.
mundus frequenter sunt
circumuenti. Corpus uero illius super murum ciuitatis proici, ac insepultum
precepit dimitti. Ceteri uero tres filii ducum nobiles sine culpa sunt interempti. Obiit
Aldunus
Dunelmensis episcopus. Ingens bellum inter Anglos ⁊ Scottos apud Carham
geritur. Angli &
Dani, de lege regis Edgari tenenda, apud Oxenef’, concordes
sunt effecti.
Anno moxixo rex Anglorum ⁊
Danorum Cnutus Danem’ adiens, ibidem per totam hyemem
mansit.
Anno moxxo rex Cnutus Angliam rediens,
magnum concilium apud Cirecestre in pas
cha tenuit. Edmundus suscepit episcopatum
Dunelmensem. Obiit Liuingus DorobertiDorobornie.
cui Agelnothus qui Bonus dicitur
successit.
Anno moxxoio Algarus Orientalium Anglorum episcopus obiit, cui Aldwinus successit.
Anno moxxoiio Agelnothus archiepiscopus Romam profectus, pallium a
Benedicto papa suscepit.
Anno moxxoiiio corpus beati Elphegi martiris de Lund’ Doroberniam est
translatum.
Obiit Wlstanus Ebor’ archiepiscopus, cui successit Alfricus
Wintoniensis prepositus.
Anno moxxoiiiio ⁊ vo nichil dignum memorie.
Obiit Benedictus papa cui successit Iohannes.
oxxovio Alfricus Ebor’ archiepiscopus Romam profectus,
pallium a Iohanne papa suscepit.
Obiit Ricardus secundus dux Normannorum cui
successit Ricardus iiius. Eodem anno defunctus, cui
successit Rodbertus frater eius.
Anno moxxoviio rex Cnutus Noreganos Olauum
regem suum propter eius sanctitatem spernentes
multa auri ⁊ argenti copia cecatos
corrupit.
Anno moxxoviiio rex Cnutus l magnis nauibus Noregiam deuectus Olauum regem
de
illa expulit, sibique eam subiugauit.
Anno moxxo
viiiixo
o rex Cnutus Anglorum ⁊ Danorum ⁊
Noreganorum Angliam rediit.
Anno moxxxo Sanctus Olauus
rex ⁊ martir Haroldi regis
rat, reuersus in Norega
iniuste is dimly
perceptible.
Anno moxxxoio rex Cnutus
magno cum honore profectus ingentia munera
Anno moxxxoiio ecclesia Sancti Edmundi regis ⁊ martiris dedicata est, in
qua rex Cnutus
communi consilio, presulum ⁊ optimatum suorum eiectis presbyteris
secularibus monachos imposu
it. Ignis pene inextinguibilis multa per Angliam loca
concremauit. Obiit Alfsige Win
toniensis episcopus, cui successit Ælfwinus presbiter
regis.
Anno moxxxoiiio obiit Leofsius magne religionis Wictiorum episcopus, cui
successit Persorensisis abbas
Brithegus. ¶Iste Malcolmus non habuit
filium set filiam que
erat uxor abbatis Crini et Ex illa genuit Duncanum nomine natum .'.
oxxxoiiiio obiit Malcolmus rex Scottorum, –us to Dunecan.
.'.Qui senis
annis rex erat Albanie. A Finleg natus percussit eum Macabeta Wlnere
letali rex aput Elgin obiit.
oxxxovo Cnutus rex Anglorum ante suum obitum super
Noreganos Swanum filium
suum constituit, super Danos HardecnutumHistoria Regum) f.
95r has Hardecnutum suum et Emma.
Haroldum filium ex Hamtuensi Ælgiua procreatum, ⁊
postea ii idus Nouembr’ apud Scaftes
beriam uita decessit, ⁊ Wintonie in ueteri
monasterio satis honorifice tumulatur. Non mul
to post tamen regnum Anglie inter
Haroldum ⁊ Hardecnutum diuiditur. Rodbertus dux Norman
norum obiit, cui successit
filius eius Will’ bastard, puer.
Anno moxxxovi innocentes clitones Alwredus ⁊ Ædwardus regis Ægelredi
filii ad col
loquium matris sue, Angliam de Ricardo auunculo suo uenerunt. Quorum
socios comes
Godwinus quosdam catenauit, ⁊ postea cecauit non nullos cute capitis
abstracta cru
ciauit, ⁊ manibus ⁊ pedibus amputatis multauit, multos etiam uenundari
fecit, ⁊ mor
tibus uariis ac miserabilibus apud Gelgdefordiam sexcentos uiros
occidit. Aluredi
uero oculos insidiis intercepti iussit erui, apud Heli, ibique
non multo post mortuus est
Edwardus uero rediit in Normannia cum festinatione.
Rodbertus rex Francorum filius Hug’
obiit, hic sancto fine quieuit, cui successit
Henricus filius eius.
Anno moxxxoviio Haroldus rex Merciorum ⁊ Northumbrorum ut per totam Angliam
regnaret
a principibus ⁊ populo spreto fratre suo Hardecnuto quia nimium
quia in Denemarchia
morabatur eligitur. Emma quondam regina
inmisericorditer ab Anglia expulsa, aba Baldwino.
The exemplar presumably had a Baldwino as one word.
no Flandrensium comite honorifice suscipitur.
Anno moxxxviiio obiit Ægelnotus
Dorobernensis episcopus, cuius obitus die vii Agelricus Suthsaxo
num presul ut a
DeoA Deo appear as one word, allowing for potential
confusion with adeo, ‘exactly’.
capellanus regis suscepit
archiepiscopatum Cant’, Gimketel episcopatum Suthsaxonum. Obiit Bri
thegus
Wigornensis episcopus, cui successit Liuingus.
Anno moxxxoixo hyemps extitit asperima. Obiit Brithmarus Licefeldensis
episcopus, cui
Wlsius sucessit. Hardecnutus rex Danorum Flandriam deuectus ad
matrem suam Emmam
uenit. -canus rex
Scottorum) are dimly perceptible.
In cuius regno fertile
tempus erat
Hunc tamen in Lufnaut truncauit morte
crudeli Duncani
natusn has been splodged.
oxlo obiit Haroldus rex Lundon’, ⁊ in Westm’ sepelitur. Hardecnutus in regem
eleuatus grauiter necem fratris sui, Alwredi super defunctum fratrem ulsciscitur. Caput
enim
defuncti regis Haroldi, de terra extractum postea in gronnam demum in
Tamensem
fluuium proicere iussit. Godwinus multis donariis ⁊ per
nobilium regem sibi
pacificauit.
oxloio Edwardus Agelredi quondam
regis Anglorum filius de Normannia ubi multis exulauerat
annis uenit Angliam, ⁊ a
fratre suo Hardecnuto rege honorifice susceptus in curia eius mansit.
Anno moxloiio rex Hard’, dum in celebri nuptiarum conuiuio in quo Osgotus
Clappa magne uir
potentie filiam suam Githam Danico ⁊ prepotenti uiro Touio Prudan
in loco qui dicitur Lamhythe mag
na cum leticia tradebat nuptui, letus sospes ⁊
hilaris cum sponsa predicta ⁊ quibusdam uiris staret
repente inter bibendum
miserabili casu ad terram corruit, ⁊ sic mutus permanens feria iiii, vi idus
Iunii
expirauit, ⁊ Wintonie iuxta patrem suum est tumulatus.
Anno moxloiiio Edwardus ab archiepiscopis Edsio Dorobernensi ⁊ Alfrico
Eboracensi aliisque, fere totius
Anglie episcopis ia
pao N’ April’ ungitur in regem Wintonie. Defuncto
Edmundo Dunelmensi episcopo
cui successit Ægelricus Siwardo administrante
comitatum Northimbrorum.
Anno moxloiiiio Alwordus Lundoniensis
episcopus obiit.
Anno moxlovo obiit Brithwaldus Wiltoniensis episcopus, cui successit
Hermannus, regis capellanus.
Anno moxlovio Magnus Noreganorum rex Sancti Olaui regis filius fugato
rege Danorum Swano
Danemarchiam sibi subegit. Osgotus Clappa expellitur
Anglia.
Anno moxloviio bellum fuit apud Wallundunas. Obiit Alwinus Wintoniensis
episcopus cui Stigandus
successit. Magnus rex Noreganorum cum Swano prelium
committens illum Danemarchia expulit,
⁊ in illa regnauit, ac non multo post
obiit.
Anno moxloviiio Swanus Danemarchiam recepit, ⁊ Haroldus Harfahgher Siwardi
regis
Noreganorum filius, ⁊ ex parte matris frater Sancti Olaui patruus scilicet
Magni regis Noregam repetiit ⁊ per
suos nuntios pacem cum rege Anglorum fecit.
Terre motus exstitit magnus, kal’ Mai, dieHistoria Regum) f. 97r has die
dominica.
gorne, Wic, Deorbeia, ⁊ multis aliis locis.
Mortalitas hominum ⁊ animalium multa
secuta est ⁊ ignis aereusaerius.
cremauit.
Anno moxloixo Leo factus est papa, cusxlusvus. Iste qui was underlined for deletion before the addition of est after iste.
fecit. Henricus imperator innumerabilem congregauit excercitum
contra Baldwinum Flandrensium,
comitem eo quod apud Neomagum palatium suum
combussisset, pulcherrimum atque fregisset. In qua ex
peditione fuit Leo papa ⁊ de
multis terris nobiles quam plurimi. Swanus etiam rex Danorum cum
sua classe illi
affuit, ⁊ fidelitatem imperatori iurauit. Compulsus tandem comes Bald’, pa
cem cum
imperatore fecit. Leo papa dedicauit ecclesiam Sancti Remigii Remis ubi ⁊ concilium
postea
tenuit.
Anno molo Macbeth rex Scot’ Rome argentum spargendo distribuit. Obiit Edsius
Dorober
nensis archiepiscopus, cui Rodbertus Lundon’ episcopus genere Normannus
successit. Hermannus Wilton’
episcopus, Aldredus Wigornensis episcopus Romam
ierunt.
Anno moloio Alfricus, qui ⁊ Putta Eboracensis archiepiscopus, apud
Sudwelle obiit, ⁊ apud Me
deshamstede
a
graui uectigali id est xxxm librarum, xxxo ⁊ viiio anno ex quo pater suus
rex Ægelredus primitus
Danicis id solidariis solui mandarat. Orta seditione inter
regem, ⁊ comitem Godwinum
pro eo quod tradere noluit morti sororium suum comitem
Bononiensem, cuius milites stolide hos
pitia querentes apud Douer, ubi applicuerat
plures e ciuibus peremerunt, qui ⁊ ipse ad castrum
usum cum rege placitare uolentem postquam bis super
regem
excercitum duxerat ⁊ secundo dilapsus fuerat ab eo subter fugientem diem
constitutum cum vque filiis rex
exlegauit. Rex Edw’
Willelmum comitem Bastard Normannie, ad se in Anglia uenientem magno
cum honore
suscepit, ⁊ multis donatum muneribus ad propria remisit.
Anno moloiio Emma que ⁊ Elgiua quondam regina Anglorum obiit Wint’. Rex
Edw’ ⁊
comes Godw’ ⁊ filii sui adinuicem reconciliati sunt receptis pristinis
dignitatibus suis ⁊ Norman
ni fere omnes ab Anglia exlegantur. Rodbertus Dorobern’
archiepiscopus cum suis euadens uix, recessit
ab Anglia.
Anno moloiiio caput Res fratris Griffini regis Walensium ad regem Edw’ in vigilia Ep’ apud
Glawornam allatum est. Godwinus comes feria iia pa
permanens, ⁊ inde a filiis
suis exportatus in cameram regis va post hec feria uita
dicessit, cui succes
sit Haroldus filius eius in comitatum, ⁊ Haroldi comitatus
datus est Algaro Leofrici comitis fi
lio.
Anno moloiiiio dux
Northimbrorum Siwardus iussu regis Edw’ Scottiam cum multoNorthimbrorum … multo has been written over an erasure.
tu intrans prelium cum rege Scottorum, MacbeothMacbeotha in Cambridge Corpus Christi College MS 139 (Historia Regum) f. 99v.
ut rex iusserat regem constituit. Rex Edw’ misit Aldredum Wigorn’
episcopum ad imperatorem
ut per eum reciperet frat
Anno molovo Siwardus dux Northimbrorum Eboraci obiit, cuius ducatus
Tostio fratri Haroldi du
cis datus est. Non multo post Algarus filius Leofrici
comitis sine culpa a rege Edw’ exlegatus,
Hyberniam mox petiit, ⁊ xviiio piratis nauibus adquisitis, ⁊ auxilio regis Walensium
Griffrini maxime fretus, tandem suum comitatum recuperauit, combusta prius
ciuitate Herefor
densi ⁊ monasterio Sancti Alberti regis ⁊ martiris ⁊ quibusdam
canonicis occisis, ⁊ cccctis uel eo amplius ceteris.
extiterat. The contraction for er has been written twice.
rex miser occubuit. Hos in pace uiros tenet
insula Ioua sepultos. In tumulo regum iudi
cis usque diem.
olovio obiit Henricus imperator, cui successit
Henricus filius eius. Obiit sancte memorie Edelsta
nus Hereford’ episcopus cui
Leuegarus ducis Haroldi capellanus successit, qui eodem anno a rege
Wa
norumWalanorum.
episcopatum relinquens ad monasterium suum Burch rediit ibique uitam finiuit, cui
successit
frater eius Agelwinus.
que ualens annis et
mensibus octo
Malcolmus decus rex erat in Scocia.
Anglorum gladiis in
bello sternitur heros
Hic rex in Scocia primus humatus eratoloviio clito Edwardus Edmundi Ferrei Lateris regis
filius pro quo rex in
Ungaria miserat ut regem post se substitueret obiit Lund’.
Obiit bone memorie Leo
fricus comes ducis Leofewini filius qui cum sua uxore Godiua
cenobium Conuentre
de suo patrimonio construxerunt, ubi ⁊ sepultus est, cui
successit Algarus filius eius.
Anno moloviiio Algarus comes secundo a rege Edw’ exlegatus est sed regis
Walanorum
Grifini iuuamine ⁊ Noreganice classis, per uim suum comitatum recepit.
Aldredus Wigor
nensis mare transiens per Ungariam Ierosolimam profectus est.
Anno moloixo Nicholaus Florentine ciuitatis episcopus papa eligitur, ⁊
Benedictus eicitur.
Anno molxo obiit Henricus
rex Francorum cui successit Philippus filius eius. Obiit Kinsius Eboracensis
archiepiscopus, cui successit Aldredus WigornesiisWigornenis to Wigornesis by writing s over the first minim of the
second n, and underpointing the second minim for
deletion.
The Chronicle of Melrose Abbey, pp. 171–2: ‘The folio is the
tail end of a roll containing a dynastic king-list from Máel Coluim III which has
been updated to the accession of Alexander III in 1249.’olvi[o] suscep[it]
Malcolm[us] fili[us] Dunecan[i]
regnum Scotie iure hereditario, regnauitque xxxvii
annis. Anno aut[em]
molxviio desponsata est ei Margareta gloriosa regina, ex qua genuit vi fili[os]
scilicet Edwardum, Edmundum, Edelredum, Edgarum, Alexandrum, Dauid [et]
duas
filias scilicet Matildam reginam Anglorum, ⁊ Mariam comitissam Bolonie. A[n]
no uero
regni sui xxxviio interemptus est in Anglia idus Nouembris,
⁊ filius eius primogenit[us]
Edwardus, lancea ibidem perforatus est, qui xvii kal’
Decembris fatis cessit. Quod ut au
diuit felix regina M’ immo ut uerius dicam
spiritu sancto presciuit, confessione ⁊ comm[u]
nione susceptis, Deo se precibus
commendans animam sanctam celo reddidit xvo kal’
Decembris. Inuasit igitur regnum Duuenaldus frater predicti regis Malcolmi
legit[i]
mis heredibus scilicet Edgaro, Alexandro, Dauid, exilio relegatis. Sed
Dunec’ fili[us]
prenominati Malcolmi sed nothus qui erat obses in curia regis
Anglie, scilicet W[’]
Ruffi auxilio ⁊ consilio eiusdem superueniens patruum suum
fugauit, ⁊ susceptus
est in regem, ⁊ regnauit per annum ⁊ dimidium. Cui quidam
comes scilicet de Mornes cons[i]
lio predicti Duuen’ necem nequiter intulit.
Duuenaldus iterum regnu[m]
inuadens, regnauit annis tribus ⁊ dimidio. Anno autem
ab incarnatione Domini moxcvio
Edgarus filius regis Malcolmi ⁊ regine gloriose Marg’ hereditario
regnum
Scocie suscepit, Duuenaldo capto ⁊ carceri perpetuo damna[to.]
Regnauit igitur
Edgarus rex feliciter ix annis. Anno ab incarnatione Domini mo
coviio uitam terminans
scilicet vii idus Ianuarii. Cui successit in regnum
frater eius Alex’ regnans
gloriose xvii annis. Anno ab incarnatione Domini moco
[x]xiiiio uiam uniuerse carnis ingrediens vi kal’
Maii. Successit
autem ei frater eius iunior
xxix annis, ⁊ sic Deo animam commendans decessit anno ab
incarnatione
Domini mocoliiio scilicet ix kal’ Iunii. Comes Henricus
filius eiusdem regis Dauid
[o]bierat anno precedenti scilicet ab incarnatione
Domini mocoliio ⁊ anno sub
sequenti uidelicet ab incarnatione Domini
mocoliiio suscepit Malcolmus filius predic[ti]
comitis Henrici
regni gubernaculam puer ⁊ uirgo in uirginitate
sua permanens gracia Dei ei
inspirante usque ad obitum suum. Regnauit
igitur annis ⁊ dimidio xiiannis xii ⁊ dimidio ⁊ hominem.o idus Decemb[ris]
ocolxvo regnum
susce
pit, ⁊ anno regni sui xxxoiiio natus est ei filius eius Alex’ ab incarnatione Domini
mcxcviiio, o obiit.
Alexander uero filius eius post obitum
suum suscepit regnum honorifice,
mccxxi
copulauit sibi in matrimonium Iohannam filiam Iohannis regis
⁊ sororem H’ regis
Anglie, postea elapsi sunt anni xlii que anno,
mccxxxviii obiit sine liberis.
Quapropter idem rex acepit in uxorem Mariam
filiam Ingeranni de Ceuchi anno
mccxxxix que peperit ei filium
anno mccxli uocans eum Alexsandrum, post eius
natiuitatem
compi. Anno mccxlix et regni sui
xxxv obiit Alex
rex pacificus viii idus Iulii, cui successit Alexand filius eius
iii idus
Iulii, postea completi sunt anni xiiii.
Anno Domini mcc\lxiiiio/ comp\l/eti sunt anni
post fundationem de Melros, v\i/xx \⁊ viii/
Et post
martirium Sancti Thome \iiiixx ⁊ xii./ Post captionem W’
regis Scotorum \lxxxix/
Post bellum aput Standard \vixx v./ Post natiuitatem Alexanderi regis \lxv/
Et \liiii/ annus ad festum
Sancti Iacobi est completus postquam W’ rex Scotorum tradidit filias suas id est
post combustionem de Rokebur et Berwic \xlvii./
Anno molxoio Aldredus archiepiscopus Eboracensis, Romam cum Tostio comite profectus
pallium a Nicholao
papa suscepit. Interim Malcolmus rex Scottorum, sui coniurati
fratris Tostii comitatum id est Norhimbriam
ferociter depopulatur, uiolata pace
Cuthberti SanctiSancti Cuthberti.
Alexander, cusxlusixus.
Anno molxoiio Wlfstanus Wigornenesis ecclesie uenerabilis monachus Wigornensi ecclesie
prefi
citur episcopus, ⁊ ab Aldredo Ebor’ archiepiscopo consecratur, quia officium
episcopale Stigando interdictum fue
rat a dompno papa.
Anno molxoiiio rex Northwalanorum Grifinus impetumus ⁊ fortitudine comitis
Haroldi ⁊
fratris sui Tostii ferre non ualens, nauem conscendens fugit ⁊ uix
euasit. Unde Walani co
acti, datis obsidibus se se suaque dederunt, regemque suum
Grifinum exlegantes abiecerunt.
Anno molxoiiiio rex Norwalanorum Grifinus a suis interficitur, ⁊ caput eius
caputque nauis impiusipsius (as in Cambridge
Corpus Christi College MS 139 (Historia Regum) f.
101v).
cum ornatura comiti Haroldo mittitur. Que mox ille regi Edwardo detulit. Rex uero
Ed’ terram
regis occisi duobus fratribus suis Bleothgento ⁊ Rithwalano ea
conditione concessit, ut fideles
illi semper existerent, quod ⁊ per sacramentum ⁊
obsidibus datis, confirmauerunt.
Anno molxov Agelwinus
Dunelmensis episcopus ossa beati Oswini regis ⁊ martiris, apud Tinemutham
de
tumulo inscrino magno cum honore leuauit.
ANNO ab
incarnatione Domini molxovio obiit pie memorie Edwardus rex honor ⁊ gloria Anglorum
dum uixit, eorundem ruina dum moritur, postea quam curiam suam in natiuitate
Domini
ut potuit Lund’ tenuerat, ⁊ ecclesiam Sancti Petri Westmon’, quam ipse a
fundamentis construx
erat cum magna gloria dedicari fecerat, in uigilia Epiphanie,
cui post obitum eius successit
Haroldus comi
Olaui regis ⁊ Stanfordebrige (Stanfordbricge in
Cambridge Corpus Christi College MS 139 (Historia Regum)
f.102 v).
Angliam debellat, ⁊ obtinet, ⁊
ab Aldredo Eboracensi archiepiscopo, apud Westmon’, in regem
consecratur. Visa est
cometa.
Anno molxoviio rex Willelmus Normanniam rediit, ducens secum Dorobernensem
archiepiscopum
Stigandum, clitonem Adgarum, comites Edwinum, ⁊ Morkarum, ⁊
Walteum, ⁊ multos
alios de nobilioribus Anglie. Rediens uero Anglis inportabile
tributum imposuit.
Anno molxoviiio duo pape in Roma facti sunt, id est episcopus Parmensis qui
expul
sus est ⁊ episcopus de Luca qui papa permansit.
Anno molxoixo Comes Rodbertus Cumin, cum dcctis fere uiris apud
Dunelmum a Nor
himbris occiditur. Aldredus archiepiscopus obiit.
Anno molxxo rex Malcolmus Angliam usque
Cliueland uastauit ⁊ tunc clitoni Edga
ro, ⁊ sororibus Margarete ⁊ Christine ubi eas
inuenit regem Anglie fugientes ut in Sco
tiam irent, apud WeremundamWeremudam.
sibi inmatrimonium iunxit. Stigandus ab archiepiscopatu
deponitur a legatis Alexandri
pape, ⁊ multe alie persone. Thomas ⁊ Lamfrancus
archiepiscopi consecrantur, Lamfrancus
a suffraganeis Thomas a Lamfrancho.
Anno molxxoio Lamfrancus ⁊ Thomas Romam profecti pallia ab Alexandro
Anno molxxoiio Willelmus Scotiam intrauit, cui occurrens rex Malcolmus in
loco qui dicitur Aberni
thi .homo suus deuenit. [Fulman], Rerum Anglicarum Scriptorum
Veterum, p. 160. Fulman’s edition in turn is based on a
mid-seventeenth-century copy of Cotton MS Faustina B IX, produced by a professional
copyist (Oxford, Corpus Christi College MS 208, ff. 1–66). See Broun, The Chronicle of Melrose Abbey, pp. 31–2. For the erasure of
this and other phrases possibly in May 1291, see Broun, The
Chronicle of Melrose Abbey, p. 75, n. 24.
de Sancto Cuthberto explorare uolens territus
a Dunelmo ⁊ sub uelocitate recessit.
Anno molxxoiiio clito Edgarus cum rege Willelmo pacificatus est. Comes
Waldeuus necem
aui sui Aldredi comitis, super filios Carl grauiter ulscicitur.
Anno molxxoiiiio Hiltibrandus qui ⁊ Gregorius Romanus archi
-onus is visible in another hand (the beginning of the word
has been lost due to trimming). Although archidiaconus is the
appropriate word here, it is not clear exactly what was written before the erasure
after archi: in Cambridge Corpus Christi College MS 139 (Historia Regum) f. 108r) the reading is archidia\ca/nus, with -ca- added above, probably by
the same scribe who wrote archidianus originally.
papa banno interdixit clericis uxores habere. Tres
monachi de Euesham uenerunt id est Ald
winus, Elfwinus, Reinfridus. Ab his tribus
instaurata sunt iiia monasteria, Dunelm’, Ebor’,
Witebi. Magna coniuratio contra regem Willelmum facta est.
Anno molxxovo comes Wald’ occisus est. Philippus, rex Francorum, ab obsidione Dol fugauit
regem Willelmum. Greg’ papa precepit ut nullus audiret missam presbiteri coniugati.
Anno molxxovio rex Danorum Swanus bene litteris inbutus obiit. Cui filius
suus Haroldus successit.
Anno molxxoviio Rodbertus Curtehose guerram contra patrem suum mouit,
auxilio Philippi regis
Franc’, eo quod Normanniam sibi coram eodem rege promiserat
⁊ non dederat.
Anno molxxoviiio nichil dignum memorie.
Anno molxxoixo rex Malcolmus Scot’ Angliam usque ad Tynam uastauit rex Will’ ⁊ fi
lius
eius Will’ ante castellum Gerboreth a filio suo Rodberto uulnerati sunt, ⁊ in fugam
conuersi sunt.
Anno molxxxo Walcherus episcopus Dunelmensis occisus est. Odo Baioc’ episcopus missus a
rege
Willelmo Norhimbriam uastauit. Rex Willelmus filium suum Rodbertum
Scotiam usque ad Eagelsuret misit. Qui
nullo perfecto negotio
Castellum conditit.
Will’ suscepit Dunelm’ episcopatum. Henricus imperator Greg’ papa
Magontie
dre
antipapam. Ventus ualidissimus in Natale Domini.
Anno
molxxxoio Henricus imperator hostiliter Romam aduersus papam adiit,
oppug
nans urbem, adhuc non intrauit.
Anno molxxxoiio multis
homicidiis ⁊ predationibus inter Henricum imperatorem ⁊
papam Greg’ actis, in
nocte palmarum multi sunt occisi. Rex Will’ fratrem suum
Odonem Baioc’ episcopum
in custodiam posuit.
Anno molxxxoiiio Henricus imperator urbem Rome infregit ⁊
cepit, ⁊ Wibertum an
tipapam intru have been written over an erasure.tum, deguit.
Anno molxxxoiiiio Greg’ papa obiit. Rex Will’ de unaquaque hyda per Angliam
vi solidos accepit.
Anno molxxxovo rex W’ iiibus capellanis suis,
Mauricio Lund’, Willelmo Teodfor
densem, Rodberto Cestrensem dedit presulatum.
Anno molxxxovio rex Will’ fecit describi totam Angliam. Clito Ædgarus
cum cc militibus mare transiens Apuliam
adiit, cuius soror Christiana momo are
accidentally repeated on the beginning of the next folio.
Anno molxxxoviio reliquie Sancti Nicholai de Mirreia usque ad Barum transferuntur. Aldwinus
prior Dunelmensis decessit. Rex Will’ in Frantiam cum excercitu uenit ⁊ opidum
quod Mathun
tun nuncupatur, ⁊ omnes ecclesias in eo sitas, duosque reclusos igne
succendit, ⁊ inde Norman
niam rediit. Sed in isto reditu, dirus uiscerum dolor illum
apprehendit, ⁊ magis ac magis de
die in diem grauabat. Cum autem ingrauescente
egritudine diem sibi mortis imminere sensisset
fratrem suum Odonem Baiocensem
episcopum, ⁊ comites Morkarum, ⁊ Rog’ ⁊ Siwardum cognomento
Barn, ⁊ Wlnotum, regis
Haroldi germanum quem a pueritia in custodia, ⁊ omnes quos uel in An
glia, uel in
Normannia, custodie manciparat relaxauit. Deinde filio suo Willelmo regnum
tradidit Anglie, ⁊ Rodberto primogenito suo, qui tunc in Francia exulabat comitatum
Normannie concessit, ⁊ sic celesti uiatico munitus postquam xxti annis, mensibus xi genti Anglorum
prefuit vo iduum Septembrium die regnum cum uita perdidit, ⁊ Cadomi
in ecclesia Sancti Stepha
ni sepultus est ⁊ quam ipse a fundamentis construerat
bonis ditauerat. Will’ autem filius eius Angliam
festinato adiit, ducens secum
Morkarum ⁊ Wlnotum, sed mox ut Wintoniam uenit illos ut
prius fuerant custodie
mancipauit. Post hec vio kal’ Octobris die dominico in
Westm’ a
Lamfranco archiepiscopo, in regem consecratus est. Thesauros patris sui,
ut ipse iusserat ecclesiis per
Angliam diuisit ⁊ pauperibus. Vlfum Haroldi quondam
regis filium ⁊ Dunecanum Malcolmi
regis filium a custodia laxatos ⁊ armis
militaribus honoratos abire permisit.
Anno molxxxoviiio fere omnes comites ⁊ proceres Anglie parauerunt regem
prodere sed nichil
profecerunt.
Anno molxxxoixo obiit Lamfranchus
archiepiscopus terremotus exstitit per Angliam permaximus cir
ca horam diei
terciam.
Anno moxco rex
Will’ regem Francorum Ph’ per pecuniam occulte transmissam ab o
castri, in
Normanniam abire fecit. Ventus uehemens percussit Lundoniam.
Anno moxcoio reconciliati sunt rex Will’ ⁊ frater suus Rodbertus.
Henricus frater eorum Mon
tem Sancti Michael’ occupauit, ⁊ regis terram uastauit,
quem rex ⁊ comes per totam xlmam ob
sederunt, sed nichil
profecerunt. Rex Will’ occurrit cum excercitu regis Malcolmi iam Norhimbriam
uastanti, in prouintia Loidis, quos comes Rodbertus ea conditione pacificauit, ut rex
Scot’
regi Willelmo obediret, ⁊ rex Will’ regi prefato xii villas, qu
erat, redderet, ⁊ xiiChronica de Mailros, p. 60) read this as having a
superscript suspension stroke, and therefore took it to mean 12,000.
Mensibus in regno vi
regnauit
Doue
naldus Mal
colomi regis
frater in
Albania
Abstulit
huichuic (following the Andersons, The Chronicle of Melrose, p. xxv), rather than hunc.
Duncanus Malcolo
mides
Mensibus
et totidem rex
erat in Scocia.
Hic fuit occi
sus
Mernen
sibus in Mo
nodedhno
ctictum.
Anno moxcoiio antistes Remigius transtulit
sedem Dorcacestrie ad Lincolum. Rex
Will’ ueniens ad Carel instaurauit
illam.
Anno moxcoiiio rex Willelmus dedit archiepiscopatum Cant’ Anselmo abbati
Beccensi, ⁊
episcopatum Lincol’ cancellario suo Rodberto Bloeth. Ecclesia noua
Dunelm’ incepta est
iiio idus Augusti. Episcopo
Willelmo ⁊ Malcolm’ rege Scot’ ⁊ Turgoto priore ponentibus primos
in fundamento
lapides. Rex Scot’ Malcolmus cum filio suo primogenito Edwardow has been retouched after an erasure on the line
below.
a Norhimbris occisus est. Margareta regina Scot’ obiit. Douenaldus regnum Scocie DB: The first three words have been written over an
erasure to make room for them. An i is visible before the
second c of Scocie, but has been
corrected by writing the following c over it. inuastit*
oxcoiiiio Scotti regem Dunecanum peremerunt. Se male uiuendo plebs premit
sus Dofnaldus Dunca
no rege perempto
Ternis rex annis
regia iura tenet.
oxcovo Wlfstanus uenerabilis Wigornensis episcopus obiit. Walterus Albanensis
episcopus
legatus Romane ecclesie ab Urbano papa missus pallium Cantuarie attulit.
Rodbertus
uita priuatus at
ille Roscolpin
obiit ossaque Io
ua tenet.
tur. Vrbanus papa Galliam ueniens iter Ierosalem,
predicauit.
Anno moxcovio Christiani iter uersus Ierolosolimam inierunt. Rex Will’
vim dc lx vi li
bras fratri suo Rodberto prestitit, ⁊
ab eo Normanniam in uadimonium accepit.
Ierosolimis predicauit. Will’ Dunelmensis episcopus obiit.
nauit ter tribus
annis
Rex Edenburgo fertur
obisse probus.oxcoviio rex Will’ clitonem Edgarum in Scot’, cum
excercitu misit, ut expulso
Dunenaldo Edgarum filium Malcolmi regis, regem
constitueret, quod ⁊ fecit. Christiani Niceam
ciuitatem ceperunt xiiiio kal’ Iunii.
Anno m oxcviiio
facta est abbatia Sancte Marie Cistercii.
¶Antiocha a Christianis
o non’
Iunii,capta est,
Olaui filii regis
Haroldi Harfauh,
anno kal’
Augusti obiit Adimarus Podiensis episcopus. Vrbanus papa concilium tenuit, apud Barum,
comitante secum Anselmo archiepiscopo Cantuar’. Christiani ceperunt in Siria duas
urbes, Bar
ram scilicet ⁊ Marram, ubi tantam famen passi sunt ut de cadaueribus
Saracenorum comederent.
Anno moxcoixo Vrbanus papa iii ebdomada pasche magnum concilium Rome
tenuit. Ierusalem
capta est a Christianis idus Iulii feria vi ⁊ Godefridus
Lothtarensis regnum suscepit.succepit.
nus papa obiit, Paschal’ in papam in sequenti die est
consecratus. Tercio non’ Nouembris, mare litus
egreditur, ⁊ uillas ⁊ homines
quamplures boues ⁊ oues innumeras demersit.
ut per ignis missionem in uigilia pasce ostenderet quem sibi regem
preficerent, ⁊ uenisset super lanceam Roberti Curthose respuit illud
The Chronicle of Melrose, p. 30.
oco Wibertus antipapa obiit. Rex Will’ in Noua Foresta a
Waltero Tirello sa
gitta occiditur. Rex Henr’ a Mauricio Lund’ episcopo in regem
consecratur. Rex Henr’ Ansel
mum archiepiscopum reuocauit. Rannulfum Dun’ episcopum
in custodia Lund’ posuit. Rodber
tus comes Norm’ ⁊ Rodbertus Flandrensis ⁊ Eustacius
Bononiensis repatriauerunt.
Rex Henricus Matildem reginam filiam Malcolmi regis
Scottorum ⁊ sancte Margarete regine, sororem
etiam regum Edgari, Alexandri, ⁊
Dauid, desponsauit, quam Anselmus archiepiscopus consecra
uit, ⁊ coronauit. Obiit
Thomas archiepiscopus Ebor’, cui successit Girardus.
ante urbem Meletinam a Turcisante urbem Meletinam a Turcis squeezed into the left margin.The Chronicle of Melrose, p. 30.
ocoio Rann’ episcopus de custodia euasit. Rex Franc’, Ludouicus, interfuit curie
Henrici regis Lundoniis, in natali Domini. Pax facta est inter regem Henricum, ⁊
comitem Rodbertum,
ut rex iiim marcas argenti
persolum, ⁊persolueret (as in Cambridge Corpus
Christi College MS 139 (Historia Regum) f. 117r).
nus Cesaream Palestinam
cepit.
pit per abbatem
Bernardum
aput Uetus Tiro
nem in Nemoreocoiio rex Henr’ Rodbertum de Belesmo ⁊ Arnoldum fratrem eius de
Anglia expu
lit, ⁊ Mariam sororem regine Matildis Eustachio Bonon’ comiti nuptum tradidit.
Anno mocoiiio Anselmus archiepiscopus iniurias multas a
rege sustinens, Romam tendit.
Rodbertus comes Angliam ueniens iiim maircas regi pardonauit.
Anno mocoiiiio corpus Sancti
Cuthberti ostensum est ⁊ incorruptum inuentum ⁊ flexibile //
//post annos depositionis eius
cccctosxviii.
ocovo
rex Henr’ mare transiuit quem receperunt omnes fere barones Nor
mannie spreto fratre
suo cecati multe cupiditate pecunie,
ocovio Rodbertus comes uenit in Angliam querens a
fratre ut
mare transiit ⁊ apud Tenerchebrai,
commisso prelio, Rodbertum comitem, ⁊ Rodb’ de Stutevill’ ⁊ Will’o comitem
de Moret’ cepit.
Quinque bis et septem men
sibus atque octo. In Sco
cia tota postquam
pax
firma uigebat Fertur
aput Striuelin mors rapu
isse regem.
ocoviio Edgarus rex Scot’ vi idus Ianuarii obiit, cui
successit frater eius Alexander. Comes Rodb’
⁊ comes
Lund’ statutum est ut nusquam ulterius per dationem
baculi uel anuli de episcopatu uel abbatia per regem
uel quamlibet laicam manum
aliquis inuestiretur. Anselmus archiepiscopus v episcopos unadie).
pus rex Francorum
obiit, cui successit Ludouicus grossus filius eius.
ocoviiio rex Henr’ leges statuit de furibus ⁊
latronibus suspendendumis ⁊ ut obuli essent,
ocoixo obiit Anselmus archiepiscopus. ¶Tomas Ebor’
ecclesie a Ric’
secratus est v k’
Iulii, ⁊ in k’ Augusti Turgotum priorum Dunelmensem, in episcopum Sancte Andree Eboraci
idem Tho
mas consecrauit. Rex Henr’ abbatiam Eliensem in episcopalem sedem mutauit.
Cometa apparuit.
TironioTirone.
abbas de Selechirch
e
ocoxo rex Henr’ dedit filiam suam in coniugem Henrico
regi Teutonicorum. Cometa appa
ruit. Fluuius Trenta exsiccatus est a mane usque ad
tertiam, spatio unius miliarii.
in locum qui dicitur Finchala prope Dunelmum ⁊ ibi fuit usque ad diem mortis sue
scilicet lx annis.
ocoxio Henr’ Teut’ Romam ueniens Paschalem papam
cepit, ⁊ in custodia posuit, sed postea
statim reconciliati sunt.
Anno mocoxiio rex Henricus comitem Rodb’ de Belesmo in custodia posuit in Keresburch.
Anno mocoxiiio rex H’ Angliam rediens, Rodb’ de Belesm’
inn arta posuit custodia, apud
Warham.
ocoxiiii Henrico imperatori desponsata est Matildis filia regis Anglorum
Magon
tie, ⁊ in imperatricem est consecrata. Obiit Thomas Turstinus regis…) appearing before this one (Radulfus Rofensis…).
Tironii cui success
it Radulfus abbas
de Selechirche,
⁊ de
Selechirche
factus est abbas Will’
monachus Tiro
nensis
archiepiscopus Cant’. Tu
in Walloniam excercitum duxit. Tamisia defecit, ita ut a puero transuadari possit.
Anno mocoxvo Radulfus suscepit pallium ab Anselmo Romane ecclesie
legato. Turgo
tus de Scottia rediens Dun’ obiit, ¶Canonicis tradita
est ecclesia de Scon’.
ocoxvi comites ⁊ barones totius Anglie Willelmo filio regis hominium apud
Se
leberiam fecerunt, ⁊ fidelitatem iurauerunt. Turstinus Ebor’ electus nolens
professio
nem Cant’ archiepiscopo facere, mare cum rege transiit. Paschal’ papa regi
H’ uices suas in An
glia agere per litteras concessit.Paschal … concessit) is possibly a later addition by the same
scribe.
Anno mocoxviio apud Italiam magno terremotu xl diebus durante plurima
edifi
cia corruerunt, uillaque quedam pergrandis de proprio loco mota est. Luna
uersa est quasi
in sanguine.
Anno mcoxviiio Paschal’ papa obiit, cui successit papa Gelasius. Henricus
imperator Romam
tendit, ⁊ Burdinum Braccarensem episcopum iam anno preterito a
papa Gelasio Beneuenti ex
communicatum antipapam instituit. Obiit Matildis regina
Anglorum. Gelasius papa Galliam
Tironensiso has been
corrected from an r by the scribe.
cessit Will’ abbas de
Selechirche ⁊ illa[c]
.'.primus abbas de
Kalchou), so he decided to continue it in the lower margin immediately
below the annal for 1119. Realising that Herbert’s succession as abbot of Kelso
was already noted under 1119, he altered the text in the lower margin so that it
would make sense following the existing entry, but failed to make a similar
adjustment to the material added in the outside margin.
Norbertus papam Gelasium adiens
officium ab eo predicationis accepit.
ocoxixo obiit papa Gelasius apud Cluniacum, ibidemque
sepelitur, in cuius locum cardina
Postea primus
written over an erasure (discernible as Herbertus
postea).
scandalo percellitur. Calixtus papa xiii
kal’ Nov’ generale concilium Remis constituit, in quo ⁊ H’
imperatorem
excommunicauit in quo ⁊ Turstinum Eboracensem archiepiscopum consecrauit, licet rex
Anglorum H’ ⁊
archiepiscopus
glorum Henrico. Dominus Norbertus auctoritate
pape Calixti ordinem Premonstratensem instituit.The Chronicle of Melrose, p.xxxvi) as Scribal
profile 8, not Scribal profile 24 (as in Duncan, ‘Sources and uses in the Chronicle
of Melrose’, p. 151).
Anno mocoxxo Will’ filius regis ⁊ frater suus nothus, et is reminiscent of
Scribal profile 49 rather than Scribal profile 8; however, the insertion-sign is
not typical of Scribal profile 49.qui ⁊
femine apud Barbefleot c xl milites lta naute cum tribus
gubernatoribus omnes submersif.
Anno mocoxxoio rex H’ Aaliz Godefridi ducis
Luuanie filiam sibi in matrimonium
iunxit. Edmerus Cant’ monachus precedenti anno
ad episcopatum Sancti Andree The Chronicle of Melrose,
p. xxxvi) identify this as probably the text hand (Scribal profile
8).
cione regendi episcopatus ad locum
suum reuertitur. Calixtus papa litteris suis regem Anglorum coegit
suscipere
Turstinum archiepiscopum ⁊ sine exactione professionis in suum mox recipitur
archiepiscopa
tum. Calixtus papa ab urbe Roma digressus Suthrinam ciuitatem obsedit,
⁊ Burdinum antipapam
capit ⁊ in Cauam trudit in exilium. Rex H’ in Wallionam cum
magno excercitu ue
o
oiio Iohannes
episcopus Glasc’ Romam ⁊ Ierosolim’ profiscicitur.proficiscitur.
reconciliati sunt.
Henr’ rex ad Carleil uenit. Radulfus The Chronicle of Melrose,
p. xxxvi) identify this as probably the text hand (Scribal profile
8).
obiit
ocoxxoiiio Iohannes
episcopus Glasc’ a Kalixto papa compellitur redire
Curbuil ad archiepiscopatum Cant’
eligitur. Calixtus papa tenuit Rome concilium presentibus ccctis
episcopis xvo kal’ Aprilis. Will’ ⁊ Turstinus
archiepiscopi Romam ueniunt ⁊ reuertuntur infectis ne
gotiis. Rex Ierusalem
Baldeuinus dolo a paganis capitur.
Postquam castellis regnum
muniuit et armis Rex Carduille fertur obisse senexocoxxoiiiio Alexander rex
Scottorum obiit vii kal’ Mai, cui successit frater eius Dauid. Ipso
anno iiiior ante mortem suam mensibus fecit eligi Rodbertum priorem de
Scona in episcopum
Sancti Andree. Sed eius ordinatio multo tempore est dilata.
Calixtus papa obiit, cui successit Honorius.
ocoxxovo Henr’ imperator
sine filiis obiit, cui successit Lotharius. Iohannes Cremensis
legatus Angliam
uenit ⁊ ad regem Dauid apud Rokesburc, ⁊ in reditu apud Lund’ concilium
tenuit.
Monetarii totius Anglie principales deprehensi iussu regis H’ simul Wintonie
con
gregati amputatis dextris ⁊ abscisis testiculis euirantur, statim post
circumsisionemcircumcisionem.
Domini. Fames fuit maxima per Angliam. Imperatrix defuncto marito ad patrem suum
in Normanniam
Anno mocoxxovio rex
Ierosolimorum data redemptione sua pa ¶rediit.
ganis, ⁊ datis
obsidibus liber ad suos redire permittitur. Turstinus Ebor’ ⁊ Will’ Cantuar’
archiepiscopi redeunt Roma, Will’ quidem Cantuar’ legatus factus est sed Turstinus in
statu suo.
Anno mocoxxoviio Dauid rex Scotie ⁊ omnes
archiepiscopi, abbates, comites ⁊ barones totius
Anglie imperatrici regnum
in orationem ad missam, in xlma interfectus est, cui
successit longa.
ocoxxoviiio cepit fundari
ecclesia sancte crucis de Edeneburc. Willelmus comes,
ecclesia de Kelchehou
ocoxxoixo obiit Will’
Giffard Wintoniensis episcopus ⁊ rex dedit episcopatum nepoti suo
Henrico, fratri
comitis Teodbaldi ⁊ Steph’ ⁊ episcopatus Cestrensis datus est Rogero nepoti Gaufridi, de
Clintun, ⁊ ambo pariter consecrati sunt Cantuarie a Willelmo archiepiscopo.
Anno mocoxxxo Anagus comes Murauensis a Scottis interfectus
est, Obiit papa Honorius…) was not written on the same occasion as the first
(cum gente…). The Andersons (The
Chronicle of Melrose, p. xxxvi) regarded the second item as unlikely to be
the same hand as the first. It is, however, comparable with the final item in 1134
(Melcolmus capitur…), attributed to Scribal profile
49.
ocoxxxoio Henricus rex
adsciuit ad episcopatum Herefordensem Rodbertum priorem de Lanto
nia uirum
episcopatu dignum.
Anno m ocoxxxoiio tertio non’ Marcii facta
est abbatia Sancte M’ de Reiualle die Sabbati.
Anno mocoxxxoiiio eclipsis solis facta est iiiio non’ Augusti,
feria iiiita ita ut dies in no
ctem uerteretur,
aliquandiu. Gaufridus regis cancellarius, ecclesie Dunelm’ ⁊ Adulfus ecclesie Carl’
a Turstino archiepiscopo Ebor’ consecrati sunt episcopi.
Anno mocoxxxoiiiio dedicatio ecclesie Sancti Iacobi in Rokesburch xvo kal’ Mai, feria iiia pas
che. ⁊ combusta est
ecclesia Sancti Pauli Lundon’.
custodia
ocoxxxovto
Henricusto non’ Decembris, ⁊ Stephanus comes
nepos eius
suscepit regnum, et postea xi kal’ Ianuarii coronatus est, ⁊
nationis sue ad missam oblita est pax populo
dari,
Anno m ocoxxxovio facta est abbatia Sancte Marie de Malros, feria iia pasche.
The Chronicle of Melrose, p.
xxxvi) identify this as probably the text hand (Scribal profile 8).
Scottorum Dauid, sed statim pacificati sunt rex
Dauid ⁊ rex Steph’ ⁊ Norhimbria reddita regi
Stephano, ⁊ Cumbria regi Dauid
remansit.
Anno mocoxxxoviio Ludouicus Grossus rex Franc’ obiit, cui successit filius eius Ludouicus.
Tur
stinus archiepiscopus Eboracensis ueniens Rochesburc impetrauit a rege Dauid
interim ne uastaret Norhim
briam; sed non multo post solute
briam Henrico
filio regis Dauid.
Anno mocoxxxoviiio rex Dauid
miserabiliter uastauit Norhimbriam totam. Rex Stephanus in
capite Ieiunii cum
magno exercitu ueniens Rokesburc, cum ignominia statim rediit.
Obiit Petrus Leo
antipapa. Albericus legatus Hostiensis episcopus uenit Carleil ad regem Dauid. Fuit
bellum in Cuttenemor inter Scottos ⁊ Anglos ad standardum, xi kal’ Septemb’ feria
ii.
Et episcopus Seleberie ⁊ episcopus Lincolnie, ⁊ cancellarius capti sunt a rege Stephano.
Anno mocoxxxoixo consecratus
episcopum Cantuariensem circa epiphaniam Domini. Pax facta est inter duos
reges instan
tia regine, ⁊ Norhimbria data est Henrico filio regis Dauid. Henricus
commetissam.
filiam Willelmi comitis de Warenna,
Mellent, cuius mater fuit soror Radulfi comitis de Perona regis Francorum
consanguinea. Henr’
Wintoniensis episcopus frater regis Stephani factus est ab
Innocentio papa legatus in Anglia.
Matildis imperatrix uenit in Angliam ut
adquireret terram ad opus filii quem rex Dauid
⁊ multi alii pro legitimo herede
habebant.
Anno mocoxlo rex Steph’ capitur Lincolnie in prelio die purificationis
Sanct Marie
⁊ custodie mancipatur ad festum sancte crucis in Septembri contracto
numeroso excercitu militari
⁊ regno restitutus ⁊ in
concambium pro Rodberto comite Gloucestrie filio regis Henr’ qui ibi cap
tus est
. ⁊ rex Dauid Scottorum ⁊ imperatrix
sine periculo euaserunt. ¶Facta est abbatia Sanct
Marie de Neubotle. Obiit
Turstinus Ebor’ archiepiscopus in extremo redditus monasterio Sancti Iohannis
Euan
geliste del Punfreit.
Anno mocoxloio eclipsis solis facta est xiii kal’: Aprilis.
tione ciuium. ¶Obiit
Gaufridus Dun’ episcopus. Will’ thesaurarius in archiepiscopum Eborac’
ocoxloiio Will’
The Chronicle of Melrose, p. xxxvii) identify this as
probably the text hand (Scribal profile 8).
Dun’ ⁊ vi Sancti Cuthberti possessiones per aliquod tempus obtinuit, ceca
ambitione uolens
fieri episcopus. Quo ecclesiam grauiter opprimente, recesserunt
de loco Rog’ prior ⁊ Rann’ archidiaconus
⁊ ceteri dispersi, ecclesia cessauit a
diuino officio.
draynan in Galwaya.
ocoxloiiio Will’ de
Sancta Barbara decanus Ebor’ ecclesie electus est in episcopum Dun’
Consecrati
sunt ambo Willelmi ab Henr’ Winton’ episcopo, Romane ecclesie legato, Will’
predictus thesaurarius in archiepiscopum Ebor’ Will’ decanus
centius,
cui successit Celestinus.
ocoxloiiiio obiit papa
Celestinus, cui successit Lucius.
Anno mocoxlovo obiit Will’ abbas Rieuall’,
cui successit Mauricius. Obiit papa Lucius, cui
successit Eugenius. Nobilis
ciuitas Edessa in Mesopotamia Syrie, que nunc
Roeisæ uocatur, in nocte natalis
Domini proditione capitur dum populus diuino office[o]
uacabat archiepiscopo a Saracenis in ecclesia miserabiliter cum uniuerso fere
Christianorum
populo detruncato. In hac ciuitate beatus Thomas apostolus olim ab
India transla
tus requiescit.
Anno mocoxlovio ecclesia Sanct Marie de Malros dedicata est vo k’
Augusti
in die Dominica. Will’ archiepiscopus grauibus
capitulis in curia Romana a
diochesis sue personis accusatus est. Vnde quia
episcopus Dun’ nolebat
t
sacramento. The final syllable has been
erased (abbreviation sign for –us is dimly visible), but not
replaced.
II abbas Rieuall’ adjacent to 1145, which is a
signpost).
ocoxloviio rex Francorum
Ludouicus ⁊ multi nobiles ⁊ populus innu
merabilis Ierosolimam profecti sunt, ad
debellandum Saracenos, ubi non solum nichil
profecerunt, uerum etiam plurimam
iacturam populi sui capto a Turcis Will’ nobili
comite diuersis.The
Chronicle of Melrose, p. xxxvii) did not reckon that this addition includes
in locis.
Alnewic.
¶Obiit Iohannes Glasc’ episcopus ⁊ Herebertus abbas de Kelhou successit ei,
consecra
tus a papa Eugenio Antisiodoro die Sancti Bartholomei.
abbas de Kalcou
secundus
minica ii aduentus
Domini. Obiit Alexander episcopus Lincolnie. Eodem anno Eugenius papa
magnum
concilium Remis tenuit, ad letare Ierusalem.
Anno mocoxloviiio
Norhamtun’ factus est abbas de Malros. ¶Conuentus uenit ad Alnewic. Obiit
uenerabilis Rodbertus episcopus Hereford’
Obiit Sanctus Malachias episcopus Hybernie apud Clareuallem ibique
sepultus est.
ocoxloixo obiit Ricardus
filius imperatricis filie regis
Henrici,
Dauid apud Carleil susceptus, arma militaria ab eo recepit. ¶Rex Francorum
Ludouicus a
Ierosolimis reuersus est.
Anno m ocolo facta est abbatia de Holmcultre, in kal’ Ianuarii
⁊ abbatia de Kinlos
in Muref. Ordo Premonstracensis uenit ad
Drueburch ad festiuitatem Sancti Martini.
Anno mocoloio papa Eugenius
iiiior pallia per legatum suum Iohannem Papirum
transmisit in
Hiberniam quo nunquam antea pallium delatum fuerat. Obiit Gaufridus
comes Andeg’ ⁊ Henr’
filius eius successit ei.
ocoloiio obiit Matildis
regina Anglorum. Obiit Henricus comes Norhimbrorum filius regis
Dauid Scottorum, ⁊
Matildis filia eius. Obiit Baldwinus primus abbas de Alnewic cui successit
Patricius. Obiit Will’ Dun’ episcopus. ¶Conventus uenit ad Drieburc die Sancte Lucie,
ocoloiiio obiit Dauid rex
Scottorum, ix kal’ Iunii, ⁊ Malcolmus nepos eius xiiam
annorum
puer filii sui Henrici comitis filius, successit ei. Obiit papa Eugenius,
⁊ Anastasius successit ei. Obiit
Henr’ archiepiscopus Ebor’ et Bernardus abbas de
Clara ualle. Pax Anglie reddita est paci
ficatis ad inuicem rege Stephano ⁊ Henrico
duce Normannie quem ⁊ rex Stephanus
adoptauit in filium ⁊ heredem ⁊ successorem
regni, mediantibus uenerabilibus Thedbal
do Cantuar’ archiepiscopo, ⁊ Henrico
Wintoniensi episcopo constituit. Hugo thesaurarius
Ebor’ cognatus regis
consecratus est ab Anastasio papa in episcopum Dun’ Rome, dominica an
te natale Domini.
Bis senis annis mensibus atque
tribus
Non satis in regno iam tunc pax firma uigebat
Fertur aput
GedewrheGedewrthe (with the Andersons, The Chronicle of Melrose, p. xxvi, who suggest that the h might be an error for a thorn).
Quatuor hii reges iam tunc in pace sepulti
In tumba resident rex ubi
Malcolomusocoloiiiio obiit
Eustachius filius regis prius, ⁊ postea rex Stephanus ⁊ Henricus dux
Normannie
filius Gaufridi cmitiscomitis.
dominica ante natale Domini. ¶Will’
dudum Ebor’ archiepiscopus quem suspenderat papa Eugenius
Romam in superiore anno
profectus, gratiam ab Anastasio papa recuperauit, ⁊ in imminen
ti anno in suam
honorifice receptus est sedem. Sed non multo post proditione ut di
ctum est suorum
clericorum post perceptionem eucharistie infra ablutiones liquore
letali infectus,
extinctus est, cui successit Rogerus Cantuariensis archidiaconus.
Anno mocolovo obiit papa Anastasius, cui successit Adrianus.
Angligena.
Anno mocolovio conuentus sanctimonialium
secundo uenit ad Eccles.
Malcol,Malcolm.
ocoloviio rex Malc’
Scott’ ueniens ad regem Anglie Henr’ apud
Cestram deuenit homo suus, eo modo quo
auus suus fuerat homo ueteris regis Henr’ saluis omnibus
dignitatibus suis.
ocoloviiio iterum
firmatum est castellum de Werc precipiente rege Anglie.
Rex Anglie H’ ⁊ Malcolmus
inuicem dicesserunt, ideoque rex Scottorum non adhuc miles factus est.
Anno mocoloixo obiit Rodbertus episcopus
Sancti Andree. Obiit pie memorie Waldeuus abbas iius
de Malros iiio non’ Augusti, qui fuit awnculus regis
M’ ⁊ Will’ eiusdem ecclesie monachus ei successit
to kal’ Decembris ⁊ in uigilia Sancti Andree apostoli que
dominica die euenit, a Glasc’ episcopo Hereb’
benedictus est in nostra ecclesia.
Obiit Adrianus papa kal’ Sept’, cui successit Alexander canonice ele
ctus ⁊
consecratus. Et Fredericus imperator erexit sibi ydolum Octauianum scilicet antipapem
quem
in exsecrabili concilio ⁊ conuenticulo sanguinum apud Pap
⁊ scisma factum est in ecclesia
multo tempore perdurans. Rex H’ Anglie Tolosam cum excercitu adiit
⁊ in eodem
exercitu mortui sunt plurimi, ⁊ Will’ comes Bolonie, filius regis Stephani, ⁊ Hamo
filius comitis Glouc’, obierunt. Rediens ab hoc exercitu Malcolmus rex Scot’ factus
est miles Turonis a rege Anglorum Henrico. ¶Will’ episcopus Murauie ⁊ Nicholauus
regis
Scot’ tunc temporistp’ns.
Alexandrum Agnanie ultra Romam uenerunt, vbi ab eo suscepti satis honorifice.
Will’
rediit in sequenti anno legatus regni Scottorum factus.
ocolxo Malcolmus rex Scot’ uenit de exercitu Tolose
cunque uenissent in ci
ciuitatem que dicitur Pert, Fereteatht comes, ⁊ v
alii comites, irati contra regem quia perrex
it Tolosam, obsederunt ciuitatem ⁊
regem capere uoluerunt, sed presump
preualuit. M’ rex tribus uicibus cum exercitu magno perrexit in Galweia, ⁊ tandem
subiugauit eos. Ernaldus abbas de Calheo electus est ad episcopatum Sancti Andree in
Scotia
die scilicet Sancti Bricii episcopi que hoc anno dominica die euenit, ⁊ in
sequenti die dominica scilicet Sancti Edmun
di, consecratus est apud Sanctum Andream
in Scotia a Willelmo Murauensi episcopo sedis apostolice lega
to, astante rege
Malcolmo, ⁊ episcopis, ⁊ abbatibus ⁊ comitibus regni. Et Iohannes eiusdem ecclesie
cantor ei successit vigilia Sanct Andree electus, ⁊ in die epiphanie a Glascuensi
episcopo
Herberto benedictus. Et hoc anno M’ rex dedit sororem suam Margaretam
Cona
no duci Britannie.
ocolxoio obiit Thedbaldus
Cant’ archiepiscopus ⁊ legatus Romane ecclesie cui successit u[e]
nerabilis Thomas
cancellarius regis Anglie ⁊ archidiaconus Cant’ ecclesie, optimus sancte Dei
ecclesie defensor, licet de palatio ⁊ seculari habitu assumptus seculum tamen omnino
despiciens.
¶Ernaldus episcopus factus legatuslegatus factus
est.
Greg’ Rosmarkinesem episcopum sed postea iubente papa Alexandro a
legatione cessauit.
Anno mocolxoiio obiit obiit Hugo de Moreuill’, fundator ecclesie
de Drieburg.
mus rex Scot’ dedit sororem
suam aliam Ade comiti de Hoilande Rex Anglie
Henr’ suscepit honorifice papam
Alex
episcopus Sancti Andree.
ocolxoiiio Henricus rex
Anglie uenit in Angliam de transmarinis partibus. Et
Ricardus capellanus regis M’
electus est ad episcopatum Sancti Andree. ⁊ rex Malcolmus
de magna infirmitate Deo
miserante conualuit apud Danecastre. ⁊ firma pax est
inter Henricum regem Anglie ⁊
inter Malcolmum regem Scotie. Generale concilium
apud Turonemn to an o.iii papa tenuit, in quo excommunicauit
Octouianum
antipapam.
Obiit
W is visible at the beginning of this erasure. It may have been a duplicate
of the information in 1164. The erased text is likely the work of Scribal profile 8 but it isn't clear.
ocolxoiiiio facta est
abbatia de Cupro quam Malcolmus rex fecit
frater Henrici
regis. Obiit Octouianus antipapa, ⁊ Wido secundus CremensisWido Cremensis
secundus.
dicto imperatore sci
am contra regem Scot’ Mm dominum suum naturalem impie rebellans, cum copiosum de
Yber
nia ⁊ diuersis locis exercitum contrahens apud Renfriu applicuisset tandem
ultione diui
na cum filio suo ⁊ innumerabili populo a paucis conprouincialibus
ibidem occisus est.
rebertus episcopus Glascuensis
apud Senonensem ciuitatem die apostolorum Simonis ⁊ Iude licet
nuncii Ebor’ archiepiscopi plurimum
restiterint. Thomas Cantuariensis
archiepiscopus uenerabilis ob intollerabiles sancte ecclesie a re
ge Anglie illatas iniurias recessit ab Anglia.
Sed nuntii regis Scot’ restiterunt ei, ⁊ contradixerunt eius legationi,
⁊ inde rediit confusus.
ocolxovo Ricardus
capellanus regis M’ consecratus est apud Sanctum Andream in Scotia
a episcopis
eiusdem terre, scilicet in dominica die ramis palmarum que tunc euenitepiscopis … euenit) is noticably
smaller and more compressed, and the ink slightly lighter. It seems that most of the
line was kept blank, probably so that the names of the officiating bishops could be
entered; if so, the plan was abandoned and the less specific reference to the bishops
inserted instead.
ricus rex Anglie
ibique plures occidit, ⁊ iusticiam fecit de duobis filiis regis Ris, ⁊ de filiis
ac filiabus nobilium
eius scilicet oculos puerorum eruit, ⁊ nares auresque
puellarum abscidit. ¶Due comete apparuerunt
ante solis ortum, mense Augusti, una
ad austrum, altera ad aquilonem. Cometa est stella que
non omni tempore sed maxime
in obitu regis aut in excidio apparet regionis. Cum crinito dia
demate apparuerit,
fulgens regale nuntiat letum sed si autem ferens comas rutilansque
sparserit illas patrie monstrat excidium. Tempestas magna fuit in eodem mense in
prouincia Eboraci. Antiquus autem hostis a multis uisus est illam tempestatem in equi
nigri
⁊ maximi specie precedere, ⁊ semper ad mare fugiendo properare persequente
illoilli (as suggested by the Andersons, The Chronicle of Melrose, p. xiv).
truo cum horrendis fragoribus ⁊ omnia deuastante grandine. Vestigia uero
predicti equi iniqui
enormis magnitudinis sunt reperta maxime ueroThe Chronicle of Melrose,
p. xxxix) suggested that the intention may have been to transfer ubi from after ad mare dedit later in the
sentence.
ad mare dedit, ubi an
singula uestigia tetre fosse in altenaltitudinem. The Andersons (The Chronicle of
Melrose, p. xxxix) suggested that altitudinem was
intended originally, but that the corrector misunderstood this and meant to change it
to altum (with the same meaning).
tempestas consumpsit unum molandinummolendinum.
uno monacho qui per ineffabilem Dei misericordiam saluatus est de
incendio. Ad multorum uero
discrecionem ⁊ in dubitate spei consolationem maximeque
ad summi tonantis laudem monachus
⁊ eius servantur illesa. ¶Papa Alexander de
Gall
gloria exceptus est, ⁊ uniuersa fere
Italia ⁊ Tuscia, cum Mediolanensibus illum suscipiens
scismatici dominium
spreuerunt. ¶Obiit pie memorie M’ rex Scot’ apud Gedew’,
vo idus Decemb’, quod euenit v feria, anno etatis sue xxovo
i regnique eius anno
xiii
o
Dimidio has apparently been scored out and then reinstated. The tironian
et has been crossed in the same ink as the reinstated
dimidio, suggesting it is not Scribal profile
8.
latum sepelitur, cui successit Willelmus frater eius in uigilia
natalis Domini, more regio ele
uatus in regnum.
Roma mitratus
oco
xlo
Will’ secutus est, ⁊ in
transmarinis partibus quibusdam militiarum probitatibus attemptatis,
statim
rediit. Obiit comes Gospatricus, cui successit Waldeuus filius eius.
Anno moco
xlo obiit pie memorie
Aldredus iiius abbas Rieuall’, cui successit Siluanus
abbas de Dundrainan. Obiit Robertus magistermagister
Robertus.
cius secundus abbas, de Alnewic, ii regis Anglorum.
¶Fredericus imperator hostiliter ad
iuuandas partes secundi antipape id est Widonis Cremensis Ro
mam ueniens eundem
scismaticum scismaticus ⁊ ipse in ecclesiam Sancti Petri, ui ⁊ armata manu
intrusit. Redeunte uero cum exercitu statim pestis mortifera in populum eius grassata
est,
Alpibus exstinctus est, ⁊ ut ossa a carnibus
disiungerentur ⁊ Colonie deferentur totus in aquam
coctus est. Volebant enim
primates sui electi licet non episcopi quantum ad ipsos honorabi
les, quantum ad nos
satis inhonoreas ⁊ fal
Anno mocolxoviiio obiit pie memorie
Gilebertus abbas Cisternensis cui successit Alexander
xus abbas. Obiit Wido scismaticus ⁊ secundus antipapa, ⁊ quidam tertius
antipapa, cuius nomen
ignoratur, qui ⁊ ignorans ignorabitur, eleuatus est. Obiit
Rodbertus comes iustus Lecestrie
⁊ qui iusticia summa uocatur.
Anno mocolxoixo obiit Gregorius episcopus
Dunkelde,
pam Alexand’ ⁊
uenerabilem Thomam archiepiscopum in Galliis exulantem coniuratio per totam
fere
Angliam iussione regis facta est. ¶Hunbaudus prior de Weneloc addux
it conuentum
apud Passelet qui est iuxta Renfriu.
Anno mo
olxxo
humiliter dimisit, ⁊
ipso die Iocelinus prior ei successit. Vill’ rex Scottorum apud
Windlesoure ad H’
regem uenit. Dauid frater eius in octauis pentecostes miles a rege Anglieg is visible under the initial a of Anglie.
kal’ Iunii in die dominica consecrari a Rogero
ursurpatore Ebor’ archiepiscopo, qui in alienam
prouinciam ius ⁊
officium alienum contra canones per regiam ⁊ propriam tirannidem
uiuente
uenerabili Thoma archiepiscopo Cant’ ⁊ in Galliis exulante sibi usurpauit. In
fe
stiuitate apostolorum Petri ⁊ PauPauu corrected to Pauli by
over-writing.
mare
Grecie urbes plurimas ⁊ castella cum suis habitatoribus subuersas obruit Tripo
lim,
Gibellum, Laodiciam, Antiocham, ⁊ castella quam plurima. Sed ⁊ terra genti
lium
eodem terremotu multo miserabilius cum eorum in numerositate periit. ¶Ricardus
cappellanus regis Willelmi consecratus est in episcopum Dulkelde in uigilia Sancti
Laurentii a Ri
cardo episcopo Sancti Andree in cathedrali ecclesia Sancti Andree.
¶Obiit venerabilis
Godricus heremita de Finchalach prope Dun’. ¶Ricardus comes de
Penbroc filius
Gileberti comitis Stranbohe, filius etiam Isabel matertere Malcolmi
⁊ Willelmi regum Scottorum
⁊ bone spei Dauid comitis, cum multa militum ⁊ proborum
hominum copia transfretans uenit
in Hiberniam ⁊ fretus auxilio cuiusdam reguli
illius terre, cuius filiam sibi in matrimonio
copulauerat, ququosdam.
per Dei
prouidentiam tandem obtinuit. ¶Obiit Owein regulus Wallie. ¶Venerabilis
Thomas
Cant’ archiepiscopus a papa Alexandro iam legatus factus circa festum Sancti Andree,
de exilio per regis licentiam rediit in Angliam. ¶Papa Alexander suspendit
Ro
gerum Ebor’ archiepiscopum ab omni episcopali officio, ⁊ Hugon’ Dun’ ⁊ Gilbertum
Lund’ episcopos
⁊ ceteros omnes qui interfuerunt coronatione non canonice Henrici
filii regis.
Anno mocolxxoio O scelus nephandum, O nephas
detestandum, O flagitium ex
ecrandum, O cunctis retro seculis inauditum piaculum
beate memorie Thomas Cant’
archiepiscopus, sedis apostolice legatus primas totius
Anglie, qui iam per sex ⁊ eo amplius
innumerabiles
etiam ibi pro Christi ecclesia perpessus iniurias, utpote infantibus infra annos
ad ubera pendentibus in cunis, illius secundum carnem propinquis ⁊ ceteris omnibus
senibus cum iunio
ribus ab Anglia instante nequissimo regis edicitoedicto.
regem domini pape ⁊ curie Romane necnon Gallicane ecclesie ⁊ maxime pii regis Franciae
Ludovici instantia ad plenum ut putabatur reformata postquam ab eo in osculo pacis
fu
erat susceptus, ⁊ in Anglia cum litteris suis liber abire permissus. A
domesticis, ⁊ sceleratissi
mis baronibus ⁊ detestandis militibus regis, paucis
diebus postquam in suam sedem fue
rat susceptus euolutis seuientis regis ira, ob
creditam sibi a domino papa ut dictum le
gationem ⁊ ob episcoporum suorum
suspensionem, longe magis dissimili ⁊ sceleratiore modo quam
Herodis in Iesum, uel
secundi in Iohanem baptistam, ad mortem contra ius ⁊ fas dampnatus,
in principali
totius Anglie sancte Trinitatis ecclesia, ante sanctum altare beati Benedicti,
innumera
bilium, martyrum, confessorum, uirginum, utpote in tali ecclesia
circumuallatus reliquiis,
quinta die locum suum optinens post natiuitatem
Saluatoris, sicut beatus Thomas
apostolus v die, eandem natiuitatem precedit,
sequenti scilicet die post natale innocentum
sanctis innocentibus in altera uita
copulandus. Sui ipsius imitatus Iesum mortem interfecto
ribus remittens, amputata
fere unius ex clericis suis qui crucem preferabat dextera.
Proh dolor ⁊ sicut
uerus Christi martyr detruncatur, cuius sanguinis effusionis iniuriam
omnibus
linguis inexplicabilem. In carnes impiorum inprimis qui opus abhominabile
perpetrauerunt, preceptum statuerunt, consilium subministrauerunt, assensum
prebu
erunt, demum induces ⁊ sequellas omnes assistentes qui huius
sceleris scelerum, notitiam
antea habuerunt, uindicet quam totiusquantocius “as soon as possible”,
“speedily”.’
comes de Strathern. Obiit Radulfus monachus
de Meylros apud Cuprum in patrem
eligitur, ⁊ a Ricardo episcopo Sancti Andree in purifi
catione beate Marie apud
Coldingham in abbatem benedicitur. Sepulcrum pii patris nostri
dompni Walleui
abbatis secundi de Melros a bone memorie Inger’ Glasguensi episcopo ⁊ iiiior abbatibus ad hoc
uocatis reseratum est, ⁊ corpus
eius integrum inuentum, ⁊ uestimenta intacta anno
xiio
obitus sui, xi kal’ Iunii. Et post sacra missarum sollempnia, idem antistes ⁊ abbates
quos prenumerauimus cum ipsius monasterii uniuerso conuentu, super ipsam
sanctissimi corporis glebam
posuerunt lapidem nouum, id est marmor politum. Et
facta est leticia magna, conclaman
tibus qui aderant ⁊ dicentibus, vere hic homo Dei
est. Pie memorie dompnus Poncius
abbas Clareuall’ in episcopum Clari Montis
eligitur, ⁊ ibidem pastor preficitur, translatus ⁊ as
sumptus de ualle in montem de
Clara Ualle in Clarum Montem de claritate in claritatem
tanquam a Domini spiritu.
Simon de Tonei monachus de Melros olim abbas de Kogeshala in episcopum
Mureuie
electus est, ⁊ adductus. Henricus rex Anglie cum manu ualida ⁊ robore magno
uisitandi gratia in Hyberniam uento ⁊ uelo transpositus, ⁊ transportatus est. Aedwardus
episcopus de Aberden obiit.
ocolxxiio ventus ualidissimus fuit
in die sanctorum Innocentium. Ecclesia Cantuar’ per duos cardi
nales in Franciam
missos reconciliata est ⁊ paci reddita. Simon electus est
episcopus. Originally written est; an
attempt has then been made to correct it to episcopus, before
being underpointed for deletion.
munus apud
Sanctum Andream in Scotia x kal’ Februarii suscepit. Matheus archidiaconus Sancti Andree
ad
episcopatum de Aberden est electus, ⁊ postea iiiito
no’ April’, scilicet in Passione Domine consecratus. Henricus
rex Anglie de
Hybernia post pascha rediit.
Anno mocolxxiiio Papa Alexander tertius,
in capite ieiunii apud Anagniam beatum Thomam
Cantuarien’ archiepiscopum
canonizauit, ⁊ eius memoriam in cathalogo sanctorum scribi instituit, ⁊ diem passionis
ipsius festiuum ⁊ celebrem auctoritate apostolica haberi firmiter precepit. Ipse
autem in martyris memoriam primam
missam astante clero ⁊ populo innumero, more suo
deuotissime cantauit, ⁊ in collecta, ⁊ in secreto, ⁊
postcommunione de eo sicut de
martyre ⁊ pontifice mentionem sollempniter fecit. Et qui uidit ⁊ audiuit
testimoni
um perhibuit. Facta est contentio ⁊ fere inexorabile bellum, inter uentrem
⁊ uiscera, inter patrem ⁊
prolem, inter Henricum seniorem ⁊ Henricumfilium eius iuniorem regem Anglie.c regemd filiuma eiusb Angliee, ita ut puer ipse miles tamen
iam tunc ⁊ rex, obortis
quibusdam molestiis, ⁊ grauaminibus a patre illatis, clanculo noctu ad regem
Francorum patrem suum dictum in lege se citissime transtulit, ⁊ hoc ex consilio matris
sue ut dicebant,
nos nescimus, uiderit ipsipse.
⁊ in custodiam firmam ⁊ securam
ponere. Secuti sunt eum tam de Anglia quam Normannia uiri
potentes ⁊ nobiles ad
bella promptissimi, quorum fretus consilio ⁊ auxilio surgit filius immo filii
in
patrem, ⁊ guerrarum tumultu ⁊ turbine non solum cismarine sed transmarine prouincie
commote in ar
ma ruunt, ⁊ dexteras iungunt ad dimicandum. ¶Rex etiam Scottorum
Willelmus uetera dampna nouo con
flictu resarcire sperans, bella immania per
consilia iniqua contra cognatum ⁊ dominum suum Henricum
regem Anglie instaurat, ⁊
cum ingenti exercitu castra metatus est ante castrum quod Werc nominatur,
⁊ moram
aliquantulum ibidem fecit, sed nichil plus profecit. Profectus autem inde rex magnam
partem Nor
thumbrie Scotti crudeliter igne combusserunt, ⁊ plebem eius ferociter
gladio transuerberauerunt.
Inde ad Carlegium iter recuruant, ⁊ ciu
lato a quibusdem ⁊ significato aduentu fuge se uelociter dederunt. ¶Miracula
magna ⁊ inau
dita per beatum martyrem Thomam archipresulem facta sunt in
Angliam. Tonitruum horribile mugiit,
xvii kal’ Septembris. Tussis
quedam mala ⁊ inaudita omnes fere longe lateque occupauit, in qua
uel ex qua peste
multi mortui sunt. Robertus comes Legrecestrie una cum coniuge sua in
finibus
Sancti Aedmundi captus est ⁊ in custodia artissima positus. Sed ⁊ Flandrensium populus
infinitus
a finibus suis egressus, ut fines Anglie occuparent in eisdem finibus
quibus ⁊ comes cursum fixerunt,
⁊ uitam finierunt. Benedictus Deus qui perdidit
impios, ne perderent pios.
ocolxxiiiio obiit bone memorie Inger’ episcopus Glasgon’ in die purificationis beate
Marie. Kal’ Marcii,
obiit Ascelinus primus abbas de Kinlos in Mureuia. Cui in loco
ministerii huius Reinerius successit monachus
de Meylros. Obiit Osbertus primus
abbas de Ieddewrtha. Cui successit Ricardus eiusdem cellerarius. Iocelinus
abbas
monasterii de Melros numero iiiitus a clero a populo
exigente, ⁊ rege ipso assenciente, ad ecclesiam
Glasguensem presul eligitur, x
kal’ Iunii, apud Pert in Scotia, uir mitis ⁊ morigeratus, uir mansuetus ⁊
mo
deratus. Willmus rex Scotie rursus exercitum Alnewic direxit, immo ipse duxit,
multos fugauit, multos
prostrauit. Henricus rex Anglie senior inter hec tonitrua
Angliam uenit, corde compunctus, animo contritus,
laneis indutus, ⁊ pedibus nudis
incedens cum numerosa presulum ⁊ procerum multitudine sepulcrum beati Thome
Cantuarie in ipso regni ingressu quo cicius potuit inuisit, peccatorum suorum penitens ⁊
pacem deposcens.
ad Richemund
ad Richemund, he forgot
to skip a line and therefore had to erase the first attempt.
ad Richemund cum merore ducitur, ⁊ in custodiam
ad tempus ibi reuerenter reseruatur. Postquam autem
regi Anglie res innotuit,
ipsius imperio in Normanniam transponitur, ⁊ in turri de Faleisio thesaurus
desidera
bilis seruandus reponitur. Dauid comes frater eius iunior cum hec
cognouisset Legrecestriam de qua pug
nabat uelociter reliquat ⁊ sese cum suis ut
potuit in Scociam transtulit. ¶Beatus Bernardus primus
abbas Clarauallis a domino
papa Alexandro tercio in urbe Roma sollempniter auctoriauctoritatur.
logo memoriam eius scribi auctoritate
apostolica constituitur.
Anno mocolxxvo Willelmus rex Scottie cum
suis de custodia rediit ad sua. Iocelinus ecclesie Glasguensissis also in margin.
electus, ex mandato domini pape Alexandri iii in
episcopum consecratus est a domino Eskilo Lundensi archiepiscopo
sedis apostolice
legato ⁊ totius Dacie primate in ClarClareualle.
na die ascensionis Domini a Iocelino episcopo Glasg’
in ecclesia nostra honorifice in abbatem benedictus.
Ecclesia Clareuallis
dedicatur. Reliquie Sancti Bern’ Clareuallis abbatis primi honorifice translate, ⁊ in
ecclesia
locate sunt ea reuerentia que sanctum decuit. Comites ⁊ barones ⁊ omnes
maiores ⁊ potentiores per regnum
Scotie coram rege suo Willelmo ligantiam
fecerunt, ⁊ obsides dederunt, ⁊ episcopi eiusdem regni in uerbo ueritatis
fide
litatem iurauerunt Henrico regi Anglie, ciuitate Eboraco.
Anno mocolxxvio Wiuianus tituli Sancti Stephani in Celie
Monte presbiter cardinalis apostolici sedis legatus Scociam
intrauit, conculcans ⁊
comminuens obuia queque expeditus capere, nec impeditus rapereo. Ricardus comes
cognomine Strangboge in Hybernia obiit. Facta est
contentio inter Walterum abbatem Tironensem, ⁊
Iohannem Kalcoensem de subiectione,
quis eorum uideretur esse maior.
ocolxxviio Fredericus Romanorum imperator ad Christianam deuotionem ⁊ sancti matris
ecclesie u
nitatem rediit, ⁊ Venetiam ueniens domino pape Alexandro iii in ecclesia Sancti Marci reuerentiam quam
debuit ⁊
spopondit, ⁊ impendit, ⁊ in signum fidei ⁊ federis firmi susceperunt se inuicem in
osculo
pacis. Viuianus cardinalis Hybernia rediens apud Castrum Puellarum prelatos
regni Scotie conuocauit,
⁊ in concilio sedit. Rogerus abbas primus de Dri
prior ei ad ministerium successit. Walterus filius Alani
dapifer regis Scott’ familiaris noster diem obiit, cuius beata anima uiuat in gloria.
Anno mocolxxviiio obiit Ricardus
episcopus de Dunkelde, ⁊ Ricardus episcopus Sancti Andree.
Magister Iohannes cognomine Scottus ad episcopatum Sancti Andree electus est.
Sed
rege Willelmo totis uiribus electioni eius renitente, Hugonem capellanum suum regia
fretus
potestate, in ecclesia Sancti Andree ut uoluit episcopum consecrari fecit.
Hinc inde grauis contentio
⁊ periculosa diuioo but no corresponding correction noted. Presumably it
should be corrected to diuisio.
Submersio
Hollandie. Obiit Ada comitissa mater Malcolmi ⁊ Willelmi regum Scott’ ⁊ comitis Dauid.
Obiit pie memorie Laurentius abbas vtus de Melros, uir
mire humilitatis ⁊ mansuetudinis, ⁊ in diuinis
litteris plurimum eruditus. Obiit
Gaufridus abbas de Dunfermelin, ⁊ Walterus de Bidun cancellarius
regis Scott’
ecclesie de Dunkelde electus.
Anno molxxo
vixo Aernaldus abbas
vitus de Melros a domino Iocelino episcopo Glasg’ in
ecclesia nostra bene
dictus est, die epiphanie Domini. Concilium magnum a domino
papa Alexandro iii Rome celebratum est
ad letare
Ierusalem in ecclesia que dicitur Constantiniana v idus Marcii, anno pontificatus
sui xxo. Henricus abbas Clareuallis in eodem concilio
electus est episcopus Albanensis ecclesie, ⁊ a
domino papa Alexandro iii dominica qua vocem iocunditatis canitur post pascha
consecratus est in
ecclesia Sancte Marie que Narcisse appellatur. Obiit Reinaldus
abbabbas.
Adam persona de
Dunbar. Obiit etiam Amfridus abbas secundus de Neubothle xiiii kal’
Septembris
susee-.
[sit]
⁊ Dauid frater suus cum comitibus ⁊ baronibus terre cum exercitu magno ⁊ ualido
perrexerunt in
Ros ibique duo firmauerunt castella, nomen uni Dunscath ⁊ nomen
alteri Eꝥerdouer.
ocoloxxxo obiit Iohannes abbas de
Kalco, Osbert prior Sancti Mac
tebatur inter domum de Melros, ⁊ Ricardum de
Moreu’ super foresta ⁊ pastura inter Galge ⁊ Ledre decisa est
in presentia
Willelmi regis Scott’ ⁊ comitis Dauid fratris sui, ⁊ coram aliis tam ecclesiasticis quam
secularibus
personis innumeris apud Hadintun, dominica media quadragesime ⁊ Dei
adiutorio respondebat monachis
iusticia sua in hac parte, ita uidelicet quod
cartarum suarum merito, ⁊ priuilegiorum Romane ecclesie
auctoritate ipsis
adiudicata est possessio. ¶Venerabilis ⁊ spectabilis scientia ⁊ sanctitate
uir,
Balduinus abbas de Forda in episcopum eligitur Wirecestrie, ⁊ respexit Dominus ad
humilitatem
ipsius, quem licet uite meritum multis pretulerit humilitas tamen
sola in conspectu Domini illum
exaltauit. Nec enim ad mundum respexit sed
despexit, nec captauit quos calcauit honores.
¶Alexis sancte Romane ecclesie
subdiaconus ⁊ apostolice sedis nuncius, ut de facto ecclesie Sancti
Andree uerum
cognosceret regnum Scotie cum Iohanne electo, rege Willelmo uix permittente intrauit,
plurimosque turbauit, ⁊ cor regis ad iram prouocauit. ¶Iohannes Sancti Andree
electus, a domino papa
A’ mittitur in curia confirmatus, sed pro dignitate
ecclesie Sancti Andree ⁊ regis honore, in sede e
piscopali a quibus uellet episcopis
consecrandus, quem Alexis predictus post multa consilia pluraque
grauamina, etiam
excommunicatis quibusdam regis clericis, insuper episcopatu Sancti Andree
inter
dicto, tandem conuocatis episcopis, abbatibus religisiosisque uiris, apud
Castellum Puellarum in ecclesia
Sancte Crucis octauas pentecosten scilicet vi idus
Iunii a Matheo episcopo de Aberden ex mandato domini
pape A’ ad prenominatam sedem
in antistitem, Iohannem magnifice consecrari fecit. Iohannes autem
consecratus ⁊
absque episcopatu se intelligens extimplo pre timore regis ⁊ indignatione
regalium, prouintiam merens reliquit, ⁊ ad tutiora se contulit;
Anno mocoloxxxio obiit pie
memorie Willelmus de Tulosa abbas Cisterciensis, cui successit
Petrus abbas de
Pontiniaco. Ludowicus rex Francie uir pius ⁊ religiosus seculum nequam
despexit,
regnumque suum quod ipse per xliiiior annos strenue
gubernauit, Philippo filio
suo honorifice tradidit. Ille autem postea Deo
inspirante ad ordinem Cisterciensem apud ab
baciam que Port dicitur quam ipse
fundauit humiliter conuolauit, ⁊ eodem anno de corpore
mortis feliciter migrauit.
Willelmus rex Scottorum ⁊ Dauid frater comes eius ad Henricum regem seniorem,
pro
suis negotiis transmarinis partibus se contulerunt; Fulgura ⁊ tonitrua magna ⁊
tempesta
tes ⁊ inundationes aquarum in Anglia per loca diuersa: ¶Miracula multa ⁊
magna apud
Sanctum Aedmundum per beatum puerum Robertum, quem quidam Iudeus
occulte crudeliter neci tradidit.
Similiter apud Huntodinam de alio puero Herberto
nomine noua contigerunt, quem proprius
pater ad stipitem impie ligauit, ⁊ in aquam
que iuxta ipsam uillam decurrit misera
biliter extinxit. ¶Cometa mense Iulio
apparuit. Io
dilatauit, ⁊ Sancti Kentegerni ecclesiam gloriose magnificauit; iii kal’ Septembris
obit
pie memorie Alexander iii papa, pontificatus sui anno xxoiiio. Cui successit Lucius iii
qui ⁊ Hubaldus Hostiensis episcopus. Obiit RoberusRobertus. The archbishop who died in 1181 was in fact Roger de
Pont l’Évêque.oviio;
ocolxxxiio Iocelinus Glasguensis episcopus, ⁊ E’ Maylrosensis abbas, ⁊
Osbertus ab
bas Calcoensis, cum aliis honestis uiris, Romam pro regis regnique
negociis ierunt, causasque
suas Deo opitulante caute ⁊ prudenter peregerunt, sani
⁊ alacres inde ad sua redierunt.
Per ipsos etiam Lucius iii papa, auream rosam
Regi Willelmo Scottorum cum paterna benedictione
transmisit. ¶Henricus rex
seniorsenior rex.
fecit inter regem Philippum Francie, ⁊ comitem Filippum
Flandrensem. ¶Obiit Waldeuus
comes de Dunbar, cui successit Patricius filius eius.
¶Imperator Fredericus nepotem suum
ducem Saxonie Henricum generum H’ regis Anglie
ob suam iniuriam in exilium ire compulit.
Ipse uero necessitate compulsus, cum
suis ad regem H’ in Normanniam tristis ⁊ merens ue
nit, quem rex honorifice
suscepit ⁊ locum ei ad peregrinandum designauit. ¶Multi pis
catores cum nauibus
suis mense Septembri in mari inter Hertelpol, ⁊ Ꝩitebi nocte mi
serabiliter perierunt.
oclxxxiiio Will’ rex Scottorum filiam suam Ysabel, quam genuit ex
filia
Roberti Auenel Roberto de Brus honorifice dedit. ¶Dissensio praua atque
peruersa
orta est inter fratres uterinos filios H’ regis Anglie, per quam multa
mala emerserunt, ⁊ plu
res presentem uitam amiserunt. ¶H’ iunior rex Anglie obiit
anno xiiiio coronationis
sue apud opidum quod dicitur
Martel iiio idus Iunii.
Anno mocolxxxoiiiio obiit Ricardus
archiepiscopus Cantuarie. ¶Henricus rex Anglie
propter ecclesie pacem ⁊ pauperum
Philippo regi Francie licet inuitus suum fecit hominium, ⁊ post pente
costen
prospere uenit in Angliam. ¶Petrus abbas Cisterciensis est electus ad episcopatum de
Araz:
cui successit abbas de Fotenei. W’ rex Scottorum dedit filiam suam Ada
Patricio comiti. Obiit
Simon episcopus Mureuie nostre congregationis
ecclesiam de Melros ⁊ homines de Wedhale super pasturam foreste regis Deo opitulante
coram rege
Willelmo ⁊ Dauid comite fratre suo, ⁊ coram episcopis, comitibus,
baronibus, ⁊ multis aliis probis hominibus, in die
Sancti Luce euuangeliste super
Crosseleige, per Ricardum de Moreuile constabularium regis, ⁊ per alios xii
fideles homines, qui eo die presente rege super reliquias ecclesie nostre cum timore ⁊
tremore iurauerunt ⁊
ueraciter affirmauerunt, quod foresta regis tendit usque ad
uiam que uadit ad occidentem partem ecclesie
beate Marie de Wedhale, ⁊ est pastura
ecclesie de Melros, usque ad terminos de Wedhale, ⁊
usque ad riuulum qui uocatur
Fasseburne, ex donatione trium regum
Scilicet can be discerned dimly as the erased word.
& per iiii siue v Romanorum pontificum
priuilegia firmiter confirmata, ⁊ irrefragabiliter
solidata. ¶
Cantuarie;
ocolxxxovo obiit pie memorie Andreas
episcopus de Catenesse iii kal’ Ianuarii apud
Dunfermelin. ¶Obiit pie memorie
Will’ quondam abbas de Melros, apud Rieuallem. ¶Obiit
Robertus Auenel nouicius
familiaris noster viii idus Marcii. Iste dedit Deo ⁊ Sancte Marie ⁊ mona
chis de
Melros terram suam de Heskedale sicut carta ipsius testatur, cuius beata anima semper
ui
uat in gloria. ¶Eraclius patriarcha Ierosolimitanus, ⁊ prior hospitalis de
Ierusalem cum labore ⁊
merore ad H’ regem in Angliam uenerunt, auxilium ⁊
consilium humiliter ab eo petentes, quos
ipse non tam gloriose ⁊ deuote suscepit
ut decuit ⁊ debuit. ¶H’ rex Anglie comitatum de
Huntedonie reddidit Willelmo regi
Scottorum honorifice ⁊ plenarie sicut ipse habuit
ante guerram, apud Windelesofre.
¶Terremotus factus est magnus mense Aprili per
y in the margin implies Eclypsis.
Bellum fuit
in Galwela, inter Rolandum, ⁊ Gillipatricium, iiiio no’
Iulii, feria quinta in quo plu
res occubuerunt ex parte Gil
bellum
habuit contra Gillecolmum, in quo frater Rolandi occubuit, ⁊ Gillecolmus periit. ¶Obiit
Lucius papa iiius cui successit Vrbanus tercius.
Anno mocolxxxovio in
YHybernie apud ciuitatem que uocatur Dune, inuencio sanctorum corporum
scilicet Sancti Patricii episcopi, ⁊ Sancti Columbani abbatis, ⁊ Sancte Brigide
uirginis. Apud Parisium, obiit Gau
fridus comes Brittannie filius H’ regis Anglie.
Obiit
cessit, Will’ abbas de Pratea. H’ rex Anglie cum exercitu magno uenit ad *CarleolamK in the margin implies Karleolam.
Rolandum mense Augusto, Rolandus autem sub
conductu W’ regis Scottorum uenit ad eum
& fecit ei humagium. ¶Rex Scottorum,
Will’ desponsauit cognatam regis H’ Anglie, ER
MENGARDAM nomine filiam uidelicet
vicecomitis de Bello Monte qui erat filius filie
priori filii Willelmi Bastard, in
capella regis de parco apud Wudestoc, presente rege cum
magna gloria, nonas
Septembris, feria vi luna xviii. ¶Obiit pie memorie Christianus episcopus de
Candida Casa, nonas Octobris, apud Holcultram. Obiit Petrus abbas Clareuall’ cui
successit Guar
nerius abbas de Alba Ripa.
Anno mocolxxxoviio Ricardus
clericus Willelmi regis electus est ad episcopatum de Mure
uia kal’ Marcii die
dominica, ⁊ idus eiusdem mensis in passione Domini consecratus est apud Sanctum
Andream in Scotia, a HVGONE eiusdem ecclesia episcopo. ¶In Brittannia, natus est ARTVRVS
filius Gaufridi comitis iiiio kal’ Aprilis, nocte
scilicet sancte pasche de Constancia filia Margarete
sororis Malcolmi, ⁊ Willelmi
regum Scottorum. ¶Turci Dei inimici Nazaream ecclesiam
Sancte Marie uiolauerunt, ⁊
multos occiderunt, ⁊ magister Hospitalis ibi occisus est cum v
cum lxxx milibus militummilititum.
⁊ Pauli Ierosolimitani regni terram inuasit, ⁊ Tyberiam ui cepit. Contra
quos rex Ie
rosolimitanus cum suis processit ad bellum uersus Tabarum per dietam
unam. Cumque ad e
minentem ⁊ saxosum uenissent locum, ibi uero imminentibus hostibus
undique necessitate
compulsus rex de baronum consilio bellum committere dignum
duxit. In quo loco Sala
dinus rex cum tubis ⁊ infinita multitudine bellatorum in
Christianos qui propter loca saxosa ⁊
inuia pugnare non poterant assultum
fecerunt, ⁊ eos omni bellandi genere im
pugnauerunt ⁊ expugnauerunt. Tandem
Tochedinus Saladini nepos regem
fugam arripientem ⁊ crucem Dominici ligni cepit.
Ceteri omnes fere confracti, capti, ⁊
trucidati, ⁊ uinculis mancipati sunt.
Saladinus statim milicie Templi ⁊ Hospitalis mi
lites segregari fecit ab aliis ⁊
coram se decapitari. Ipse propria manu principem Reinaldum
de Castellione
interfecit, ⁊ fratrum de Templo ut in ueritate dicunt eodem die cctis ⁊ xxx
decollatis, exceptis illis d c qui prima die Maii interempti
fuerunt. ¶Willelmus rex Scot’
cum magno exercitu perrexixt in Mureuiam
contra MacWill’. Cumque rex esset apud opidum
Inuernis cum exercitu, comites
Scotie miserunt suos homines ad predandum, inueneruntque
MacWill’ cum suis super
moram que dicitur Mam Garuia prope Muref, ⁊ mox cum eo pugnaue
runt, ⁊ Deo
opitulante eum cum multis aliis interfecerunt pridie kal’ Augusti, feria vi benedictus
Deus, qui tradidit impios. ¶iiii kal’ Nou’ obiit Vrbanus papa iiius. ¶xii kal’ eiusdem, electus
est Gregorius viii qui
fuit cancelarius, ⁊ ipse dicitur Pannosus secundum interpretationem
abbatis, ⁊ viii kal’ eiusdem consecratus. ¶xvi kal’ Ianuarii obiit Gregorius papa
viiius ⁊ xiiii
kal’ eiusdem electus est Clemens iiiius ⁊ in
crastino consecratus;
Anno mocolxxxoviiio Philippus
rex Francorum, ⁊ H’ rex Anglorum, ⁊ comes Ricardus A
quitanie, ⁊ Philippus comes
Flandrie, ⁊ archiepiscopi, ⁊ episcopi ⁊ comites ⁊ barones, ⁊ populus
innumerabilis
diuitum ⁊ pauperum utriusque sexus nobiles interna inspiratione compuncti signum
salutis deuote, susceperunt. H’ rex Anglie habuit colloquium apud Gæitun post
puri
ficationem beate Marie, cum episcopis, comitibus, baronibus, ⁊ suis probis
hominibus clericis ⁊
laicis de diuersis causis ⁊ negociis, ibique multi crucem
susceperunt licet non pure, ⁊ rex
instituit ⁊ firmiter precepit dare decimas
omnium rerum suarum per Angliam ad succur
sum terre Ierusalem quam Deus redemptioni
nostre preuidit. ¶Henricus cardinalis Albanensis
ecclesie episcopus quondam abbas
Clarauallis ibidem obiit. ¶Ricardus de Morevilla constabu
larius regis W’ ⁊ uxor
eius Auicia ⁊ Will’ heres eorum dederunt Deo ⁊ Sancte Marie ⁊
monachis de Melros
in perpetuam elemosinam terram que Parc dicitur sicut carta ipsorum
testatur,
quorum felix elemosina, semper sit in eterna memoria. Obiit Hvgo episcopus Sancti Andree
apostoli. ¶Siluanus abbas iiii Rieuallis villicacionem suam Deo humiliter ac
simpli
citer resignauit apud Dundreinan.
ocolxxxoixo Aernaldus abbas de Melros
electus est ad curam animarum de
Rieualle, vi nonas Marcii, feria v ⁊ Reinerius
abbas de Kinlos ecclesie nostre monachus electus est
apud Melros in abbatem, x
kal’ Aprilis, feria va, ⁊ Radulfus prior ipsius suscepit
curam animarum
de Kynlos post illum. ¶Rogerus cognatus ⁊ cancelarius regis W’
electus est ad episcopatum
Sancti Andree apostoli apud Pert, idus Aprilis feria
vi. ¶Iohannes de Aragnian in Anagni as r in his exemplar.
episcopi cum multis
episcopis ⁊ diuersis ordinibus prelatis ex autoritate domini pape Clementis iiii
sentenciam excommunicationis tulerunt in audientia duorum regum scilicet Francorum ⁊
Anglorum
⁊ comitis Ricardi ⁊ totius plebis in omnes tam clericos quam laicos, per
quos stacet*c to an r; correct
spelling also noted in the margin by the scribe.
inter predictos reges ⁊ comitem R’ ⁊ iter Ierosolimitanum expediatur, in eos
tanquam in dominice
ac uiuifice crucis inimicos ipsam sentenciam promulgauerunt
prope Feritatem Bernardi ubi
reges suum colloquium fecerunt. ¶Obiit H’ rex Anglie
⁊ dux Normannie ⁊ Aquitanie ⁊ co
mes Andegauie apud opidum Chynum pridie nonas
Iulii, anno xxxv regni sui, ⁊ sepultus
est apud Fontem Eubrardi in abbatia
sanctimonialium ibidem Deo seruientium. Cui successit Ricar
dus filius eius, comes
Aquitanie iii nonas Septembris die dominica apud Londonias magno cum ho
nore
coronatus a Baldewino archiepiscopo cum Cantuarie, ⁊ a
ceteris episcopis ⁊ prelatis Anglie. ¶Obiit Radulfus iius
abbas de Cupro, kal’ Augusti,ES, ii,
p. 320, n. 7 points out that 1 August was a Tuesday (i.e., feria
iii), not a Thursday (i.e., feria v). Perhaps vi has been omitted before kalends;
alternatively, perhaps the exemplar read feria iii not feria v.
Siluanus quondam abbas Rieuall’ vii idus Octobris apud
Belelande, ibique honorifice sepultus est.
¶Obiit Ricardus de Moreuilla
constabularius W’ regis, familiaris noster. Fredericus imperator obiit in flu
mine submersus.
Anno mocoxco W’ rex Scottorum dedit Ricardo regi Anglorum x milia marcas
auri ⁊ ar
genti propter dignitates ⁊ libertates ac honores suos, quos habuit ante
guerram, ⁊ pro Berewic
⁊ Rochesburh, quas H’ rex per xvi annos uiolenter detinuit,
⁊ sic Deo suffragante eius dominationis
⁊ seruitutis iugum graue a regno Scottorum
digne ⁊ honorifice submouit. ¶Philippus rex
Francie, ⁊ Ricardus rex Anglie, ⁊
Philippus comes Flandrie, ⁊ Bald’ archiepiscopus Cantuarie ⁊ plu
res aliis
archiepiscopi, atque prelati, principes ⁊ duces, nobiles ac diuites, ⁊ populus
innumerabilis, regna
ac patrias, ⁊ dignitates suas humiliter pro Christo
relinquentes Ierosolimam profecti sunt, ⁊ usque ad ci
uitatem Messanam in Sicilia
peruenientes, ibique tota hyeme usque ad mensem Aprilem perendina
uerunt. Baldewinus
archiepiscopus obiit apud Acon die Sancti Edmundi, ⁊ Robertus comes Laicestrie antea die
Sancti Egidii obiit languore preuentus in mari Mediterraneo ⁊ apud Duraz Grecie
urbem sepultus est,
⁊ filius eius Robertus comes factus est apud Messanam
ciuitatem Sicilie. ¶Sanguis Iudeorum multis in
locis per Angliam bestialiter
effusus est, ⁊ maxime in Eboraco, ubi se mutuo peremerunt, unde
omnes expulsi
sunt. ¶Dauid comes desponsauit sororem Rannulfi comitis de Cestria
Matildam nomine
dominica prima post assumptionem Sancte Marie.
Anno mocoxcio kal’ Ianuarii, obiit Auicia uxor R’ de
Mereuilla constabularii W’ regis. W’
ditun. Va– Obiit
Baldewinus Cantuarie archiepiscopus nostri ordinis
Glanuile Obiit Robertus comes Leicestrie prope
Brundusum, ⁊ rex Anglie dedit Roberto de Bretoil filio
suo comitatum LLaicestrie.
in Sicilia. –cat.vacat (‘void’). Perhaps the
exemplar noted that this text should be cancelled or erased, but the scribe copied it
into the chronicle anyway (whether intentionally or not). For other examples of vacat, see further down this page in the manuscript.idus rather than nonas.
nus iiius qui ⁊ Iacinctus cardinalis. ¶iii kal’
Aprilis ascendit rex Francie naues suas transfretans
in terram Ierusalem, ⁊ rex
Anglie, ⁊ comes Flandrensis conduxerunt eum cum magna gloria in galeis
suis. iiii
idus Aprilis ascendit rex Anglie naues suas cum exercitu suo, cum cl nauibus terre sue ⁊
vi
Rex Anglie constituit Arturum ducem Britannie heredem suum tam de Anglie quam
deceteris terris suis
si ipse sine prole decesserit, ⁊ hoc sacramento episcoporum
⁊ comitum ⁊ baronum suorum fecit confirmari. ¶
Eclipsis solis fuit in vigilia Sancti
Iohannis Babtiste, ix kal’ Iulii, die dominica hora vi.
Anno mocoxcoiio obiit Ricardus
abbas de Gedewurðe, cui successit Radulfus eiusdem ecclesia
canonicus, iiii kal’
Iunii. Obiit pie memorie dompnus Euerar
written above what looks like an r, but may have seemed to be
read as an n.
successit Gregorius subcellarius eius. Obiit Philppus comes Flandrie in
terram Ierusalem. Post cuius
mortem Phi’ rex Gallorum sine dilatione
propter cupiditatem, de terra promissionis in Franciam reuer
sus est, ⁊ terras,
uillas opida ⁊ castella regis Anglie in Normannia dum esset in custodia imperatoris
contra pacem, ⁊ pactum, ⁊ iustitiam ⁊ iuramentum quod iurauit, inique inuasit,
cepit, ⁊ crudeliter destruxit,
quasi paganus non Christianus.
Anno mocoxcoiiio Will’ rex Scottorum dedit
filiam suam Margaretam Eustatio de Vesci apud Ro
kesb’, quam genuit de filia Adam de
Hythusum. W’ rex dedit duo milia marcas argenti ad
Vacat written in the left margin appears to indicate that
this item should be void.
⁊ monachis de Melros, ecclesiam Sancti Kentegerni episcopi de Hastanedene in
perpetuam elemosinam pro sa
lute anime sue ⁊ antecessorum ⁊ successorum suorum coram
multis testibus sicut eius carta testatur. Cuius beate anima
semper sit in eterna
gloria ⁊ felici memoria. ¶Dunecanus filius Gileberti de Galweia dedit Deo ⁊ Sancte Marie
⁊
monachis de Melros quandam partem terre sue in Karic que dicitur Maibothel, in
perpetuam elemosinam pro salute
anime sue ⁊ omnium parentum suorum coram episcopo
Iocelino, ⁊ aliis multis testibus sicut eius carta testatur. ¶R’-cat in the left margin appears to indicate that this item
should be void, assuming va- has been cropped from the
margin.
multo.
bantur per loca diuersa
ut caperetur ⁊ traderetur, tandem nutu diuino ab hominibus Limpaldidicisim
uncertain to read: dicis stands for ducis, but the scribe evidently treats this as part of the name.
⁊ inuitus quo nollet ducitur, ⁊ in custodia cum merore ponitur,
⁊ postea domino H’ imper
sua potestate per annum ⁊ eo amplius eum reuerenter seruauit donec obsides ⁊
redemptionem redderet. O qualis
⁊ quam miserabilis false dignitatis improuisa
subitaque immutatio! O uariabilis ⁊ instabilis labencium rerum ⁊
dignitatum
infirma debilisque proteccio uel dilectio! O lamentabilis ⁊ flebilis secularis
potestatis, ⁊ proprie uoluntatis
ceca ⁊ feda ambitio uel elatio! Nunc rex, nunc
captiuus, nunc potens, nunc infirmus, nunc diues, nunc pauper, nunc liber,
nunc
captiuus famulus. Erudimini qui iudicatis terram. Venite ⁊ considerate
opera Domini, regem miserum,
superbum humiliatum, diuitem pauperem. Vbi est
gloriatio ⁊ exaltatio tua uana ⁊ inanis humana elatio!
Ecce ut fumus ascendit, ⁊
mox euanuit, ⁊ quasi flos feni emarcuit ⁊ defecit.
ocoxcoiiiio Ricardus rex Anglie iii
idus Marcii die dominica ad uesperam apud Sandwic cum mag
na leticia de captiuitate
⁊ peregrinatione Deo gratias agente uenit in Angliam, ⁊ in octauas pasche
apud
Wintoniam a Huberto archiepiscopo Cantuarie, coronatus est scilicet xv kal’ Maii. Deinde
in ebdomada
ante ascensionem Domini, cum armatorum multitudine in Normanniam
transuectus est. Post cuius transfretationem rex
Gallorum Phi’ obsedit Vernolium,
cum infinita multitudine, ⁊ diuersis bellorum machinis, sed confusus inde
reuertens in Galliam, diuertens Ebroicas ciuitatem combussit, ⁊ ecclesiam episcopalem
cum duobus abbatis, mona
chorum scilicet ⁊ sanctimonialium, ⁊ reliquias loci illius
secum Gallias detulit. Deinde Rotomago cum xx tantum e
quitibus, Robertum comitem
Leicestrie pueriliter egressum in Silua Leonis circa festum Sancti Botulfi cepit, ⁊ apud
Estampes
incarcerauit. Rex Anglie interim Mirabel opidum Gallie cepit, deiecit, ⁊
ad terram prostrauit. Deinde
ueniens Vendomium, regem Francie parantem ibidem
obsidionem fugauit, ⁊ uehicula ipsius cum magnis
opibus ⁊ capella sua cepit iii
non’ Iulii. Post paucos dies LuchesL initially a c or perhaps t.
optinuit, fugientibus custodibus regis Gallie, ignem quem
ipsi apposuerant. ¶Dompnus R’ vii abbas
de Melros, curam pastoralem sigillo suo
abbati E’ de Rieuall’ humiliter assignauit, scilicet xv k’ Octobris, id est
sabbato. Cui successit dompnus Radulfus abbas de Kinlos feria feria ii id est
xiiiixiii in the exemplar.The Chronicle of
Melrose Abbey, p. 72: ‘In the case of Faustina B. IX fos 2–75 the
preservation of this additional material was easy enough if only a small part of
the outer margin was involved: the relevant section was simply retained as a flap
(folded inwards) when the rest of the outer margin was cropped. (On the DVD there
is a close-up image of the flap created to retain an item in the outer margin of
fo.26r on the succession to the abbacy of Coupar Angus in 1194.)’
misit, Ernaldus
prior d[e]
Neubotil successitsuscessit
ocoxcovo obiit Gregorius
episcopus de Rosmarkin, post quem electus est dompnus Reinaldus monachus de Melros apud
Dunfermel’, iii k’ Marcii feria ii qui ⁊ consecratus est, iiii idus Septembris. O
mira Dei dispositio de qua processit talis
electio. ¶Obiit Hvgo episcopus
Dunholmensis v non’ Marcii, feria vi episcopatus sui anno xliii. ¶R’ electus
de
Rosmarkis consecrationis munus apud Sanctum Andream in Scocia iiii idus Septembris die
dominica a dompno Iohanne
episcopo Dunkelde cum honore suscepit. ¶Ecclesia Sancti
Andree apostoli de Pebles dedicata est a dompno Iocel’
episcopo Glac’ iiii k’ Nou’
die dominica. Willelmus rex Scottorum innouauit monetam suam.
Anno mocoxcovio obiit magister Iohannes de
Rokesb’ thesaurarius de Glasgu apud Melros nouicius eiusdem domus
iiii non’ Feb’.
Obiit Willelmus de Moreuilla constabularius regis Scottorum.
Anno mocoxcoviio obiit rex Ierusalem ⁊ FredericusHenricus filius Frederici: see note
in the translation.castra.
Inuernis inter homines regis ⁊ Rodericum ⁊ Thorphinum filium comitis Haraldi. Sed
Deo procurante regis ho
stes in fugam uersi sunt, ⁊ predictus Rodericus cum multis
aliis cesus interiit. Per omnia benedictus Deus qui tradidit impios.
Postmodum
idem rex W’ cum exercitu suo profectus est in Mureuiam ⁊ in ceteras remotiores terre sue
partes vbi Haraldum
comitem cepit eumque in castello de Rokesb’ obseruari fecit,
donec Thorfinus filius eius se pro patre suo obsidem daret.
Iocelinus episcopus
Glasgu’ cathedralem ecclesiam suam quam ipse nouam construxerat pridie non’ Iulii die
dominica, anno episcopatus sui xxoiiiio dedicauit. Factum est nouum opidum inter Don ⁊ AR;
ocoxcoviiio
Scotichronicon, iv, pp. 418–20 (VIII.59,
ll.32–5): Anno sequenti Rogerus filius comitis Leicestrie
consectratus est in episcopum Sanctiandr’ dominica prima Quadragesime. Obiitque
Archibaldus abbas de Dunf’ cui successit Robertus monachus eiusdem. This is
followed by a notice of Alexander II’s birth which has been derived from Gesta Annalia (Chron. Fordun, i, p.
275).s corrected from c by the
scribe.
nocencius. Rog’ filius comitis Leircestrie consecratus est in
episcopum Sancti Andree prima dominica
xl. Obiit Erchinbaldus abbas de Dunfermel’,
cui successit Rob’ de Berewich. Natus est Alexander
filius Willelmi regis Scott’
in die Sancti Barthol’ apostoli, in cuius natiuitate multi gaudebant.
Anno moco
oixo
ix obiit Iocelinus Glasg’
episcopus apud Melros xvi kal’ April’. Obiit Ricardus rex Anglie pridie o
idus
April’. Dompnus Ern’ abbas Rieu’ cessit cure pastorali, cui successit dompnus Willelmus
de Pun
chard’. Iohannes rex Anglie in die Ascenscionis est coronatus. Obiit Hugo
cancellarius vi idus Iulii. Obiit
Matheus episcopus de Aberden xiii kal’ Sept’.
Willelmus Maleuicinus factus est cancellarius vi idus Sept’.
Anno mocco dompnus Willelmus magister conuersorum de
Melros factus est abbas de Cupro xviii kal’ Febr’.
Consecratus est dominus
Willelmus Maleuicinus.
occoio dompnus Hugo abbas de
Neubotil cum humilitate suo cessit officio. Cui suc
cessit dompnus Adam magister
conuersorum eiusdem loci. Magnates terre iurauerunt fidelitatem
Alexandro filio
regis iiiior idus Octobris apud Muchselburg. ¶Iohannes de
Salerno presbiter cardinalis
tenuit concilium suum apud Perth. Ibidemque multa
constituit obseruanda.
Anno moccoiio obiit pie
memorie Rog’ episcopus Sancti Andree. Cui successit episcopus Glasg’ Willelmus
Ma
leuicinus. Iohannes de Salerno apostolice sedis legatus profectus in Hyberniam
dompnum Radulfum abbatem
de Melr’ fecit episcopum apud Dunum. Cui in regimine apud
Melros successit dompnus Willelmus abbas
de Cupro. ¶Consecratus est dompnus Rad’
Breccensis episcopus. Translatus est dominus Will’ Maleuicinus de Glasgu
ad
Sanctum Andream. ¶Predictus apostolice sedis legatus apud Melros honorifice susceptus,
per l noctes ⁊
amplius commoratus est, maxime ut controuersiam inter monachos de
Kelcou ⁊ monachos de Melros pa
cificaret, qui utrique parti bene pollicitans nulli
satisfaciens, quamplurima dona scilicet auri ⁊ argenti, necnon ⁊
equorum
plurimorum ab utraque parte auferens nulli quicquam commoditatis conferens litem
penitus indeterminatam
reliquid.
Anno moccoiiio
Scotichronicon, iv, p. 432 (VIII.64, ll.26–34): Anno domini mo cco iiio obiit apud Neubotil pie recordacionis
Johannes episcopus Dunkeldensis ... Cui ad Dunk’ successit Richardus de Prebenda
clericus et cognatus domini regis Willelmi. Obiit eciam Richardus episcopus de
Moravia, cui succesit Bricius prior Lesmaago, et Osbertus abbas de Kalco, cui
successit Gaufridus prior eiusdem domus. Hoc anno Johannes rex [Anglie] in Angliam
tristis, terris suis et castris satis ignominiose amissis… Note that Anglie has been deleted in MS C of Bower’s Scotichronicon: see Scotichronicon, iv, p. 432, n.
c.
clericus ⁊ cognatus domini regis. Obiit Ricardus episcopus de
Morauia, cui successit dompnus Bricius prior de Lesmahagu.
Obiit Ernisius abbas de
Ruford. Obiit Osbertus abbas de Kelchou, cui successit Gaufridus prior eiusdem
loci.
Angliam terris suis &
castris transmarinis ignominiose satis amissis.
Anno moccoiiiio
Scotichronicon, iv, pp. 434–6 (VIII.65, ll.32–5,
ll.52–5): Obiit Alanus filius Walteri dapifer regis Scotorum, et
[comes] Duncanus comes de Fife, cui successit Malcolmus filius eius qui postea
Culros fundavit. Hoc anno vii episcopi Christiani in Terra Promissionis
renunciaverunt fidei Christiane... Hoc anno magnanimus Johannes de Curcy
Hibernicus per fraudem suorum ab Hugone de Lasci homine ipsius Johannis captus est
proditorie. Note that comes preceding Duncanus has been deleted in MS C of Bower’s Scotichronicon: see Scotichronicon,
iv, p. 434, n. d.
Alienor. Danecastria in uigila pasche funditus
combusta est. Obiit comes Duncanus. Obiit Godefridus de
Luci episcopus Winthonie.
Septem episcopi in Terra Promissionis renunciauerunt fidei Christiane. Baldewinus comes
Flandrie factus est imperator Constantinopolitanus. Iohannes de Curci per fraudem
suorum ab Hug’ de Lasci captus est.
Obiit Petrus abbas de Weborn apud Vacell’.
Obiit abbas Alexand’ de Sautreia.
Anno moccovo
Scotichronicon, iv, pp. 434–6 (VIII.65, ll.31–2,
36–40): Due plene lune vise sunt adhuc de clara die... Quo in anno
comes de Huntyndon David fecit homagium nepoti suo Alexandro filio Willelmi regis
Scocie. Gelu magnum horrendum et diuturnum oves et boves et feras silvestres
ubique terrarum stravit. Obiit Radulphus abbas de Jedwod, cui successit Hugo prior
de Restinoth.
due lune simul in firmamento eiusdem quantitatis quarum
cornua ex una parte coherebant ex altera separatim
fluctuabant, sed tandem
conueniebant. ¶Gelu magnum ⁊ horrendum ⁊ diuturnum oues ⁊ boues ⁊
equos siluestres
ubique terrarum strauit. Muri Rothomagi ab hominibus regis Francie solotenus prostrati
sunt.
Obiit Hubertus archepiscopus Canthuarie iii idus Iulii. Obiit Rad’ abbas de
Iodewrth vii idus Augusti.
Anno moccovio
Scotichronicon, iv, p. 436 (VIII.66, ll.1–5): Anno domini mo cco vio Richardus de Kane factus est abbas de Kalko.
vii kal’ maii cecidit nix in tanta quantitate quod vix non videntibus persuaderi
potuit. Obiit Willelmus abbas de Melros, cui successit Patricius prior eiusdem
domus.Caue (Cave). In PoMS, he is de Cane:
https://www.poms.ac.uk/record/person/756/ [accessed 20 Feb 2023].
xixa
possit persuaderi. vi idus Maii obiit Willelmus Blesensis episcopus Lincolnie. Obiit
comes Arald. Obiit dompnus Will’
ix abbas de Melros vi idus Iunii, factus est
dompnus Patricius supprior de Melros abbas eiusdem loci.
occoviio
Scotichronicon, iv, p. 438 (VIII.66,
ll.32–6): Obiit Johannes episcopus Aberden’, cui successit Adam de
Carale clericus dominus regis. Obiit eciam Patricius abbas de Melros, cui
successit Adam prior eiusdem. Et Florencius episcopus Glasguensis de licencia
domini pape cure sue resignavit, ad quam electus est Walterus capellanus
regis.
dompnus Patricius x abbas
de Melros, cui successit Adam prior eiusdem loci. Florencius electus Glasguien’
licencia domini pape cure sue renunciauit. Will’ episcopus Sancti Andree in transmarinis
partibus moratus est. Ranulfus
de Sules occisus est in domo sua a domesticis suis.
Combusta est magna pars Rokesburch accidentaliter.
Walterus capellanus domini
regis electus est in episcopum Glasguiensem v idus Decembris. ¶Apparuit angelus cuidam
sancto heremite ⁊ dixit ei hec uerba, excitaburexcitabitur.
grex semper ad cumulum. Alleuabuntur uirge pastorum, ⁊ onus eorum erit
in solacium. Non modica lues nubes in
cipiet pluere quia natus est
immutator seculi.
occoviiio
Scotichronicon, iv, p. 438 (VIII.66, ll.38–41, 54–5, 57–9):
Anno domini m o cco viiio xv diebus ante
Pascha interdicta est Anglia. Defuncto enim archiepiscopo Cantuar’ nomine Huberto
Walteri monachi magistrum reverendum suppriorem Cantuar’ et rex Johannem Gray
episcopum Norwicensem … Papa vero regi scripsit pro dicto magistro Stephano in
multis eum commendans … totum regnum Anglie supponit interdicto ita ut neque
privatim neque publice alicubi celebraretur nec morituri communionem nec mortui
haberent sepulturam; and Scotichronicon, iv, pp.
442–4 (VIII.68, ll.13–16): Anno domini m o cco viiio obiit
Richardus abbas de Kalco cui successit Henricus prior eiusdem domus; et Walterus
electus Glasguensis de mandato pape in Commemoracione Animarum [apud Glasgu
consecratus est]. The final four words have been added subsequently in the
text hand in MS C of Bower’s Scotichronicon.c
mense Marcio
xv diebus.d mensea Marciob ante pascha interdicta
est Anglia. Hac de causa. Defuncto Can
tuariensi archiepiscopo scilicet Waltero
Huberto, facta est dissensio inter regem ⁊ monachos de electione pontificis, alium
rege alium monachis eligentibus. Cum autem plures monachorum uenissent Romam pro causis
singulorum electorum apostolicus
dissensionem eorem audiens cassauit elecciones
singulorum precipiens vt de nouo canonicam facerent eleccionem
coram ipso, ⁊
elegerunt magistrum Stephanum de Langetun, ⁊ scripsit pro eo regi Anglie commendans ei
personam
eius, vt eum reciperet. Rex autem grauiter offensus tum quia cassata est
eleccio eius, quia tumtum quia (which matches the tum quia earlier in the sentence).
serat contra promissionem suam fecerant iurauit quod nunquam predictum
Stephanum reciperet. Papa uero diu sustinuit
scribens ⁊ exortans regem, sed nichil
exortando profecit, vnde sicut predictum est terram suam interdixit, ita ut nec
priuatim nec publice cantature,cantaretur.
¶Obiit Philippus Dunhelmensiso above the first e is not clear.
autem
remanentes non multo tempore post propter
o kal’ Iulii.
¶iiiio idus Sept’ feria iiiia
nouum cimiterium de Driburc de
Andrei.
consecratus est in die commemorationis fidelium animarum;. Adam abbas de Alnewic
depositus est vo idus Decembris;.
Anno moccoixo Iohannes rex
Anglie mandauit Willelmo regi Scot’ vt ei occurreret apud Nouum Castellum,
&
obuiauerunt adinuicem Boyeltun. Rex itaque Scotorum Willelmus processit ⁊ rex Anglorum
uenit usque
ad Norham ixo kal’ Maii, feria va ⁊ tam in reditu quam in transitu hospitatus est in Alnewic
propriis expensis, ⁊
habuerunt colloquium ambo reges apud predictum castellum ⁊
infecto negotio abinuicem discesserunt;. vio kal’
Mai.
Rad’ sacerdos de Dunbar accepit curam de Heccles. Obiit episcopus Iohannes Candide Case cui successit Walterus
camerarius Alani filii Roland. ¶Obiit magister Randulfus archidiaconus Sancti Andree,
cui successit magister
Laurentius officialis. ¶Alanus filius Rolandi duxit filiam
Dauid comitis fratris regis Scotie in uxorem. ¶Data est licencia
a domino papa in
abbaciis per Angliam, semel in ebdomada diuina celebrare officia, uoce submissa, ianuis
clausis, ex
clusis secularibus;. ¶Circa festum Sancti Iacobi rex Anglie ⁊ rex Scocie
cum exercitibus suis adinuicem occurrerunt, vbi pacem
inter eos pepigerunt. Ita
tamen quod rex Scottorum regi Anglorum duas filias suas dedit maritandas cum xiii
millibus librarum,
⁊ cepit licenciam subuertendi castellum quod erectum fuit
contra Berwic quod ⁊ factum est. Et pro pace tenenda dedit ei obsides
filios
proborum hominum terre sue, ⁊ facta est contra uoluntatem Scottorum. ¶Circa festum
Sancti Martini uenerunt duo episcopi scilicet de
Salesbir, ⁊ de Rouecestria, in
Scociam, quorum alter apud Kelchou commoratus est scilicet Salebiriensis, alter autem
apud Rokesburc, uterque propriis expensis. Quibus venerabilis rex Scocie honoris gratia
dedit octoginta celdras frumenti, ⁊ lxvi
de brais, ⁊ octoginta de auena.Scotichronicon, iv, p. 444 (VIII.68,
ll.29–36): …venerunt in Scociam episcopus Salesbirie commorans
apud Roxburgh et episcopus de Rouecestire commorans apud Kalco, quibus rex
Willelmus curialiter dedit octoginta celdras frumenti et sexaginta sex celdras de
brasio et octoginta de avena. Quo in anno Alanus de Galweia filius Rotholandi
duxit in uxorem Margaritam filiam David comitis de Hontingtona [apud Dunde], et
obiit Johannes episcopus Candide Case, cui successit Walterus camerarius Alani
filii Rotholandi… Note that apud Dunde has been added
subsequently by the text hand in MS C of Bower’s Scotichronicon.
occoxo
Scotichronicon, iv, p. 456 (VIII.72, ll.47–54): Hoc eciam in anno obiit Richardus episcopus Dunk’; et Johannes rex
Anglie totam fere Hiberniam sibi subjugavit, monachis quoque precipue ordinis
Cisterciensis multa mala irrogans. Judeos per Angliam perimens, quosdam fame
perdens, quorundam oculos eruit ita ut ostiatim in nomine Jhesu Christi panem suum
mendicarent. Similiter et in hoc tempore fecit Philippus rex Francie, ita quod
militibus suis terras suas et cartas quas Iudeis impignoraverant absque fenore
restituit.
burc custodie mancipatur, propter
sedicionem quam contra regem suum ⁊ dominum machinatus est, ut infamia narrando
clamat, qui ad festum Sancti Martini se redemit. ¶Mense Iunio Iohannes rex Anglie
congregato exercitu Hyberniam
sibi subiugauit. Rediens autem de Hybernia monachos
Cistercienses in multis expoliauit; A Iudeis autem quicquid
fere habebant
auferens, eosque a domibus suis excludens, quibusdam oculos eruens, quosdam fame
perdens,
omnes in tanta necessitatisnecessitates.
hostiatim uictum mendicabant, ⁊ famen passi sunt ut canes ⁊ circuierunt ciuitates
ut preostenderetur ad litteram quid de illis uenturum sit spiritualiter, teste propheta qui dicit,
per
possunt
Iudei carceribus manciparentur edixit. Quod
cum factum est usque adeo eos in omnibus apporiauit, vt nec sibi
ipsis possent
subuenire. Necnon ⁊ militibus suis terras suas ⁊ kartas quas Iudeis inpignorauerant
absque fenore restituit, ⁊ diuites dimisit inanes. Eodem autem anno conuocatis
Parisius
archiepiscopis ⁊ episcopis ceterisque praelatis totius ecclesie
Gallicane cum omni uniuersitate magistrorum ci
uitatis maximum ibidem celebratum
est concilium, precipue contra supersticiosos ⁊ hereticos
qui ⁊
domos uiduarum penetrauerant, ⁊ maximam innocentum multitudinem sacram
scripturam sinistra
interpretacione docendo latenter seduxerant, quorum errores
plus expedit reticendo dolere, quam
recitando docere. Qui in eodem concilio de
heretica prauitate conuicti sunt, ⁊ de nefanda secta
magistri Amauri, cuius ossa
ibidem audientibus omnibus ⁊ uidentibus ut ceteri metum habeant
ab omnibus
archiepiscopis ⁊ episcopis excommunicata extra sacrum cimiterium proici iubentur; ⁊
ipsi heretici
xv diebus ante natale Domini in campis iuxta capellam Sancti
Honorati coram omni populo sunt degradati,
⁊ laicorum custodie mancipati, qui ⁊
post triduum precepto domini regis igne consumpti sunt, qui tanta perti
nacitate
obduruerunt quod nec sonitum nec tinnitum in flammis emiserunt. Quos laici Papelardos
appella
uerunt. Magister autem Robertus de Curcun uir uite uenerabilis ⁊ in omni
doctrina perspicuus, cui a domino papa,
cum ceteris dignitatibus suis data est
cura summa predicacionis in Galliis, predictos pseudo prophetas a princi
pio omni
studio persecutus est, eosque Almaricanos a predicto Almarico denominauit, uel Godinos a
Godino,
heresiarcha eorum qui etiam pa
pari was originally intended.
carceri sunt mancipati, prius tamen degradati, a sacris scilicet ordinibus, ⁊ ita factum
est quod in illo anno maxima excitit
tam Iudeorum quam hereticorum persecutio.
¶Laodouicus filius Philippi regis Francie miles a patre /\ factus
est cum
ingenti gloria ⁊ exultatione apud Sanctum Licium die Sancti Iohannis
Babtiste.
Anno moccoxio in die Sancte Marie Magdalene Iohannes archidiaconus Laodonensis electus est
in episcopum de Dunkelden.
Obiit Willelmus decanus de Cuningham. ¶Uigilia
Sanctorum Petri ⁊ Pauli Willelmus de Bois factus est cancelarius domini re
gis
Scocie;. Rex Anglie firmatis castellis in Wales eam sibi subiugauit;. Obiit domnus
Warinus abbas Rieuall’,
cui successit dompnus Helias cellerarius eiusdem domus;
Tres abbates scilicet de Fontibus ⁊ de Furnes, ⁊ de Cald
benedicti sunt a domino R’ Dunensi episcopo apud Melros, ipso die Sancte Lucie,
sed ⁊ alii duo abbates eodem anno ibidem
ab eodem benedictionis sue munus
acceperunt;. Eodem autem anno facta est vniuersaliter in omni regione strages
hominum innumerabilis, incipiens ab oriente nec desinens usque in occidentem. Factum est
enim quod cum
Otho uir inter omnes coeuos suos prosapia preclarus, in omni acie
miles statura eminentissimus, in omni
exercitu milicia propugnator probatissimus,
a domino papa in imperatorem promotus, inunctus, ⁊ coronatus, in
numeras orientalis
plage sibi subiugasset prouincias cede tamen prius in estimabili peracta nec adhuc
humano
dignitates comminuens proprias possessiones ab ipsa
uiolenter nisus est extorquere.
insaciabilis
ambitionis ingluuies, que quanto maiora deuorat tanto lacius hiando
inextinguibili semper noua deuorando eiulando deposcit. O quam inproba
terrene dig
nitatis auiditas, que nusquam honoris terminos attendens, semper ad
alcioris magistratus
apicem posse conscendere suis fautoribus pollicitans, eosque
infra omnium uiciorum spurcicias
latenter precipitans, manus plusquam sacrilegas
in Deum etiam porrigere compellit. Hec ⁊ hiis similia non
solum in predicto, sed
etiam in omni qui presumtuose in sancte matris ecclesie possessiones manus extollit
uiolentas de facili possunt comperiri. Quid plura? Apostolica in eum publice ⁊
inpropatulo lata est
sentencia, qua promulgata ex decreto domini pape nouus
imperator substitui edicitur. Sed quo fine
uel qua lege hec nimis inproba litis
contestatio fuerit dir
series planius declarabit. Eodem etiam anno accidit quod cum iam per quinquennium
uel amplius
catholice
fidei religionem manifesta persecutione inpungnauerant ex persuasione apostolice
ammonicionis ⁊ uirtute uerbi diuine predicacionis, sed ⁊ principaliter ex gratia diuine
inspirationis
unanimiter contra predictos diuine legis derisores non modica turba
fidelium in partibus coadunata
est Tholosanis, que diuine uirtutis dispositione in
acies dispartita pugna campestri qualem non meminit
etas presenciumpresencia, influenced possibly by
infidelium.
nodeno, Septembrique
die quarta post festa Marie, sub duce Christianissimo ⁊ comite inuictis
simo Simone
dicto de Munford, uel de Rocheford, qui eosdem a principio uehementissimo
feruore
persequtus est. Hac etiam uix finita ⁊ cassata perturbatione ⁊ ecce recens subrepit
Christianorum ali
unde persecutio. Inpetuosa enim ⁊ ignominiosa, turba paganorum cum
classe non modica per litora
Hyspanie applicuerat qui ⁊ Christianos ad
proeliandum inuitauerunt. In quos rex magnanimus cognomine
tamen rex paruus cum
commilitonibus suis insurgens uirtute diuina fere omnes conquassauit. Uix enim rex ⁊
princeps eorum dictus de Mairhoc cum maxima ignominia uiuus euasit. ¶Rex autem
Gallie terram
regis Anglie in transmarinis partibus sibi subiugando non modicum
sanguinem effudit. Consimilem
autem stragem rex Anglie terram Hibernie ⁊ Wales
sibi subiugando perpetrauit. Sed ⁊ rex Scotie filium
MacWillelmi, Guthred scilicet
persequendo, propriosque seductores destruendo, multorum cadauera inanimata
reliquit.
Anno moccoxiio exiit a summo pontifice Innocencio generale
mandatum in omnem
Christiane professionis regionem, ut omni cessante excusatione
uniuersi ecclesiarum pastores
ad terminum prefixum scilicet anno moccoxvo kal’ Nouembris Rome congregarentur, generale
concilium ibidem
celebraturi, exceptis paucissimis qui communi consilio in unaquaque pa
tria ob
animarum custodiam remanerent. Ipse autem pastores interim omni sollicitudine uerbum
uite predicarent, ⁊ infirmos in fide confirmarent, confirmatos animarent, sed ⁊
sancte crucis
signaculo consignarent in subsidium sancte terre repromissionis,
quam tunc temporis Saraceni
nimis inprobe ⁊ inde
regionem, quorum duo missi sunt, unus in Angliam ⁊
reliquus in Franciam, in Angliam
sedis
apostolice presbyter ⁊ cardinalis, ⁊ totius Francie legatus ⁊ arbiter constitutus, ut
sancte conuersa
tionis exemplo ⁊ catholice predicacionis ministerio utramque
regionem, illustrarent. Item, omnes Christi
anos publicos usurarios, ⁊ publicas
meretrices, ⁊ ceteros sancte religionis derisores ad ammonitionem
predicti
magistri Ro abstulit rex Francie a ciuitatibus suis uniuersis. Item Alexander filius
Willelmi regis
Scott’ in Angliam profectus Lundonias a rege Anglie militarem
ordinem accepit, anno etatis sue
xoiiiio viiio idus Marcii, ad letare
Ierusalem. Miles itaque honorifice effectus, cum utriusque regni
applausu ⁊
congratulatione ad propria est reuersus. Item, in illis diebus surrexit in Anglia mire
audacitatis homo ⁊ abstinencie, Petrus nomine, qui nescio quo spiritu futura
predicens ipsi
regi Anglie crudelitatem suam aduersus ecclesiam de die in diem
improperabat, ⁊ quiaQuia underlined, probably by a
later scribe.
honorem regni ⁊ nomen regium esset amissurus
coram facie sua clamitabat, quod quidem in
magna parte postmodum euenit ut
sequens annorum series declarabit.
Anno moccoxiiio obiit Reinaldus, episcopus Rosensis, quondam monachus Melrosensis, ipso die
Sancte
Lucie, post cuius obitum electus est magister Andreas de Mureuia, qui
renuens episcopari,
quesita licencia a domino papa tante dignitatis honorem
humiliter resignauit, loco
cuius subrogatur Robertus capellanus domini W’ regis
Scott’.; Dompnus Adam abbas de Melros
electus est ad curam episcopatus Cathensis
no’ Augusti.; Dompnus Ernaldus abbas Cistercii electus est ⁊
consecratus in
archiepiscopum de Narbon. Hic omni studio uerbum uite predicando, fidem Christi
confir
mando, Albigenses persequendo eorum sectam destruxit; cui successit dompnus
Ernaldus
abbas de Fonte Iohannis;. Dompnus Wido abbas Clareuallis diutino rigore
ordinis lassatus
⁊ nimia senectute aggrauatus que ultra tenere non potuit
sigillum eiusdem domus ⁊ pre
lationem Deo ⁊ ordini resignauit, qui paucis
interuenientibus diebus in uenerabili etatis
maturitate ex hac luce migrauit., cui
successit dompnus Conradusn and a are blotched, perhaps in an attempt to correct or clarify.De Braiba’ was added in the margin here
(Scribal profile 67), though it is not clear whether this was as a signpost or to be
considered part of the sentence.
Dompnus Adam abbas de Neubotil; suo cessit officio,cessit officio
suo.
dompnus Alanus subprior
de Melros.; ¶Obiit pie memorie magister Willelmus de Montibus cancel
larius ecclesie
Lincolnensis post pascha, cuius corpus anno sequenti reddita Christianitate
per
Angliam in ecclesiam Lincolnensem est translatum, ibidemque cum debita reuerencia est
tumulatum.
occoxoiiiio consecratus
est predictus A’ abbas de Melros in episcopum Cathensem a domino
Willelmo
Maleuicino episcopo Sancti Andree, mense Maio, die Sancti Mamerti episcopi, cui
suc
cessit dompnus Hugo de Clippestun monachus eiusdem domus idus Maii. ¶Pie
re
cordationis dominus Willelmus rex Scott’ uiam uniuerse carnis aggrediens,
suo in summa pace permanente, felici exitu
migrauit ad Dominum, anno regni sui
xloixo ⁊ etatis sue lxxoiio, ii no’ Decembris. Dominus Alexander filius predicti Wil
regis cum non modico agmine mangnatum ad Sconam profectus, ibidem tam
hono
rifice quam pacifice, more regio, ⁊ digna celebritate regni Scott’
guberna
cula suscepit, anno etatis sue xviio, viiio idus Decembris. Dompnus Willelmus
celerarius de
Melros electus est in abbatem de Glenlus. Dedicata est ecclesia Sancte Ma
rie de
Hawic a domino A’ episcopo Cathenensi iiii kal’ Iunii. ¶Dompnus abbas Cisterciensis
den no’ Octobris, post quem electus est Hugo
dictus de Sigillo. ¶Dompnus Alanus abbas de Neubotil humili deuotione ad propriam domum
suam rediens curam regiminis in
capitulo resignauit viii kal’ Iunii, ¶
cui successit dompnus Ricardus celerarius
eiusdem domus. ¶Intrauit magister
Stephanus archiepiscopus Cantuarium in Angliam inter pascha
& pentecosten
exultantibus omnibus ⁊ dicentibus, benedictus qui uenit in nomine Domini
¶Cessauit
interdictum in Anglia circa kal’ Iulii. ¶Missus est in Angliam quidam
ex clericis
domini pape Pandulfus nomine ut cor regis emolliret ⁊ ad satisfactionem congruam
suaderet, qui compacta nec peracta pace Romam rediit. In cuius reditu missus est ⁊
alius uir
quidem magne opinionis nomine Nicholaus professionep altered from s by the
scribe.
sedis
penitentialis, ad hoc quidem missus ut prolocutam formam pacis legationis sue
autoritate confirmaret, ⁊ congrua satisfactione suscepta ipsum regem ab anathema
tis
uinculo absolueret. Interim autem Philippus rex Francie haut dubium quin diuina
dispo
sitione excitatus aduersus eum cum omni impetu exercitus sui insurgens etiam
usque ad
mare Anglicum peruenerat. Sed ⁊ supradictus P’ simplex propheta in faciem
regis inpropria
exaggerauit ⁊ regie dignitatis amissionem constanter predicauit,
⁊ quia filius
bone mulieris post eum regnaturus esse,
de domino Philippo sancte
matris ecclesie filio arbitramur. Tam multiplici igitur
terrore perterritus in aduentu supradicti
cardinalis, Deo ⁊ sancte matri ecclesie
Romane ⁊ summo pontifici humagium suum ⁊
regni sui subiectionem perpetuam mira
mansuetudine in manibus legati offerebat
ad cuius subiectionis testimomium ⁊
humagii recognitionem redditum annualem
iii pro Hybernia.
se ⁊ omnes heredes suos exibituros tam ipse quam magnates terre sue
tactis etiam sanctuariis
pepigerunt. Additum etiam est in iuramento quod plenam
faceret restitutionem omnium quecumque
ab initio interdictionis terre sue ab
ecclesiis ⁊ ecclesiasticis uiris personis extorserat,
et quod terram
suam a domino papa quasi summo rege inposterum teneret. Rex igitur hec
ndam exibuit. Per omnia benedictus Deus fortis ⁊ potens qui
superbiencium colla sibi subiu
gare ⁊ obduratorum corda nouit cum uoluerit ad
penitentiam uocare. Rex tamen non dum
intelligens se nomen regium, ⁊ pristine
dignitatis honorem amisisse sepe dictum
P’
simplicem crudeli morte interimi precepit, quod amarissime postmodum se fecisse
pe
nituit, ut inferius declarabitur. ¶Commissum est prelium campestre inter
Philippum regem
Francie, ⁊ Othonem quondam imperatorem Alemannie, die dominica
proxima post festum Sancti Iacobi
eo anno vi kal’ Augus’. In Flandriis, inter
Tornacum ⁊ pontem de Bouines. In illo autem conflic
tu prout scripsit dompnus H’
abbas de Vrsicampo, dompno A’ abbati Cisterciensi capti sunt ex parte
Othonis,
comes Flandrie, comes Bolonie, comes Sale
Capti sunt etiam barones ⁊ baronum filii de Flandria,
de Alemania, meliores ⁊ nobiliores omnes
milites egregii in acie prouocantes quos
ipse abbas numerando nominauit, fere sepcies xxti. Ex
parte Othonis erant xxxm equitum ⁊ ccm peditum, numerus militum captorum cctixxti. Interfectorum militum
lxx peditum interfectorum
iiiama. De Francis autem
tres milites tantum. De rege autem Francie uerum est
quod de equo deiectus corruit
inter inimicos suos crudelissimos qui nichil aliud siciebant quam
eius sanguinem.
Sed diuina miseratione ⁊ ut ipse postmodum confessus est Cisterciensis ordinis apud Deum
intercessione protectus, ⁊ uirtute militum suorum quorum quidam super corpus
ipsius interfici se permiserunt,
suum reiectus
illesus euasit. Nec pretereundum est de comite de Bolonie, cuius seditione totum
bellum iniciatum est, quod cum coram rege Francie prostratus ueniam precaretur, ⁊
dicer
et se nichil in regem deliquisse ad hoc uerbum rex indignatus exprobrauit ei
omnia
beneficia que illi sepe contulerat, ⁊ quomodo semper mala pro bonis ipse
reddiderat, ⁊ fremens
in eum tace inquit, quia per ossa Sancti Iacobi faciam tibi
oculos erui, ⁊ scies quia me uiuente
de carcere non exibis. Iuramento etiam
custodes constrinxit, quod nec propter mandatum, nec
propter litteras redderent
eum nisi in manibus eius. Denique in trunco grandi fecit duas ca
tenas grossas ⁊
grandes infigi, quibus ligatus comes uelit nolit factus est Perrone castellanus.
occoxvo dompnus Conradus abbas Clareuallis
uisitationis sue gratia in Angli
am
dinis rigorem multa dura ⁊ aspera constituit obseruanda.
¶Dompnus Helyas abbas
Rieuallis suo cessit officio, cui successit dompnus Henricus
abbas de Wardona vi idus April’.
¶Electus est in abbatem de Wardona dompnus
Rogerus magister conuersorum eiusdem domus iii k’ Maii.
¶Intrauerunt in Moreuiam
hostes domini regis Scocie scilicet Douenaldus Ban
⁊ Kennauh mac Aht ⁊ filius cuiusdam
regis Hybernie cum turba malignantium copi
osa. In quos irruens Machentagar hostes
regis ualide prostrauit, quorum capita detruncauit,
& nouo regi noua munera
presentauit xvii k’ Iulii, propter quod dompnus rex nouum
fit priore is a
poem. For a more intuitive layout of the text in verse form, see Stevenson, Chronica de Mailros, pp. 117–19.
dictu dicitur tale quis audiuit, nam preesse capiti corpus
concupiuit, regem suum regere
populus quesiuit. Causa tamen multiplex illud
exigebat, nam rex mores optimos regni
peruertebat, iura, leges, subditos, recte
non regebat, quicquid erat placitum summum ius cre
debat. Proprios indigenas nimis
deprimebat, barbaros rutarios, illis preponebat, he
redes legitimos, obsides,
perdebat, quorum aduenticius terras possidebat. Regis ad collo
quium milites citati,
caute sibi precauent ueniunt armati, iurant unanimiter iam se
nolle pati amplius
tyrannidem regis tam ingrati. Die primo ueniunt iuri parituri, rex
uenire distulit
nolens stare iuri, diem ponit alterum temporis futuri, nec uenit, sed
o idus Maii ad
Norhamtun.\
plenam, ⁊ exhibeat certam cautionem,
pacis ad perpetuam conseruacionem. Humagi
um quod fecerant reconsignauerunt, et
barones militum causam susceperunt, hinc in septem
acies sese diuiserunt, terras,
urbes, predia, castraque ceperunt. Horum terras complices regis
uastauerunt, hinc
⁊ hinc quamplurima mala peregerunt, et dum sic diucius sibi aduer
santur, fiunt
homicidia, census dissipantur. Leges tandem pristinas regni sicientes,
in prato de Stenes.\/\
districte super hac
regem conuenerunt. Formam pacis renuens inde rex recessit, sed co
actus postmodum
omnia concessit, et ut manus militum caute declinaret, quicquid esset
placitum
promisit ut seruaret. Omne
regium apponi pecierunt, qui promittens placide diem
prolongauit, & ut ad Oxoniam
o kal’ Augusti.\
pacis
contradixit. Recesserunt igitur magno cum rancore, error sic posterior peior fit priore.
Rex
igitur interim ad nouum nocendi genus se conuertit. Consilium enim habuit
nescio cuius Achitophel
ut Anglorum totamtotam
anglorum.
terram Anglie perpetuo possidendam donaret. Rex tamen regum ⁊ Dominus dominantium
cuius decre
tum nunquam poterit infirmari, aliter fieri preordinauit. Satis enim
misericorditer innocentes liberauit
nec minus mirabiliter consilium Achitofel
dissipauit. Dum namque ex parte ipsius regis quidam
ex suis fautoribus
transmarinis, Hugo dictus de Boues, inestimabilem nauium multitudinem
congregasset, ⁊ eas etiam ad summum usque multitudinem
malignantium replesset contigit ut ipse
H’ cum omni illa classica multitudine
eleuatis ad imperium summi Regis marinis fluctibus tam ipse H’ dux tanti
sceleris quam ceteri scelera
ti subito submersi sunt quasi plumbum in aquis
uehementibus, ita ut ex omni illa multitudine na
uium nulla penitus optatum litus
inueniret, sed tam nautas quam naues ⁊ ceteros transfretantes maris
unda seuiens
auido gurgite deglutiuit, exceptis paucissimis qui post diutinam fatigationem
procellarum
etiam ⁊ uentorum infestationem uix tanti discriminis impetum cum
magno periculo euaserunt. Nec sic
quidem ut creditur euasissent, nisi de concepto
scelere conpuncti ab ipso qui dominatur potestati maris, cui scilicet
mare ⁊ uenti
obediunt, tota cordis contritione ueniam quesissent. Cum lacrimis enim ⁊ singultibus
iter sanctum uersus Ierosolimam deuouerunt, ⁊ in carne propria crucis sancte
signaculum ab inuicem susceperunt.
Per omnia benedictus Deus qui incredulis ⁊
obstinatis meritum supplicium non negauit, penitentibus uero ⁊ ue
niam petentibus
motum fluctuum maris mitigauit.
Celebratum est concilium generale apud Romam per xv
dies ad kal’ Nouemb’. In quo conciliato
multa ad extirpationem uitiorum ⁊
destructionem here
morum Spiritu Sancto inspirante sunt constituta. Inter que etiam
statutum est, ⁊ approbante sacro concilio,
diti quam prelati uicesimam partem omnium ecclesiasticorum prouentuum, per
subsequens triennium integre conferrent
per manus eorum quos ad hoc opus
apostolica assignapersonaliter.
liter in terram sanctam essent
profecturi. Ipse autem dominus papa ⁊ omnes cardinales ne in humerhumeris.
lia inponere uiderentur, decimam omnium prouentuum suorum
persoluerunt. Preter hec etiam dominus papa triginta ma
librarum cruce
signatis assignauit, ⁊ ex alia parte iiiama marcarum. Preceptum est etiam ut anno secundo
sequenti id est anno ab incarna
tione Domini moccoxviio omnes cruce sancta signati
ab uniuersis mundi partibus congregati, in kal’ Iunii, in regno
Si
cilicie adunarentur. Notandum etiam quod in eodem concilio presidente
domino papa Innocentio iiio pontificatus sui an
no
xviiio que Constantiniana dicitur fuerunt episcopi cccc ⁊
xii. Inter quos ex
iio uidelicet Const
non potuit uenire, sed misit pro se uicarium suum Antidorensem episcopum,
Alexandrinus autem
sub Saracenorum dominio constitutus fecit quod potuit mittens
pro se germanum suum diaconem.
Primates autem ⁊ metropolitani lxxi. Ceterum
abbates, ⁊ priores, vltra octingentos. Archiepiscoporum, e
piscoporum, abbatum,
priorum, capitulorum absentium non fuit certus numerus comprehensus. Legatorum
uero regis Sicilie in imperator
cie, regis Anglie, regis Hungarie, regis
Ierosolimitani, regis Cipri, regis ArArogonie.
principum, ⁊ magnatum, ciuitatum, ⁊ aliorum uirorum tam ingens affuit multitudo ut
pre nimia multitudine magnatorum episcopus quidam suffocatus expirauit. Quod cum
ad aures
domini pape deuenisset iurauit per Sanctum Petrum quod mausoleum eius
lapide marmoreo signare
tur. ¶xvi kal’ Nouemb’ combusta est una de melioribus
grangiis de Cupro blado plena,
⁊ grangiarius conuersus in ea per negligentiam
unius candele male defixe. ¶xiiii kal’ No’
Alexander Dei gratia rex Scottorum cum
excercitu suo uniuerso castellum de Norham cepit obsidere,
quod cum per
quadraginta dies obsedisset nichil inde profectiens ab obsidione cessauit. ¶
xi k’
No’ cepit dominus A’ rex Scott’ humagium bboronum.
camerarius domini W’ regis Scott’ qui apud Melros delatus in capitulo
monachorum honorifice est tumulatus.
¶Eodem anno in capitulo generali Cistercii
dompnus Hugo, abbas de Melros, suo cessit officio, cui successit
dompnus Willelmus
abbas de Holmcultran xvi k’ Decemb’. ¶Profecti sunt de Scotia ad curiam
Romanam
generalis concilii gratia, dompnus W’ Maleuicinus episcopus Sancti Andree ⁊ dominus
Walterus episcopus Glas
guiensis,
⁊ abbas Kelcoo
Dominus uero episcopus Sancti Andree in principio iiii anni repatriauit. Ceteri
uero prelati personaliter Romam non adierunt,
¶sed legatos suos
miserunt.
Anno Domini mocco
xvi
o
tie mira ⁊ inaudita uillarum ⁊ urbium uastatio. Audito enim quod dominus A’ rex
Scot’
Nor
hannes rex Anglie sumptis secum rutariis suis uersus
Scotiam cum impetu magno uer
tit habenas. Audito uero eius aduentu barones de patria
eboraucensi qui contra ipsum
inuri iurauerant nimio terrore percussi presidium domini regis Scott’
requirentes ipsius presen
ciam adierunt, humagia sua fecerunt, fidelitatem etiam ⁊
securitatem omnes simul tactis sanctua
riis iurauerunt iii ydus Ianuarii in capitulo
monochorum de Melros. Rex autem Anglie
post ipsos subsequenter adueniens uillas
eorum ⁊ opida, possessiones ⁊ predia gladio uindi
ce uastauit ⁊ igne. Ipsi etiam
barones uillas suas proprias ⁊ blada ante aduentum regis ne il
li essent in auxilium
combusserunt, ⁊ ita factum est ut magna pars regionis simul
igne
succederetur.-ed- in
succederetur. Andersons (The Chronicle
of Melrose, p. xlix) supposed omission of n, but
missing letter not supplied; succedo for succido more likely; ChrL succideretur (f. 178rb).o idus Ian’
combusta est uilla de Werc, vo idus eiusdem Alne
wic
viio idus eiusdem Mitford ⁊ Morpath xviio k’ Februarii Rokesburgia, cum uiculis ⁊
suburbiis
quamplurimis. ¶xviiio kal’ Februarii cepit Iohannes rex
Anglie uillam ⁊ castellum
de Berwic, ubi cum rutariis suis feroci supra modum ⁊
inhumana usus est tyranni
de, vtriusque enim sexus homines quoscunque satellites
diaboli apprehendere potuerunt ali
os per articulos manuum ⁊ pedum suspendentes,
alios diuersdiuersos.
fandi questus intuitu
inmanissime cruciauerunt, ibi etiam Iudeos secum adduxisse
⁊ magistros malicie
illos effecisse refertur. Inde uero progrediens Hadintoniam die ter
cia combussit, ⁊
Dunbar, ⁊ alias uillas in partibus illis uoraci flamma destruxit.
villam etiam de Berwic succenderunt ipso rege incipiente. Domum enim in qua
hospitatus est
propria manu ut dicitur contra morem regium indecenter accendit.
¶Eodem anno mense
Februario, dominus A’ rex Scott’ cum manu ualida ⁊
exercerituexercitu (an additional –er abbreviation above the c). The
scribe perhaps began to write the medieval spelling excercitu
but changed his mind and used the classical spelling exercitu, forgetting to delete the extra –er
abbreviation.
glie iter arripiens terram illius
usque ad Carleolum ⁊ ultra igne uoraci uastauit ⁊ armis.
Hac etiam uice quod
dolendum est inuito domino rege ⁊ omnimodis prohibente, ⁊ firmam pacem
suam
religiosis concedente, Scotti quidam non magistri malicie,malicie. If milicie intended, i not supplied; ChrL non magistri sed ministri militia.
domum de Hol
mentis, calicibus, equis ⁊ animalibus,
utensilibus ⁊ indumentis tam nefaria ⁊ scelerata de
mentia expoliauerunt ut etiam
monachum in infirmitorio in extremis positum, cilicio
superpositum pannis quibus
indutus erat denudarent, nec ullam reuerentiam sacris alta
ribus exhiberent, quod
tamen peccatum non pertransiuit inultum. Nam dum reuerterentur cum
preda submersi
sunt in fluuio quodam edena dicto quantum ad estimationem hominum
plusquam mille
nongenti Scotti in breui hora diei, ultio digna Dei. ¶Eodem anno men
se Iulio cum
exercitu suo uniuerso exceptis Scottis de quibus expensas sumpsit iterum Carleo
lum
profectus est, eamque obsedit que uidelicet ciuitas Carleoli vi idus Augusti reddita est
illi. Castellum tamen illa uice non expugnauit. Inde uero progrediens per medium
Anglie
cum omni exercitu suo, uiuente ⁊ inuidente Iohanne rege Anglie usque ad
Doueram in occur
sum domini Laodouici filii regis Francie progressus est, qui eodem
anno ii n’ Maii, cum
multitudine nauium copiosa ad interuentum baronum Anglie ut
eis esset in
auxilium amplicuerat.applicuerat.
ner ipsius regis in obsidione Castelli Bernardi. ¶Et sciendum quod adueniente
Laodowico in Angliam, Willelmus longa spata, frater ipsius regis anglie, comes
Salisbirie, ⁊
alii multi ab ipso rege diuertentes ad Laodowicum se transtulerunt,
quod quidem
plus doli quam dilectionis intuitu, plus subuertendi quam succurrendi
gratia se fecisse per
seditionem subsecutam innotuit. Hac etiam uice, dominus A’
rex Scott’ in Anglia moram
faciens humagium fecit dicto Laodowico ut dicitur sub ea forma qua barones Anglie
fecerant eidem, ⁊ tam ipse Laodowicus quam ceteri barones Anglie tactis sanctuariis
iurauerunt
quod numquam sine ipso rege Scott’ pactum pacis aut concordie cum rege
Anglie inirent,
quod tamen omnino non est obseruatum ut patebit inferius. ¶Eodem
anno xvii k’ Augusti, pie re
cordationis dominus Inncencius papa tertius ex hac luce
domino uocante secessit, anno pontifica
tus sui xixo cui
successit vir uenerabilis, tam scientia quam etate maturus dominus Honorius
episcopus ⁊ cardinalis xiiio k’ Augusti. ¶Eodem anno obiit
dompnus Henricus abbas Rieuallis
apud Ruhford ibidemque sepultus est, cui
successit in regimine dompnus Willelmus abbas
de Melros iio k’ Septembris, loco cuius electus est in abbatem de Melros dompnus Radulfus
celler
arius eiusdem domus xviiio kal’ Octobris.
Ibidemque a domino Hugone episcopo DulkeldensiDunkeldensi.
sue munus adeptus est
iiio k’ Octobris. ¶Dompnus Ricardus abbas de Ne
officio vi k’ o k’ Septembris.
¶Eodem anno xvi kal’ Nouembris obiit
Iohannes rex Anglie apud Newerc cuius uiscera
Anglie
H’ filius eiustraditum.
recestre ibidemque sepultum est in
monasterio. ¶Eodem tempore missus erat in An
gliam a latere domini pape cardinalis
quidam Galo nomine ut pro rege Iohanne ⁊ ipsius here
dibus ⁊ eorum libertatibus
tuendis contra dominium Laodowicum ⁊ ceteros omnes regis ad
uersarios apostolice
auctoritatis munimine fultus constanter astaret quod ⁊ constan
tissime fecit.
Defuncto enim ut dictum est rege assumptis secum domino Henrico
archiepiscopo
Dublinensi, ⁊ domino Petro episcopo Wintoniensi filium regis ⁊ heredem Henricum
nomine puerum septennem apud Wirecestriam coronauerunt. Eodem die dompnus
abbas
WestmustrensisWestmonastrensis.
tione regis
contra dictum cardinalem ad audienciam apostolice sedis appellauerunt,
WestmustrensisWestmonastrensis.
quam a domino archiespiscopo
cantuariensi contra libertates ⁊ priuilegia ecclesiarum suarum fue
rat coronatus.
Cardinalis autem appellantes excommunicauit. Ipsi tamen nec pro excommunicatis se
ha
buerunt nec ab appellatione facta se subtraxerunt. Deinde uero in dictum
Laodowicum
⁊ omnes fautores suos excommunicationis sententiam promulgauit ⁊ a
domino papa prolatam
esse denunciauit. Necnon ⁊ dominum regem Scottorum ⁊ omnes
magnates suos eadem sen
tencia innodauit ⁊ tam istorum quam illorum terras sub
interdicto ponere non formidauit.
Cuius tamen excommunicationis ⁊ interdicti
sententia nec per Angliam statim est obseruata nec fere per annum
subsequentem in
Scocia est denunciata. Dictus etiam cardinalis omnes qui humagium aut
aliquam
fidelitatem dicto Laodowico fecerant apostolica auctoritate qua fungebatur
penitus absoluit, si conuerti uellent ad nouum regem, ⁊ dominum suum legitimum.
¶Eodem anno translatus est dompnus Conradus abbas Clareuallis in abbatem Cistercii, loco
cuius
electus est in abbatem Clareuallis, dompnus Willelmus abbas de monasterio in Nargune.
In occidentali parte Scocie que Galewia dicitur secundum quod
scripsit dompnus W’ abbas, de Glenlus,
vir optimi testimonii, ⁊ sancte
conuersationis monachus, domino priori ⁊ sacro conuentui de Melros
apparuit
uisibiliter stupenda supra modum ⁊ nostris seculis inaudita lune transfiguratio,
quod autem scripsit? Hoc idem cum apud Melros ueniret nobis astantibus ⁊
exposcen
tibus, omnibus qui aderant audientibus ⁊ admirantibus, proprio ore per
ordinem enarrauit.
Scripsit igitur in hanc formam. Viris in Christo uenerabilibus,
dompno A’ priori de Melros,
⁊ eiusdem loci conuentui, frater W’ pauperum Christi
de Glenlus minister indignus
eternam in domino, salutem. Quanto
inpossibilius esse poterit ueritatem falli tanto cerciuuscercius.
ea que ueritatis ore predicta sunt iam in parte fuisse impleta, ⁊ que restant
procul
dubio credenda sunt esse
complenda, veritatis siquidem ore, teste ewangelista sci
mus fuis
pre confusione sonitus maris ⁊ fluctuum, ⁊ cetera. Cum igitur nichil in terra quamlibet
minimum
sine causa fiat certum est quod nec maiora sine maiori causa proueniant[.]
magnum, immo signa plura ⁊ permaxima, que
nuper in partibus Galwethie
Quod nullatenus tantis tamque
uenerandis uiris facere presumsissem nisi cercius de con
sciencia eorum mihi
constaret qui predicta signa propriis occulis uiderunt, ⁊ rei ordinem
ore ueridico
in presentia nostra ⁊ multorum narrauerunt. Contigit igitur conuersum
quendam
ordinis nostri uirum morigeratum sobrium, castum, ⁊ probate satis
religionis iter
facere die videlicet Sancti Ambrosii episcopi, in crastino palmarum pridie
nonas
Aprilis luna xiiia in noctis crepusculo, ⁊ ecce respiciente
predicto conuerso lunam
plenam uidit ⁊ rotundam, ⁊ statim in ipsa hora quasi
funiculus quidam
niger ⁊ subpallidus, lunam in duas diuisit partes. Sed ⁊ nigredo
predicti funiculi
in mediam partem lune que uersus aquilonem erat se diffundens
ipsam par
tem lune nigriorem, ⁊ pallidiorem cetera parte effecit, ⁊ statim quasi in
ictu occuli
pars ipsa pallidior ab alia parte lune scindscinda.
unius stadii elongari, ⁊ quasi in
tanta uiolencia uidebatur pars illa pallidior ab a
lia parte lune fuisse auulsa ut
scintillas more draconis in aere discurrentis
emitteret. Tandem post moram
aliquantulam pars ipsa pallidior lune paulatim
⁊ quasi morose ad aliam partem
appropiabat, nunc se ipsam quasi meticulose retrahendo
nunc quasi coacta illac se
inpellendo. Tandem uero cum iam predicte partes lune in
uicem sibi
conuenirerent ecce nubes utramque partem operuit, ⁊ predicta uisio
dis
paruit. Ad flatum igitur uenti transuolante nube iterum luna desub nube erupit,
⁊ statim ad magnitudinem trium lunarum creuisse uisa est, ⁊ statim deformatio
illa per crementa in firmamento se diffundens in castellum speciosum
transfor
matur. Cuius castelli turres ⁊ muri propugnaculis sufficienter muniti
prominebant. Ad
hoc spectaculum tam insolitum quam horrendum tam conuersum quam seruientem su
um timor
inuasit ⁊ tremor, ⁊ ait seruiens ad conuersum, Magister quid putas sibi
uolunt
ista nunquid putas Dies Iudicii aduenit? Et ille, Nequaquam fili, sed uirtutes
Dei Omnipotentis sunt qui pro uoluntate sua, signa, portenta, prodigia facit ⁊
mi
rabilia, ⁊ adiecit seruiens, Audiui frequenter quod per phitonissas, ⁊ maleficas
⁊ incan
tatrices feminas huiusmodi mutatione luna solet deformari. Et ille, Non est
ita fili. Quin
pocius credendum est quod aliquod mirum ⁊ humano generi horrendum
portendant. Interim autem
luna deposita castelli forma in nauem pergrandem, ⁊
elegantissima fabrica fac
tam formata est. Sed ⁊ unus tantum homo cuius maxima erat
statura in naui quasi eiusdem
nauis nauta apparuit. Predicta igitur nauis extenso
uelo ⁊ explicito uelocissimo cursu
per transuersum insule de Man, uersus Hyberniam uelificare uisa est. Post hec uero
luna abiecta
nauis forma iterum in castellum magnum ⁊ spectantibus supra modum
horrendum
transformata est, ⁊ hac uice uexillum quoddam regale quale cum
exercitibus regum
ad bellum proficiscentium preferri solet in predicto castello
apparuit.Apparuit written over the erasure.
illorum dependent in
predicto uexillo quasi ad flatum uenti moueri ⁊ agitari ui
debantur. Post hec
aliquanto interposito interuallo, omnis castelli illius machina dispa
ruit. Et luna
propria resump
paruula ⁊ nebulosa minimis munita propugnaculis breuissimo spatio supra lu
nam
apparuit ⁊ statim disparuit, luna uero tam crebra sui uexatione tam in
conuenienti
deformatione, tam uiolenta tam subita suimet mutatione quasi iniuriam
passa,
turbata, contristata, ⁊ conturbata, pallida mansit ⁊ decolorata.o possibly headed a with the head
lying on the body, but could be a badly formed o, or a corrected to o.
resumptspectaculum was written.
tam
creator non tantum
lune sed tocius creature precellentissime speci
elementorum firmamenti etiam terre ⁊ maris sacrament
Immo
lunam
nec timore Dei, nec pauore Gehenne siue alia quacunque de
causaDe causa written as one word, with comma
inserted to show separation.
uertuntur?
Anno Domini moccoxvii consecratus est Ricardus de Marisco in episcopum Dunelmensem.
Eodem
anno, mense Iulio, factum est nauale bellum inter Franciam ⁊ Angliam
nostris
temporibus inauditum. Commorante enim in Lundoniis domino Laodowico cum
magna
militum multitudine, ne aliquod subsidium de Francia eidem adueniret
Anglici
portus omnes occupauerant, ⁊ marina littora districtissime custodiebant.
Franci
uero in manu ualida, ⁊ nauium multitudine copiosa uenientes, uice pri
ma in maris
medio uictoriam adepti optatum litus possederunt. Sed uice uer
sa deo disponente
congregatis undique nautis ⁊ nauibus iterum in medio maris
adinuicem obuiantes,
congressione facta Anglici uictoriam optinuerunt, ⁊ ar
chipiratam Francorum,
Eustachium monachum appellatum, cum aliis innumeris oc
ciderunt, quorum cadauera
piscibus maris sepelienda commiserunt, quorum exequias
marine belue celebrauerunt.
Nobiliores autem recinentes in firma custodia sub
spe pacis ⁊ concordie firmioris
conseruabant. Nomina uero potentumpotentium.
ti sunt hec sunt, Robertus de Curtenei,
Willelmus de Baris, Radulfus de Tornellis, Willelmus de Inchri,
Willelmus de
Pessei, PerPeren.
moym, Gallonus de Munteni, Neuellunus de Araz, Willelmus de Mariscis, ⁊ alii
multi.
Summa captorum militum sexcies viginti, ⁊ v. Seruientes equitum septies
xx ⁊ vi.
Balestarii, xxxiii. Seruientes peditum octingenti ⁊ xxxiii. Hanc summam
⁊ nomina
potentum scripsit dompnus R’ abbas de Wardonia, dompno Willelmo abbati
Rieuallis.
Fundata est abbat
ad quam abbatiam missus est conuentus vii k’ Marcii, de
Kinlos, cum
dompno Hugone, primo abbate de Kilinros quondam priore de Kinlos.
Ve
nit ergo idem conuentus apud Kilinros xv k’ Aprilis.
Missi sunt in Angliam
archiepiscopus de Suris, ⁊ abbates, Cistercii, ⁊ Clareuallis,
vt pacem inter
Laodowicum, ⁊ Henricum, nouum regem Anglie reformarent.
Dicti autem abbates contra
G’ cardinalem ad sedem apostolicam pro statu ordinis sui
appellauerunt, eo quod
contra priuilegia sibi a sede apostolica concessa, procura
tiones ab ordine
Cisterciensi, per exactionem idem legatus exigebat, ⁊ monachorum
monasteria sub
interdicto ponebat, tam abbates quam conuentus suspende
bat, ⁊ excommunicatos
denunciabat, nec non ⁊ publice ante fores ecclesiarum
eo quod werrantibus
communicauerant, accepto a singulis iuramento standi
iudicio ecclesie, ⁊ mandatis
domini pape ⁊ ipsius super nudam carnem discipli
nari faciebat, ⁊ communes penas
abbatibus ⁊ conuentibus iniungens uix
absolutionis gratiam indulsit. Contra ipsum
ergo ut dictum est tam crudeliter
aduersus ordinem Cisterciensis, se gerentem
appellauerunt, sed ea uice gratiam non
serat auctoritatem, faciendi
uidelicet ut ita dicam quicquid animo ip
sius sederet in clero, ⁊ populo, per
Angliam, ⁊ Scotiam, ⁊ Wales constituto,
transponendi, ⁊ deponendi, ⁊ alios
ponendi, suspendendi, ⁊ excommunicandi, ⁊ ab
soluendi episcopos ⁊ abbates, ⁊ alios
ecclesiarum prelatos, ⁊ clericos, necnon ⁊ quod maius fuit
priuandi etiam monachos
Cisterciensis ordinis priuilegiis suis. ¶Obiit dompnus Walter ab
bas Noui
Monasterii, apud Cisterciem, tempore capituli generalis, loco cuius electus est in
abbatem
dompnus Henricus prior de Rupe. ¶Absoluti sunt ab officiis suis, ⁊ a
domibus propriis
eliminati in capitulo generali ii abbates, ⁊ v priores de Wales,
propter excessus suos ad
uersus predictum cardinalem, abbates scilicet de Alba
Landa,
¶Mense Maio A’ dei
gratia rex Scott’ congregato uniuerso excercitu suo obsedit
castellum de Midford,
quod cum per septimanam obsedisset ad propria reuersus est.
¶Minati sunt Philippus
de Vllecotes, ⁊ H’ de Baillol ut terram domini regis Scott’
ultionis causa
deuastarent, quo audito dominus rex cum summa festinatione gener
ali exercitu,
Anglorum scilicet ⁊ Scottorum, ⁊ Galweiorum iii nonas Iulii, uersus Northumbriam
iter iterato arripuit. ¶Obiit domina Eua, de Galweia iii idus Iunii. ¶Electus est
domp
nus Helyas quondam abbas Rieuallis in abbatem de Reuesbi, mense Decembri;
¶Eodem anno mense Marcio facta est sedicio ut dicitur contra dominum Laodowicum
in insula de Rie. Quidam enim qui cum ipso iurauerant contra regem Anglie,
Willelmus scilicet
longa spata, frater Iohannis regis, ⁊ Willelmus iunior
marscallus Anglie ⁊ eorum complices
contra spem ipsius Laodovici in eadem insula
insurrexerunt in ipsum. Sed prouidente
diuina gratia que nunquam suos desolatos
dereliquit, naues non pauce quas
pater ipsius Laodouici, Philippus scilicet rex
Francie in Angliam direxerat eadem hora ad
eandem insulam applicuerunt miro
euentu,miro applicuerunt euentu.
est, ⁊ aduersarii ipsius fuge presidium petere sunt coacti.
comissum est prelium aput
Lincolniam inter fautores Laodouici filii regis
maxima totius milicie Anglicane,
mosiores, Marscallus Francie cum sua sequela.
Comes de Perches auunculus
ut dicitur ipsius Laodouici, consanguineus
Francie cum
sua sequela, & alii magnates Gallie quamplurimi, cum innu
mera equitum,
armatorum, clientum, albasteriorum, & peditum multitudine.
Item ex parte
Ladouici erant fere omnes magnates ⁊ barones Anglie. Ex parte autem
H’ noui regis
erat supradictus G’ cardinalis qui sacris indutus uestimentis
incedens omnes
fautores Laodouici autoritate Dei Omnipotentis, & domini pape
excommunicauit.
Erant etiam cum illo archiepiscopus Eboracensis, & alii vii episcopi, videlicet,
Wirecestrencis, Herfordensis, Salesbiriensis, Lincolniensis, Baensis, Ecces
ga Spata comes Salesbirie, & comes de Alba
Mare, & Robertus de Veteri Ponte,
Brian de Insula, Gaufridus de Neuile
camerarius Anglie, & Ricardus filius
Iohannis regis. In hoc igitur conflictu
omnes pariter qui ex parte Laodouici erant
pondere excommunicationis
aggratiaggrauati.Pondere … mira written over an erasure.Sunt … Lincolnia written over an erasure.
& incarcerati, & quod ualde dolendum extitit nobilis ille dictus
comes de
Perche in eodem conflictu post longam & diutinam sui defensionem
crudeli nimis
uiolencia necatus occubuit.
¶Eodem anno vii idus Septembris, congregato generali excercitu totius Anglie, & mag
na parte milicie Gallicane
circa Londonias, * Laodouicus filius regis Francie,
& H’ nouus rex
magnatibus, ita tamen quod dicto Laodouico, darentur x mille
librarum in reconpen
sacionem expensarum suarum reconciliati sunt. Ibidem
uero Laodouicus de papilione sua
ad tentorium cardinalis, discinctus &
discalciatus cum suis commilitonibus uenit abso
lutionem petiturus, vbi tandem
prestito prius iuramento standi iudicio ecclesie,
& quod infra certum terminum
de se & suis Angliam euacuaret desideratam adep
cerati absoluti sunt & liberati, & omnes omnino
Anglici ab humagio quod fecerant
dicto Laodouico, absoluti sunt. Rex uero Scotie,
& omnes comites, & barones, milites &
magnates, episcopi & prelati
totius regni Scotie, interdicti sunt & excommunicati.
¶Anno eodem congregato
excercitu dominus A’ rex Scotie profectus est uersus An
gliam, & cum uenisset
usque Iedewrð, audita pace inter Laodouicum & regem
Anglie remisit excercitum
& remansit, mense, Septembris. ¶Dominus A’ rex Scot’
absolutus est a uinculo
excommunicationis aput Berwic, in kal’ Decembris, a domino ar
chiepiscopo
Eboracensi, & a domino, Dunelmensi, episcopo, per autoritatem domini legati in
Angliam
commorantis, & tertia die sequenti mater eiusdem regis absoluta est a
domino Dunel
mensi episcopo. Archiepiscopus uero statim absoluto rege uersus
Carleolum iter arripuit
ut saisinum castelli per mandatum domini regis Scot’ ad
opus regis Anglie
susciperet. ¶Eodem tempore proficiscente domino rege uersus
Angliam omnis ecclesia
Scoticana sub interdicto ponita a diuinis laudibus
cessauit, exceptis mona
chis albis, qui secundum priuilegia a sede apostolica sibi
indulta celebrauerunt.
Rex autem apud Norhauntun ueniens tam a dicto legato quam a
nouo rege
Anglie cum summa reuerencia susceptus est, & ibidem hominium fecit
dicto regi
Anglie pro comitatu de Huntedun, & ceteris terris quas
predecessores sui tenu
erant de regibus Anglie, proximo die sabbati ante natale
Domini. ¶
Anno Domini moccoxviii in principoprincipio.
Andree de generali
concilio Romano in episcopatum suum. ¶Circa finem eiusdem men
sis missi sunt ex
parte domini legati adhucC squeezed in later
(probably by the same scribe).
Dunelmensis, & magister Walterus de Wisebech, archidiaconus de Hestriding ut
ec
clesiam Scoticanam sacerdotes uidelicet, & populum, exceptis
episcopis,
matis uinculo simul &
interdicto absoluerent. Qui incipientes a Berwic circuierunt
Scotiam &
perambulauerunt eam. Accedentes autem apud Edenburc ad dominum regem
acceperunt,
etiam ab ipso rege iuramentum & a suis standi iudicio ecclesie
mandatis domini pape. Inde uero progressi sunt in profundam Scotiam usque
Aberden.
In redditu autem hospitantibus, illis apud Lundors per incuriam &
prodigali
tatem pincernarum succensus est thal
Vnde ipse prior fumo & incendio fere
suffocatus uix ad tempus mori distulit sed diu
mortem non euasit. Nam post
langorem maximum aput Coldingham deductus, & ad extre
ma perductus ibidem
spiritum exalauit ii idus Maii. ¶Eodem anno in Annunciatione
Dominica precepit
magister W’ de Wisebech de mandato dicti legati, & autoritate ipsius
qua
functus est, ut omnes omnino monachi ordinis Cistercii per regnum Scot’ constituti a
celebra
tione diuinorum cessarent. Ipsi uero abbates
Radulfus
de Kinlos, Hugo de Sancto Seruano, omnia sua in pace Dei, & protectione domini pape
ponentes, dictum legatum adierunt aput Eboracum, ubi post multas preces, &
multorum inter
cessiones uix sibi ipsis gratiam absolutionis inpetrauerunt. Interim
autem predictus W’ de
Wisebech apud Berwic, in Die Palmarum, & in crastino cum
pluribus clericis & prelatis
tenuit concilium, in quo predictos monacdenu
denunciauit in the next line.
illis
communicantes denunciauit excommunicatos. Ipsi uero monachi ibidem sicut ante fecerant,
tam contra W’ quam contra dictum legatum presenciam domini pape appelauerunt,
& illam
interposuerat there is probably
a caret and an interlineated word has been erased, possibly appelacionem.
buerunt. Quo audito dictus legatus nimium exasperatus iurauit ipsis abbatibus in
presen
cia illius constitutis se nullam omnino gratiam uel ipsis uel conuentibus
eorum prestiturum
nisi prius per testimonium episcoporum & decanorum suorum
ipsos conuentus suos interdictum re
cepisse cognosceret. Susceptis tandem litteris
abbatum suorum monachi tam a diuinorum
celebratione, quam ab introitu ecclesie
aliquanto tempore cessauerunt, donec de mandato
domini legati per manum domini W’
episcopi Sancti Andree absolutionem perceperunt, prestito prius
iuramento standi
iudicio ecclesie, & mandatis domini pape, saluo ordin
suis. ¶Eodem anno mense Mayo, rediit dominus Stephanus
Cantuariensis archiepiscopus a generali
concilio,
pacis,
patris & pastoris piissimi exultantibus, & iterum atque iterum iubilantibus
benedictus qui uenit in nomine Domini. ¶Eodem anno mense discedente
dicto G’ le
gato de Anglia uenit ibidem Pandulfus quondam clericus Romane sedis,
tunc temporis le
gatus constitutus Anglie, & electus in episcopum Norwichie.
¶Electus est dominus W’
archidiaconus de Bukincham in episcopum Wirecestrie.
¶Obiit episcopus de BreiꝨin, cui successit
dominus G’ archidiaconus
eiusdem episcopatus. ¶Eodem anno obiit Otho imperator Aleman
nie, cui successit
Fredericus
¶iiio nonas Octobris, obiit Henricus abbas de Kelchou,
loco cuius successit dompnus Ricardus
prior eiusdem domus xiiiio kal’ Nouembris. ¶Eodem anno profecti sunt ad capitulum
genera
le fere omnes abbates Anglie, Wallie & Scotie, ad mandatum domini
Cistercii, de arduis
negociis ordinis tractaturi, a quo capitulo Romam profecti
sunt dominus Cistercii, & Clareuallensis,
cum vii aliis
coabbatibus suis, de iniuriis ordini illatis, a dicto G’ cardinali que
rimoniam
proposituri. Vbi patrocinante Deo, & eiusdem genitrice semper uirgine Maria,
ipsius ordinis aduocata, & patrona propria, contra sepedictum G’ cardinalem, ad
libitum optinu
erunt. Insuper & eadem uice ad honorem Dei, & ordinis, &
in testimonium confusi
onis ipsius G’ cardinalis, ipse dompnus Conradus, abbas
Cistercii, a summo pontifice electus est
& consecratus in episcopum
Portuensem, & factus est etiam
in abbatem Cistercii, dominus GaucherusCh written over an erasure.
ad sedem apostolicam absolutionis sue querende gratia episcopi, Walterus
uidelicet Glas
cuiensis, Bricius Morauensis, & Adam Catanensis, & anno
sequenti redierunt.
Anno Domini moccoxixo obiit Thomas de Colleuilla. ¶Obiit Willelmus
de Valon’
aput Kelchou, cuius corpus etiam contra beneplacitum monachorum eiusdem
domus, aput
Melros deductum est, & ibidem honorifice sepultum in capitulo
monachorum,
iuxta sepu
¶In kal’ Iunii obiit
dompnus Radulfus abbas de Melros. Cui successit in cura
regiminis dompnus Adam
abbas de Neubotl’ viii idus Augusti, pro quo etiam sub
rogatur dompnus Ricardus
magister conuersorum de Nebot’. ¶Aput Pipewelle obiit domp
nus Henricus, abbas de
Nouo Monasterio, cui successit, dompnus Rob
⁊ Robertus primus abbas
que Damieta dicitur, postquam fere per triennium ab excercitu Christianorum ob
sideretur, a solo
Christo capitur, & Christicolis cum magno miraculo possidenda
tribuitur nonas
Nouembris, sicut in primo folio uoluminis huius plenius con
tinetur. Qualiter capta est Damieta,
anno gracie m occoxixo
). This is evidence that f. 38 was at one stage
perceived as the ‘first folio’ of the chronicle, probably a flyleaf with the current
recto as the verso given the evident rubbing on f. 38v (as argued in Broun, The Chronicle of Melrose Abbey, p. 139).
AAnno Domini o
oxxo nonas Aprilis obiit dompnus Ricardus, abbas de Neubotil,
cui suc
cessit dompnus Ricardus, prior eiusdem domus. ¶In crastino octauarum Petri
& Pauli
translate sunt reliquie beati Thome martyris. Cuius translationis
dies in cismarinis partibus
precipitur haberi festiuus. ¶iiii nonas Nouembris,
dompnus Radulfus abbas de Kinlos,
plenus dierum bonorum in senectute sancta de
terris ut credimus in celum transmigra
uit, cui successit in cura regiminis dompnus
Robertus abbas primus de Der,
loco cuius electus est in abbatem de Der, dompnus
Alexander, prior de Kinlos.
¶In terra nostre redemptionis ex hac luce migrauit ad
terram diuine promissionis
ut credimus, magister Robertus de Curzun plenus fide
catholica, adornatus uirtutibus
& sapiencia, cuius meritis aput Deum, prout
dicunt inde redeuntes crebra fiunt &
magna mracula.miracula.
AnnAnno.occoxxio magister Iacobus, canonicus Sancti Victoris
Parisius, apostolice
sedis penitencialis, Scot’ ⁊ Hibernie legatus, conuocatis
totius regni prelatis
Qualiter capta est Damieta, anno gracie m occoxixo
L’ tituli Sancte Crucis in Ierusalem reuerendo cardinali, H’ humilis magister
domus Teutonicorum in Ierusalem
salutem. Sinceritatis uestre nouerit dignatio quod
omnipotens Dominus excercitui Christiano diu fatigato clementer misertus
Damietam
ciuitatem sine inflictu uulnerum aut pugna mirabiliter per pietatis sue gratiam exulibus
suis
tradidit ita ut nullius meritis, sed sue solummodo laudi possit uel debeat
attribui. Sic autem noueritis
ipsius Dei misericordiam euidenter pro nobis in illa ciuitate operatam. Tanta siquidem
mortalitas hominum in ea
emersit ut nec morientes tradere sepulture sufficerent.
Superstites enim uite infirmitatis molestia
graui laborabant ita quod cum ipsam
ciuitatem primo transiremus plus quam tria milia mortuorum inuenimus in
ea more
canum in plateis iacere. Homines siquidem nostri circa medie noctis silentium consilio
ut
credimus quorundam de ciuitate
intromissi fuerunt, ⁊ legatus missis nunciis suis turres ⁊ homines
perfide gentis
captiuauit quamplurimos. Alii multi ascendentes fortiores turres aurora lucente
in
eis presto labantur. Exorta siquidem luce nonarum Nouembrium, omnes se captiuos
Sara
ceni Damietam dederunt, ⁊ ciuitatem totaliter in potestatem Christianorum
quamuis inuiti tradiderunt.
In primo uero motu captionis ciuitatis multi nequam
homines accurrentes infinitam pecuniam fur
tiue subtraxerunt. Domini autem
exercitus uidentes que facta fuerunt per Deum coadunati communi consi
lio omnen
pecuniam auri ⁊ argenti communiter congregare decreuerunt, ⁊ omnes qui aliquam partem
inde subtraxerant dominus legatus uinculo excommunicationis innodauit, nisi
resipiscerent restituendo.
Summam uero pecunie uobis scribere ignoramus quia non
dum pecunia congregata fuit quando presens
pagina scripta fuit. Sed sicut captiui
Saraceni nobis dicunt ⁊ ipsi uidimus inestimabilis the
saurus in ea inuentus est qui
secundum arbitrium communitatis excercitus distribui debet. Timemus autem quod amor
pecunie multos faciet fures permanere. Sciatis autem quod ante captionem Damiete
illi de ciui
tate nunciauerunt quod uiribus adnichilati ulterius ciuitatem retinere
non potuerunt. Soldanus
autem ut amicus Damiete condoluit ⁊ eis succurrere uolens
plures suorum periculo exposuit. Quingentos
enim uiros de excercitu suo meliores
elegit ⁊ duobus diebus ante captionem ciuitatis Dami
teDamiete.
chinam Sancti Iohannis que
trebucheta dicitur intrare uolebant. Sed diuina gratia eos errare copulit.compulit.
Ducenti quidem apud descensum regis Ierosolumitani fugatis custodibus fossati qui
uigiliis prefuerant
ubi intrarent ⁊ gladiis ⁊ cultellis ferientes uiam ad
ciuitatem preparare sibi armata manu
nitebantur. Dominus siquidem rex cum suis in
sabulo illa nocte manebat. Diuina itaque
gratia strepitu inualescente uulgus
commune peregrinorum accurrens cxl eorum occidit, ⁊ xl captiuauit,
cxxx abdicati
ciuitatem intrauerunt. Nam sociis eorum interfectis ipsi tercia die captiuati
in
ciuitate miseri semper manebunt compediti. Ceteri uero qui captiuitatem & gladium
euaserant
reuersi ad Soldanum que acta fuerunt narrabant. Prima igitur die cum
capta fuit ciuitas
Dami excercitus castra remouens de loco suo
Nilum ascendit,
ubi maneant uel quid intendant adhuc ignoramus. Preterea latere
uos nolumus quod ante
captionem Damiete nuncii Soldani nobiscum colloquium
habuerunt, & omnem terram
sanctam nobis reddere uoluerunt preter duo castra,
Crac & Muntreal, de quibus etiam prouentus
annuatim
The text on this page is faded beyond
legibility, probably because it was once the manuscript’s flyleaf (see the note to
the contribution at the top of f. 37v, attributed to Scribal profile 76). However,
the Andersons managed to make out some of it ‘with the aid of special photographs’
(it is not clear what these were, but the Andersons also note that the writing
‘responds little to ultra-violet light’). Here appears the Andersons’ text, exactly
as presented in their edition: Andersons, The Chronicle of Melrose, p. lii.]